YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2022/4526 E.  ,  2023/2842 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/954 E., 2022/1045 K.
HÜKÜM/KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 20. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/130 E., 2022/9 K.

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davacılar vekili tarafından duruşmasız davalı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 19.09.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz talebinde bulunan davalı ... vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen gelen yok. Duruşmalı temyiz talebinde bulunan davalı ... ve davacılar vekili Avukat ...'un mazeret dilekçesi gönderdiği görüldü. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ile davalı yüklenici ... arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre yüklenicinin 5 katlı 10 bağımsız bölümlü bir bina yapacağının kararlaştırıldığını, müvekkillerine 6,7,8 no.lu bağımsız bölümlerin verileceğinin kararlaştırıldığını ancak davalı yüklenicinin kararlaştırılandan daha fazla, 15 bağımsız bölümlü bir bina yaptığını ve müvekkillerine 10,11,12 no.lu bağımsız bölümleri devrettiğini, fazladan yapılan bağımsız bölümler ile ilgili müvekkillerine herhangi bir devir yapılmadığını, müvekkillerine düşen bağımsız bölümlere ilişkin arsa paylarının tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tescilini, mümkün olmaz ise bedellerinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesine göre davacıların kendilerine düşen bağımsız bölümleri 72.500,00 TL karşılığında kendisine sattıklarını, ödemeye ilişkin dekontların sunulduğunu, mülkiyetin kendisine geçmesi ile kat karşılığı inşaat sözleşmesinin hükümsüz hale geldiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Dahili Davalı ... vekili beyanlarında; müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlığın ana ekseninin, davalı yüklenicinin sözleşmeye aykırı davranarak 5 kat 10 daire yerine 5 kat 15 daire yapması nedeniyle oluşan fazlalığın arsa payına oranlanması ve davacılar adına tescili ile oluşan zarar varsa tazmini istemine ilişkin olduğu, yeniden yargılama yargılama sırasında alınan 20/09/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda 7, 8 ve 9 no.lu dairelerin dava tarihi itibari ile değerinin belirlendiği, davacı vekilince dava konusu taşınmazlardan 9 no.lu dairenin tapusunun iptalinin istendiği, 8 no.lu yazımının yazım hatası olduğunun belirtildiği, dava konusu 7 ve 9 no.lu bağımsız bölümlerin dava tarihi itibariyle belirlenen değeri üzerinden eksik harcın tamamlandığı, davalı tarafça ödenen 72.500,00 TL'nin dava konusu dairelerle hiç bir ilgisinin bulunmadığı, dava konusu olmayan 5 no.lu dairenin arsa sahibine kalması gereken daire olduğu ancak arsa sahibinin bankaya borcu nedeniyle bedelin yüklenici tarafından ödendiği ve bu dairenin yükleniciye bırakıldığı, davacı tarafın dilekçe bütünlüğü içinde davalı taraftan oluşan zararları istediği ve sonrasında ise açıklık getirerek kira parası olarak 3.915,00TL kira parası talep etmiş olması nedeniyle ve yine davasını belirsiz alacak davası olarak açmasından kaynaklı olarak bilirkişilerce belirlenen kira bedeline de hükmedildiği belirtilmek suretiyle, davanın kabulü ile; İstanbul İli, Tuzla İlçesi, Orhanlı Mah. 7037Ada, 12 Parsel sayılı taşınmazda 1. Kat 7 No.lu Bağımsız Bölümün ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına tesciline, İstanbul İli, Tuzla İlçesi, Orhanlı Mah. 7037Ada, 12 Parsel sayılı taşınmazda 1. Kat 9 No.lu Bağımsız Bölümün ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına tesciline, toplam 3.915,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve dahili davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... vekili Av. ... istinaf dilekçesinde, kararda uyuşmazlığın konusunun davacının talebi ile sınırlı tutulduğunu, taraflar arasında akdedilmiş olan ikinci sözleşmeye ve müvekkili tarafından ödenen bedele uyuşmazlık konusu içerisinde hiçbir şekilde değinilmediğini, müvekkili ... ile davacılar arasında