YARGITAY 6. HUKUK DAIRESI

6. Hukuk Dairesi         2022/4780 E.  ,  2024/1172 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/842 E., 2022/828 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/108 E., 2021/171 K.

Taraflar arasındaki alacak isteminden dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, istemin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerine ait Ankara İli, ..., ... Mahallesi ... ada ... parselde bulunan taşınmazın zemininden 210 m² ve 1. katından 220 m² olmak üzere toplam 430 m² işyeri (dükkan) karşılığında Sincan ... Noterliği 23.08.2011 tarih ve ... yevmiyeli sözleşme ile ... Derneği'ne kat karşılığı inşaata verildiğini, yüklenici Derneğin inşaata başlayıp fiziki olarak bitirme aşamasına geldiği fakat, 677 sayılı KHK ile Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ-PDY) ile bağlantısının olması nedeni ile kapatılıp, tüzel kişiliği yok olan Derneğin mallarına ve inşaatı yürüten şirkete (.... Ltd. Şti.) el konularak Ankara Valiliği İl Defterdarlığ'ınca kayyım atandığı ve kat karşılığı sözleşmeden yüklenici derneğin elde ettiği 50 ada 28 parselde dernek adına kayıtlı olan bağımsız bölümlerin tamamı tapuda Maliye Hazinesine geçmiş olduğunu, kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve Türk Borçlar Kanunu'na göre yüklenicinin hak edişinin doğması için inşaatın yüklenici tarafından tamamlanıp iskanı alınarak müvekkillerine teslim edilmesi gerektiğini, şirkete el koyan Ankara Valiliği İl Defterdarlığı kayyımı tarafından yaklaşık 2 senedir inşaatın tamamlanarak, iskanı alınarak müvekkillerine teslim edilmediğini, sözleşmede belirtilen 36 aylık inşaat yapım süresinin 23/08/2014 tarihinde dolduğunu, bu gecikme nedeniyle müvekkillerinin mağdur olduğunu, müvekkilleri tarafından yapılan müracaatların sonuçsuz kaldığını belirterek, kat karşılığı sözleşmede gecikmeden dolayı ceza-i şart olarak öngörülen 23/08/2014 tarihinden itibaren dava tarihine kadar olan alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili davaya karşı cevabında özetle; ... Derneği'nin 677 sayılı KHK ile kapatılmasının ardından dernekçe satın alınmış olan Ankara İli ... ... Mahallesinde bulunan ... ada ... parselde kayıtlı 6.652,00 metrekare yüzölçümlü taşınmaz üzerinde ... Ltd. Şti. adına kayıtlı olan ve 182 adet bağımsız bölüm bulunan binadaki şirket uhdesinde kayıtlı 111 adet bağımsız bölümün 670 sayılı KHK'nın 5'inci maddesi gereğince her türlü kısıtlamadan ari olarak 14.12.2016 tarihinde Hazine adına tescili sağlandığını, anılan şirket hakkındaki kayyımlık işlemlerini yürütmek üzere ... ...'nin görevlendirildiğini, ayrıca davacılar hakkında FETÖ/PDY Terör Örgütüne aidiyeti, irtibatı ve iltisakının olup olmadığı yönündeki araştırmalar devam ettiğini, konu hakkında davacılar tarafından idareye verilen dilekçeler hakkındaki işlemler ve incelemeler devam ettiğini, dava dilekçesinde davacılar ile kapatılan dernek arasında 23.08.2011 tarihli kat karşılığı noter sözleşmesi yapıldığı, sözleşmede inşaatın tamamlanarak teslim tarihinin 23.08.2014 olarak belirlendiği, inşaat tesliminin gecikmesi halinde ödenecek gecikme zammının da belirlendiği, bu sözleşmeye göre kayyım tarafından gerekli ödemelerin yapılmasının istenildiğinden bahsedilmiş ise de, davacıların sözleşme düzenlediği derneğin 22.11.2016 tarihinde kapatıldığını, İdare tarafından söz konusu şirket, dava konusu na-tamam inşaat ve davacılar hakkındaki iş ve işlemlerin devam ettiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca inşaatın süresi içinde tamamlanmaması nedeniyle davacıların mağdur duruma düştükleri anlaşıldığından hükme esas alınan ayrıntılı 12/01/2021 tarihli bilirkişi kurulu raporunun 1 aylık kira bedeli üzerinden paylaştırma yapılan hesaplamasının uygun bulunduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; ... Ltd. Şti'ne el konulduğunu, bu şirkete kayyım atandığını, dernek adına kayıtlı taşınmazların ...'ne geçtiğini, bu taşınmazların 14/12/2016 tarihinde hazine adına tescilinin sağlandığını, derneğin 22/12/2016 tarihinde kapatıldığını, davalıdan kaynaklanan nedenler ile bir gecikme olmadığını, davalının sözleşmeye aykırı bir davranışının bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; süresi içinde inşaatın tamamlanıp teslim edilemediğinin sabit olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda gecikme tazminatı hesabı yapılması yönündeki içtihatlarına uygun olarak gecikme tazminatının belirlenmediği anlaşılmakta ise de davalının gecikme tazminatı hesaplama usulüne ve hesaplanan gecikme tazminatının miktarına yönelik bir istinaf itirazının bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesindeki sebeplerle kararın temyizen incelenerek bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddeleri

2. 675 sayılı KHK'nın "Dava ve takip usulü" kenar başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:

"(1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17/8/2016 tarihinden önce açılan davalar ile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilen davalarda mahkemelerce, 15/8/2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 nci maddesi uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle red kararı verilir. Bu kararlar duruşma günü beklenilmeksizin dosya üzerinden kesin olarak verilir ve davacılara re'sen tebliğ edilir. Tarafların yaptığı yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

(2) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17/8/2016 tarihinden önce başlatılan icra ve iflas takipleri ile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilen takipler hakkında icra müdürlüklerince, 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 nci maddesi uyarınca düşme kararı verilir. Bu kararlar dosya üzerinden kesin olarak verilir ve takip alacaklısına re'sen tebliğ edilir. Tarafların yaptığı takip giderleri kendi üzerlerinde bırakılır.

(3) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da re'sen terkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 nci maddesi gereğince dava veya takip şartının bulunmaması sebebiyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir.

(4) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 nci maddesinde belirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvurulabileceği belirtilir. İdari başvuru üzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idari yargıda dava açılabilir. İdari yargının verdiği karar kesin olup, uyuşmazlık adli yargıda hiçbir şekilde dava konusu yapılamaz."

3. Değerlendirme
1. 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya kapatılma ya da re'sen terkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davalar ile icra ve iflas takipleri hakkında 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 nci maddesi gereğince dava veya takip şartının bulunmaması sebebiyle davanın reddine veya takibin düşmesine karar verilir.

Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca verilen kararlara yönelik davacı veya alacaklının 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5 nci maddesinde belirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvurabileceği açıktır. İdari başvuru üzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idari yargıda dava açılabilir. İdari yargının verdiği karar kesin olup, uyuşmazlık adli yargıda hiçbir şekilde dava konusu yapılamaz.

Dosya içeriğine göre davacı arsa sahiplerinin arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yaptıkları ... Derneği ve inşaatı yürüten Şirketin (.... Ltd. Şti.) 23.07.2016 tarihli ve 25779 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı KHK ile kapatıldığı, 675 sayılı KHK'nın 16 ncı maddesi gereğince, kapatılma ya da re'sen terkin üzerine Maliye Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü aleyhine 17/8/2016 tarihi dahil bu tarihten sonra açılan davaların dava şartı yokluğu nedeniyle ret kararı verileceğinin düzenlendiği, konuya ilişkin emsal içtihatların da bu yönde olduğu anlaşıldığından mahkemece dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken davanın esasının incelenerek kabulüne karar verilmesi yerinde bulunmamış, ilk derece mahkemesi kararın bozulması uygun görülmüştür.

2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. Yukarıda yer verilen değerlendirme bölümünün 3.1. maddesi gereği İlk Derece Mahkemesi kararının re'sen BOZULMASINA,

3. Değerlendirme bölümünün 3.2. maddesi gereği davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.