YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2022/525 E.  ,  2023/1698 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1645 E., 2021/1158 K.
ASIL VE BİR. DAVADA
DAVACILAR : ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.- ... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. Ortak Girişimi vekili Avukat ...
...
DAVA TARİHİ : 29.12.2015, Bir. Dava: 25.06.2020
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/129 E., 2021/100 K.

Taraflar arasında tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacılar vekili vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ortak girişim ile davalı ... arasında 02/06/2015 tarihinde hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre davacı firmanın hizmet verdiği esnada davalı tarafından 19/07/2015 tarihinde işten el çektirildiğini, sözleşme süresinin 3 aylık olduğunu, davacının 02/09/2015 tarihine kadar hizmet vermek suretiyle 5.968.607,10 TL bedelli bir ihale geliri ve iş bitirme belgesine kavuşacakken davalının ihaleyi haksız ve hukuka aykırı olarak feshetmesi sebebiyle zarara uğradığını ileri sürerek davacı şirketin haksız fesih sebebiyle uğramış olduğu munzam zararın 5.000,00 TL'sinin ve kar kaybının 5.000,00 TL'sinin faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; asıl dosyada alınan bilirkişi raporunda tazminat tutarının 124.239,03 TL olarak belirlendiğini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 114.239,03 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Belediyece yerine getirilen işlem hukuki olup davacı yanın iddia ettiği zararda kusuru bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu işlemler yönünden Belediye'nin kusuru bulunmadığını, sözleşmenin 29 ncu maddesi ile 4735 sayılı Kanunun 24 ncü maddesinin uygulanma şartlarının bulunmadığını, taleplerin zaman aşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu sözleşmenin 02/06/2015 tarihinden itibaren 3 ay süreli olarak düzenlendiği, sözleşmenin bitim tarihinin 02/09/2017 olması gerekirken davalı tarafın dava konusu sözleşmeyi işin %80inden daha düşük bedelle 09/07/2015 tarihinde feshettiği, davalı idarenin sözleşmenin 29 ve 4735 sayılı Kamu ihale Sözleşmeleri Kanununun 24 ncü maddesi hükmü uyarınca davalının yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak sözleşme bedelinin %80i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5ini davacı yükleniciye tazminat olarak ödemesinin yasal bir gereklilik olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrarla 26.03.2015 tarihli hizmet alım işi ihalesi için sözleşmede belirtilen sürenin 01.06.2015 - 31.12.2017 tarihleri arası olduğunu, ihaleye ilişkin şikayet başvuruları yapıldığından sözleşmenin imzalanması aşamasına geçilemediğini, iş ve işlemlerin Kamu İhale Kurumunun alacağı karara kadar durdurulduğunu, hizmetin sürekliliği açısından pazarlık usulü ile yapılan ihale sonucu davacı ortak girişim ile Açık İhale Usulü ile Yapılan İhalenin İş ve İşlemleri Sonuçlanıncaya Kadar Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığına Bağlı Tüm Birimlerin Korunması ve Güvenliğinin Sağlanması İşi Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, şikayet başvurularının sonuçlanması üzerine hizmet alım sözleşmesinin 03.07.2015 tarihinde dava dışı ortak girişim ile imzalandığını, davacı ortak girişimin ihaleye işin Açık İhale Usulü ile yapılan ihalenin iş ve işlemleri sonuçlanıncaya kadar olduğunu bilerek teklif verdiğini, dava konusu olayda sözleşmenin 29 ncu maddesinde belirtilen şekilde iş eksilişi ve işin tasfiyesi durumu bulunmadığını, idarenin mevzuat gereği Kamu İhale Kurumu tarafından sonuçlanan işi başlatmak zorunda olduğunu, sözleşmenin 29 ncu maddesi ve 4735 sayılı Kanunun 24 ncü maddesinin davada uygulanma olanağı bulunmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde; dava dilekçesinde faiz talepleri olmasına rağmen avans faiz talebi ile ilgili karar verilmediğini, hükmedilen tazminat rakamına faiz hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında yapılan sözleşmenin 9 ncu maddesinde işin süresi her ne kadar 3 ay olarak belirtilmiş ise de sözleşme başlığından ve "İş tanımı" başlıklı 5 nci maddesinden açık ihale usulü ile yapılan ihalenin iş ve işlemleri sonuçlanıncaya kadar iş bu sözleşmenin yapıldığının anlaşıldığı, dolayısıyla sözleşmenin süresi, açık ihale usulü ile yapılan ihalenin iş ve işlemleri sonuçlanıncaya kadar olduğu, sözleşmenin feshedildiği tarihe kadar olan dönem için davacının hak edişinin ödendiğinin bilirkişi raporu ile belirlendiği, taraflar arasındaki sözleşme ve işin niteliği gereği sözleşmenin 29 ncu maddesi ve 4735 sayılı Kanunun 24 ncü maddesinin davada uygulanma olanağı bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılarak asıl ve birleşen davanın reddine, karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu tespit edildiğinden, avans faizi talebi yönünden de davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davanın hukuki nitelendirmesinin mahkemeye ait olduğunu, sözleşmenin 29 ncu maddesinin uygulanamayacağı görüşünün yerinde olmadığını, sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini, sözleşmenin 9 ve 26 ncı maddelerinin göz önüne alınması gerektiğini, sözleşmenin 5 nci maddesinin geniş yorumlandığını, sözleşmenin 9 ncu maddesinde süresinin üç ay olduğunun belirtildiğini, dosyadaki tüm raporlarda sözleşmenin haksız feshedildiğinin belirtildiğini, ihale edilen işin bedelinin 5.968.607,10 TL olup 2.316.163,76 TL tutarında iken işin sonlandırıldığını, işin %80i bitmediğini, sözleşmenin 29 uncu maddesine göre munzam zararlarının hesaplanması gerektiğini, ilk 1.5 aylık süre zarfında gelir-gider kazanç kaybı hesabı yapılmış ise de bu hesabın 4735 sayılı Yasa kapsamında doğru bir hesaplama olmadığını, sözleşmenin haksız feshi sebebiyle 828 işçinin işe erken giriş ve çıkışlarından kaynaklanan KDV ve SGK zararlarının munzam zarar olarak hesaplanması gerektiğini, sözleşmenin süresinden önce feshedilmesi sebebiyle işten çıkarmalar yaşandığını, bu işçiler tarafından İş Mahkemesinde davaların açıldığını, bu dosyaların celbi ile munzam zarar kapsamında tazminat olarak hesaplanması gerektiğini, mahkemenin avans faiz talebi ile ilgili karar vermediğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili temyiz süresi içindeki ek beyan dilekçesinde özetle; istinaf mahkemesinin dayanak olarak aldığı kararla dava konusu olayın farklılık gösterdiğini, bu davada haksız fesih olgusu varken karara konu olayda mahkeme kararı ile fesih olduğunu, bu davanın munzam zarardan kaynaklı olarak açıldığını, yerel mahkemenin kendi yöntemleri ile öncelikle haksız fesih olgusu kabulüyle hesaplama yaptığını, istinaf mahkemesinin hesaplama yönteminde bir hata buluyorsa doğru yöntemi belirlemek suretiyle karar vermesi gerekirken doğrudan davanın reddine kararı verilmesinin hatalı olduğunu beyan etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin davalı İdarece sonlandırılması nedeniyle davacı ortak girişim yüklenicilerin yoksun kaldığı kar ile munzam zararlarını talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası, 370 ve 371 nci maddeleri,

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.