YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2022/5337 E.  ,  2024/297 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen ihraç kararının iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin yönetim kurulu kararı ile ihraç edildiğini, kooperatife borcunun bulunmadığını, ihracına konu borçların 1980-1997 yıllarına ilişkin olduğunu, 10 yıllık zamanaşımı süresinin de dolduğunu ileri sürerek ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, menfi tespit davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03.02.2015 tarih ve 2014/1570 Esas, 2015/85 Karar sayılı kararı ile davacının çıkarılma kararının noter aracılığı ile kendisine tebliğinden itibaren hak düşürücü süre içinde itiraz etmediğinden kararın kesinleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay 23. (Kapatılan) Hukuk Dairesi'nin 2015/4189 Esas, 2015/5960 Karar sayılı kararı ile ihraç kararının dayanağı olan ihtarnameler, ihraç kararı, tebliğ belgeleri davalı kooperatiften ya da ilgili noterlikten istenerek sonucuna göre davanın süresinde açılıp açılmadığının değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek diğer temyiz itirazları incelenmeksizin eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacının kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin ihtarnamenin 07.07.2014 tarihinde tebliğ edildiği, davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı, davacının aidat borçlarını ödemediğinden bahisle üyelikten çıkarıldığı, bunun üzerine davacının davalı kooperatife borçlu olmadığının tespitine ilişkin açtığı davanın reddine karar verildiği ve kesinleştiği, davacının kooperatiften ihracına ilişkin kararının iptali talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin 10 yıl saklamakla yükümlü olduğu halde ticari kayıt ve defterlerini ibraz edemediğini, müvekkilinin aidat borcu olduğuna ilişkin genel kurul tutanakları dışında yazılı delil bulunmadığını, aidat borcu olmadığına ilişkin ikame edilen ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1380 Esas sayılı dosyası incelendiğinde müvekkilinin aidat borcu bulunmadığının açıkça görüleceğini, kararın usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3 ncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun (1086 sayılı Kanun) 427 ... ve devamı maddeleri, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16 ve 27 ... maddeleri,

3. Değerlendirme
1. Kooperatifler Kanununun 27 ... ve Turizm Geliştirme Kooperatifleri Tip Anasözleşmesinin 14 ncü maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği, her iki ihtarnamede de bildirilen borç miktarının aynı olup olmadığı tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

2. Somut olayda, davalı kooperatif tarafından keşide edilen 05.12.2013 tarihli 2 ... ihtarnamede 1 aylık ödeme süresi verilmesi gerekirken yasanın emredici hükmüne aykırı şekilde 30 günlük süre verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece, davalı kooperatifçe gönderilen ihtarnamelerin 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 27 ... ve Turizm Geliştirme Kooperatifleri Tip Anasözleşmesinin 14 üncü maddelerinde düzenlenen koşullara uygun olmadığı, bu ihtarlara dayalı olarak ihraç kararı verilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulü ile ihraç kararının iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

22.01.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.