YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2023/1138 E.  ,  2024/902 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2021/245 E., 2022/541 K.
DAVA TARİHİ : 12.09.2007
HÜKÜM/KARAR : Kabul

Taraflar arasında görülen tapu iptal tescil isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına yönelik karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulması üzerine mahkemece davacı vekilinin tapu iptal ve tescil isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece; bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı arsa maliki ... ile davalı yüklenici şirket arasında noterde taşınmaz mal satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, davacının konut ihtiyacı nedeniyle yüklenici tarafından inşaa edilen ve genel iskan belgesi alınan binanın 1 no.lu bağımsız bölümünü ... 13.Noterliğinin 28.08.2007 tarih, 19796 yevmiye no.lu satış vaadi sözleşmesi ile satın aldığını, satış bedelinin tamamen ödendiğini ve 31.08.2007 tarihine kadar tapu verileceğinin taahhüt edilmesine rağmen, satışa konu bağımsız bölümün davacıya devredilmediğini belirterek; ... Demircikara Mahallesi, 1820 ada 12 parsel sayılı taşınmazın 1 no.lu bağımsız bölümünün tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, tescil talebinin kabul edilmemesi halinde 100.000,00 TL'nin 28.08.2007 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 28.12.2015 tarihli dilekçesi ile de, yüklenici ve arsa maliki arasındaki eser sözleşmesindeki yüklenicinin tüm borçlarının halefiyet gereği davacı tarafından ödendiğini, taşınmazın bedelinin tahsiline ilişkin davayı atiye bıraktıklarını, tapu iptal ve tescil davası yönünden karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... İnşaat San.Tic.Ltd.Şti yetkilisi cevap dilekçesinde; davalı ... ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği şirketin tüm edimlerini yerine getirdiğini, taşınmazın genel iskanının alındığını, ancak arsa malikinin en son tapuyu vermediğini, bu hususta ... 3.Noterliğinin 22.08.2007 tarihli ihtarnamesinin keşide edildiğini, davacıya tapu devri yapılamamasında şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığını, şirket adına verilmesi gereken tapunun davacı adına tescil edilmesine itirazlarının olmadığını belirterek, dava açılmasına sebebiyet verilmemesinden dolayı yargılama giderlerinden diğer davalının sorumlu tutulmasını istemiştir.

