YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2022/998 E.  ,  2023/1699 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)
SAYISI : 2021/351 E., 2021/386 K.
DAVA TARİHİ : 29.11.2018
HÜKÜM/KARAR : Dava Kabul

Taraflar arasında görülen ve istinaf incelemesinden geçen ihya davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi hakkında su alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmemesi üzerine icra takibinin kesinleştiğini, kooperatifin 20/08/2013 tarihinde re'sen terkin edildiğini öğrendiklerini, alacağın icra yoluyla tahsili için kooperatifin ihyasının gerektiğini ileri sürerek davalı S. S. ...Konut Yapı Kooperatifinin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin zorunlu taraf gösterildiğini, esas davalının kooperatif olduğunu savunarak müvekkili aleyhine yargılama gideri ve avukatlık ücreti yükletilmemesini istemiştir.
2. Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; 6102 sayılı TTK nın geçici 7 nci maddesi uyarınca ticaret sicilinden terkin edilmiş bir kooperatif için kooperatif alacaklılarının haklı sebeplere dayanak mahkemeden ihyasını isteyebilmesinin ancak silinme tarihinden itibaren beş yıl içerisinde mümkün olabildiğini, davanın sürenin dolmasından 3 ay sonra açıldığını, davacının bu davayı açma hakkının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın 6102 sayılı TTK nın geçici 7 nci maddesinde belirtilen beş yıllık süre geçtikten sonra açıldığı, hak düşürücü sürenin dolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 24.10.2019 tarihli ve 2019/2946 Esas, 2019/1915 Karar sayılı kararıyla; kooperatifin terkin edildiği 20/08/2013 tarihinden davanın açıldığı 29/11/2018 tarihine kadar 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu, devam eden takipler yönünden yasanın geçici 7/2 fıkrasının uygulama kabiliyeti olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 22.09.2021 tarih ve 2021/810 E., 2021/322 K. Sayılı ilamı ile; TTK'nın geçici 7/2. fıkrasında, "Davacı ve davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket ve kooperatiflere bu madde hükümlerinin uygulanmayacağı" belirtildiği, sicilden terkin edilen kooperatifin 20/08/2013 tarihinde sicil kaydı silinmiş olmasına rağmen, bu kooperatif hakkında davacı tarafından 30/04/2013 tarihinde icra takibi başlatıldığı, terkinden önce açılmış ve derdest bir takip bulunan kooperatifin sicilden silinmesine karar verilmesinin TTK'nın geçici 7/2 fıkrasının gayesine aykırı olacağı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulü yerine reddine dair ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı şirketin tasfiye tarihinde hakkında 30/04/2013 tarihinde başlatılmış icra takibi bulunduğu, şirketin ihyası isteminde haklı olduğu, TTK'nın geçici 7/2 maddesi uyarınca derdest dava veya icra takibi varken bu madde uyarınca terkin işlemi yapılamayacağı gerekçesiyle davalı ... Müdürlüğü yönünden davanın kabulüne, diğer davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kooperatifin icra dosyası ile sınırlı olarak ihyasına kararı vermesinin ve davalılar ..., ..., ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; TTK'nın geçici 7 nci maddesi gereğince ihtarnamenin ilanından itibaren geçen 2 ay içinde kooperatifin devam eden davasının olup olmadığı Müdürlüğe bildirilmediğini, kooperatifin silindiği tarihe kadar kooperatif ile ilgili bir yazının Müdürlüğe intikal etmediğini, kooperatifin kanuna uygun olarak resen terkin edildiğini, Müdürlüğün icra dosyasının varlığını bilebilecek durumda olmadığını, kusurun icra dosyasını bildirmeyen kooperatif yetkililerinde olduğunu, aleyhine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretinin ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, Türk Ticaret Kanununun geçici 7 nci maddesine göre Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından re'sen terkin edilen kooperatifin ihyası ile yeniden Ticaret Siciline tescili istemine ilişkindir

2. İlgili Hukuk
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun geçici 7 nci maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri,

3. Değerlendirme
1.Dava, kooperatifin ihyasına ilişkin olup Ticaret Sicilinden silinen kooperatifin açılan ihya davasında temsil edilmesi için son tasfiye veya yönetim kurulu üyelerinin davada hasım olması gerekirken mahkemece kooperatifin son yönetim kurulu üyeleri olan davalı gerçek kişiler hakkında husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

2. Tüzel kişiliğin kazanılmasının ticaret siciline tescil ile mümkün olmasına göre Ticaret Sicil Memurluğu tüzel kişiliğin ihyasına ilişkin davalarda yasal hasım konumunda bulunmaktadır. Bu itibarla, davanın açılmasına sebebiyet vermeyen, davanın niteliği gereği kendisine husumet düşen sicil memurluğunun davanın kabulüne karar verilmesi halinde yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırdır. Bu halde yargılama giderlerinin ihya edilen kooperatiften alınmak üzere kooperatifin son yönetim kurulu üyeleri olan diğer davalılara yüklenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3. Türk Ticaret Kanunu'nun geçici 7 nci maddesine göre re'sen yapılan terkin işleminde kooperatifin tasfiye usulü gerçekleştirilmeden sicil kaydı silindiğinden bu madde uyarınca ihya kararı verilmesi halinde kooperatif kaldığı yerden faaliyetlerine devam edeceğinden mahkemece, kooperatifin yeniden Ticaret Siciline tescil ve ilanına karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile dava konusu dosya ile sınırlı olarak ihyasına kararı verilmesi doğru olmamış kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.