YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2022/5330 E.  ,  2024/303 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Taraflar arasında alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi iken 11.12.2017 tarihinde kooperatif üyeliğinden istifa ettiğini, müvekkilinin yaptığı ödemelerin kendisine ödenmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 190.432,33 TL'nin 05.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın alacağının kooperatif genel kurulu kararı gereğince muaccel olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı kooperatif ortaklığından istifasına ilişkin ihtarnamenin davalı kooperatife 14.12.2017 tarihinde tebliğ edildiği, davacının çıkma payı alacağının 22.05.2019 tarihinde muaccel olduğu, 21.04.2019 tarihli genel kurulun 8 ve 9 uncu maddesinde alınan kararlar ile diğer üyelikten ayrılanlarla birlikte düşünüldüğünde kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin 11.12.2017 tarihinde noter kanalıyla istifa ettiğini, bu istifanın yönetim kurulunca kabulünün gerekmediğini, 06.05.2018 tarihli genel kurulda 36 ay içinde ödenmesine ilişkin alınan kararın erteleme kararı olmadığını, ödeme yapılmasına yönelik olduğunu, yasaya uygun ertelemeden söz edilemeyeceğini, kaldırma kararından sonra alınan ek raporun delil bildirme süresinden sonra dosyaya muhteviyatına alınan bilgi ve belgelere dayandığını, ayrıca ek raporda müvekkile ödenmesi gereken miktarın ödenmesi durumunda kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmeyeceğinin açıkça belirtildiğini, davanın konusunun çıkan tüm üyelere ödenmesi gerekli çıkma payı olmayıp müvekkile ödenmesi gereken çıkma payı olduğunu, kooperatif yönetiminin üyelere çıkma paylarını keyfi olarak ödediği veya ödemediğini, bilirkişi raporuna ekli listede müvekkilinin alacağına ve ismine yer verilmediğini, davalı kooperatifin çıkma payı alacaklarını ödememek için her yıl genel kurulda ilgili kanun maddesine dayanarak çıkan üyelere çıkma payı alacaklarının ertelenmesine ilişkin karar alma çabasında olduğunu, davalı kooperatifin 21.04.2019 tarihli genel kurulda çıkma paylarının 36 ay içinde ödeneceğine dair kararının yasaya uygun olduğu kabul edilse bile istinaf tarihi itibariyle 36 aylık sürenin dolmasına rağmen ödeme yapılmadığını, davalı kooperatifin mevcudiyetinin müvekkiline yapılacak ödeme ile tehlikeye düşme ihtimali bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının çıkma payına ilişkin alacağının muaccel olmaması ve çıkma payının ödenmesinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşüreceği gerekçesi ile davanın reddine ilişkin kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplere ek olarak davanın reddine ilişkin kararın onanması müvekkilinin alacağının tahsilinin daha da gecikmesine neden olacağını, bu süreçte kooperatifin iflasına karar verilmesi halinde müvekkilinin alacağının tahsilinin imkansızlaşacağını temyiz nedeni olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, kooperatif üyeliğinin sona ermesi nedeniyle çıkma payı alacağı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 nci maddeleri, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Kooperatifler Kanununun 17 nci maddesinde çıkan veya çıkarılan ortağın çıkma payı alacağının ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacağı, kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemelerin anasözleşmede daha kısa bir süre tespit edilmiş olsa bile genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebileceği düzenlenmiştir.

2. Somut olayda, davacının 11.12.2017 tarihinde kooperatif ortaklığından istifa ettiği, istifanın hesap senesinin son ayında olması nedeniyle istifa edilen seneyi takip eden bir sonraki yıla ait bilançonun görüşüldüğü 21.04.2019 tarihli genel kurulda “...ayrılan veya çıkarılan ortakların geri ödemelerinin ortağın istifa ettiği tarihten itibaren 36 ay içerisinde geri ödemesinin yapılması” yönünden karar verildiği anlaşılmıştır. Alınan karar, ödeme yapılmamasına ya da ödemenin ertelenmesine ilişkin olmayıp ödeme yapılmasına yönelik olduğundan çıkma payının ödenmesi benimsenmiş olmakla 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 17 nci maddesine uygun bir erteleme kararı değildir. Bu nedenle işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.