Davalı ... vekilince cevap dilekçesinde; davalı yüklenici şirketin süresi içerisinde edimlerini yerine getirmediğini, inşaatta eksik işler bıraktığını, bunun üzerine ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2007/1478 D.İş sayılı dosyasında binadaki eksiklik ve geç teslimden kaynaklanan zararların tespitini yaptırdıklarını, inşaat sözleşmesi gereği yapı sözleşmeye uygun halde tamamlandığı zaman 1 no.lu bağımsız bölümün tapusunun yüklenici şirkete verileceğinin kabul edildiğini, dava konusu yerde halen ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ...'in ikametgah ettiğini, davacı ile gerçek bir satış sözleşmesi yapılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 19/02/2016 tarihli ve 2007/421 esas, 2016/437 karar sayılı kararı ile davacı tarafından açılan tapu iptal tescil davasının kabulüne, dava konusu ... Merkez Demircikara 1820 ada 12 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, davalı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti adına açılan davanın atiye bırakılması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 09.03.2020 tarihli ve 2020/412 esas, 2020/962 karar sayılı kararıyla davalı yüklenici şirketin davanın devamı sırasında sicilden terk edilmekle dava ehliyetinin ortadan kalktığı, bu durumun taraf teşkiline ve dava şartlarına ilişkin bulunduğundan davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gereken bir durum olduğunu, davacı vekiline davalı şirketin ihya edilerek yeniden sicile kaydının sağlanması ve usulünce taraf teşkili sağlanarak devamla esas hakkında karar verilmesi gereğine işaret edilerek diğer temyiz itirazları incelenmeksizin hükmün davalı ... yararına bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa malikince eksik ve ayıplı imalat bedeli ile kira tazminatının tahsili için ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin (2008/94) 2013/106 esas sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, toplam 39.750,92 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği, kararın icrası için alacaklı arsa maliki ... tarafından ... 8. İcra Müd. 2013/2220 sayılı dosyasında ilamlı takibe geçildiği, takip konusu alacağın borçlu tarafından ödenmek suretiyle dosyanın infaz edildiği, arsa malikine karşı kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği edimin eksik ve süresinde ifa edilmemesi sebebiyle parasal karşılığı olan tazminat alacağının tamamen ödendiği ve sözleşmenin bu şekilde arsa malikine karşı yerine getirildiği, yüklenici şirketin son kalan 1 no.lu bağımsız bölümün tapusunu talep etme hakkının doğduğu anlaşılmakla; davacı tarafça açılan ihya davasının davanın kabulü ile ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün 40029 Sicil numarasında kayıtlı Tasfiye Halinde ... İnşaat Malzemeleri Sanayi Ticaret Limited Şirketinin ihyasına karar verildiği anlaşıldığından davacı vekilinin tapu iptal tescil talebinin kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacı ile davalı şirket arasındaki satış vaadi sözleşmesinin gerçek bir satış olmadığını, hak etmedikleri tapuyu almak için muvazaalı olduğunu, davalı yüklenici şirketin gayrimenkulü hak edene kadar müvekkilimden dava konusu gayrimenkulü kiralamış olması ve bu nedenle hak edemediği tarihlerde kullanmış olduğu gayrimenkulün kira bedeline ilişkin dosyaların da incelenmesinin istendiği ancak yerel mahkemece bu taleplerle ilgili olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği, davalı şirketle birlikte vekalet ücreti ve masraflardan sorumlu olduklarına karar verilmesinin kanuna aykırı olduğu, sonucu beklenen 2 Asliye Ticaret Mahkemesi kararına göre müvekkilinin belirtilen bir no.lu dairenin tapu devrini vermemekte haklı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi uyarınca yükleniciye bırakılması kararlaştırılan bağımsız bölümlerin temlik alınması nedeniyle kişisel hakka dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 nci maddesi, 438 nci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 ncu maddesinin ikinci fıkrası

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temliken tescil istemine ilişkin davalarda, yükleniciden bağımsız bölüm satın alan kişi yüklenicinin haklarına halef olur, davalı arsa malikince eksik ve ayıplı imalat bedeli ile kira tazminatının tahsili için ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin (2008/94) 2013/106 esas sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne, toplam 39.750,92 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği, kararın icrası için alacaklı arsa maliki ... tarafından ... 8. İcra Müd. 2013/2220 sayılı dosyasında ilamlı takibe geçildiği, takip konusu alacağın borçlu tarafından ödenmek suretiyle dosyanın infaz edildiği, arsa malikine karşı kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği edimin eksik ve süresinde ifa edilmemesi sebebiyle parasal karşılığı olan tazminat alacağının tamamen ödendiğinin ve dava konusu yükleniciye kalacak 1.no.lu bağımsız bölüm için arsa sahibinin kira alacağı talebinde bulunamayacağının anlaşılmasına göre; tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Davalı arsa sahibinin, tapu iptal tescil talebi ile ilgili olarak dava tarihi itibariyle davaya karşı çıkmakta haklı olduğu gözetilerek, tapu iptal ve tescil istemi yönünden yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmaması gerekir. Bu hususa dikkat edilmeden yargılama giderleri yönünden hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekirse de yapılan bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un 438/VII. maddesi gereğince düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1.Davalı ...’nün diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı ...’nün yargılama giderlerine yönelik temyiz itirazının kabulü ile mahkeme kararının, hüküm fıkrasının 2 numaralı bendinde yer alan “davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ” ibaresinin çıkartılarak yerine “davalı ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti.’den alınarak” ibaresinin, hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde yer alan “davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ” ibaresinin çıkartılarak yerine “davalı ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti.’den alınarak” ibaresinin, hüküm fıkrasının 5 numaralı bendinde yer alan “davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ” ibaresinin çıkartılarak yerine “davalı ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti.’den alınarak” ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

17/04/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.