imzalanan 26.03.2013 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmede davacılara 7,8,9 numaralı bağımsız bölümlerin verilmesi ve her katta iki daire olmak üzere toplamda 10 dairelik bir eser yapılması kararlaştırılmışsa da; davacı tarafların talebi ile, taşınmazın müvekkili tarafından satın alınması ile bahsi geçen sözleşmenin artık hükümsüz hale geldiğini, müvekkilinin, taşınmaz bedelinin tamamı olan 72.500,00-TL'yi ödediğini, buna rağmen Mahkemece, salt davacı tarafın asılsız ve dayanaksız iddiasına göre hüküm kurulduğunu, davacı tarafça, hedef şaşırtmak amacıyla anılan bedelin 5 numaralı bağımsız bölümün bedeli olduğunun iddia edildiğini, fakat bu iddiasını ispat edecek herhangi bir yazılı kesin delili dosyaya ibraz edemediğini ve taraflarınca ileri sürülen hususa ilişkin hiçbir beyanda bulunmadığını, sözleşmede 5 no.lu bağımsız bölümün davalı tarafa devredileceğine dair ve davalı tarafından yapılan 72.500,00-TL bedelli ödemenin 5 no.lu daireye ilişkin ödendiğine dair hiçbir ibare olmadığı gibi ödeme neticesinde tüm dairelerin davalıya devredildiğinin de ortada olduğunu, kanaatlerince, davacı tarafın 5 no.lu parsel demek isterken sehven 5 no.lu bağımsız bölüm dediğini,Mahkemece, usulüne uygun olarak gösterilmiş olan delillerinin incelenmediğini,satış işlemi tapuda tapu müdürünün huzurunda ve davacılar bizzat hazır bulunduğu haliyle yapıldığından, bunun aksini ispat yükünün davacılara ait olduğunu, dosyada bu hususu kanıtlar nitelikte bir delil bulunmadığını,müvekkili tarafından bahsi geçen sözleşmede hiçbir şekilde metrekare taahhüdü verilmediğini,İstinaf kararında belirtildiği üzere, davacı tarafın bilirkişi raporuna dayanarak ıslah yolu ile dava taleplerini ikinci kez genişletme imkanı bulunmamasına rağmen, yerel mahkemenin, davacı tarafın 3.915,00-TL kira bedeli talebini kabul ederek, hukuka aykırı ve hatalı bir hüküm verdiğini, davacı tarafın ise usul ve Kanun'a aykırı olarak; 29.02.2016 tarihli ıslah dilekçesinde hukuka aykırı olarak talep artırım yoluna gitmiş olmasına rağmen, aynı davada ikinci defa ıslah talebinde bulunduğunu, HMK'nın 176. Maddesi gereğince, bu yöndeki talebin reddi gerekirken; Yerel Mahkemece "Toplam 3.915,00 TL'nin davalı ...'den tahsiline karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu,davacının, dava dilekçesinde ve ilk ıslah dilekçesinde maddi hata olmadığını, dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde 7 ve 8 numaralı bağımsız bölümlerin kendileri adına tescil edilmesi talebinde bulunulduğunu, Yerel Mahkemece 09.11.2021 tarihli 3 no.lu tensip zaptının 2 no.lu ara kararı ile, davacı taraftan, dava dilekçesindeki eksik iş bedeli taleplerinin terditli talep olup olmadığının açıklanmasının istenmesi üzerine, davacı vekilinin 23.11.2021 tarihli dilekçesi ile, talebin 7 ve 9 no.lu bağımsız bölüm olarak değiştirildiğini, Yerel Mahkemece yapılan bu hususun, davacıya yol gösterme olduğunu, davacı tarafın, talebini, 8 numaralı taşınmaz yerine 9 numaralı taşınmazın kendi adına tescili olarak değiştirmesine muvafakatleri bulunmadığını, taraflarınca 11.01.2022 tarihli 4 no.lu celsede, İstanbul Anadolu 2. (doğrusu 22.) Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/218 E. Sayılı 'bedeli işbu davanın davacı taraflarınca ödenmemiş olan gayrimenkullerin tapu kayıtlarının iptal dilerek müvekkili adına tescil edilmesi' talebi ile açtıkları dava dosyasının bekletici mesele yapılması istenmesine rağmen Mahkemece bu taleplerinin reddedildiğini belirterek,kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Dahili davalı ... vekili Av. ... istinaf dilekçesinde de, bekletici meseleye dair husus hariç davalı vekilinin diğer istinaf itirazları aynen tekrar edilmiş ve kararın kaldırılması talep edilmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar ile davalı yüklenici arasında imzalanan 26/03/2013 tarihli düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinde davacılara 7,8,9 no.lu bağımsız bölümlerin verilmesinin kararlaştırıldığı, alınan bilirkişi kök ve ek raporlarından anlaşılacağı üzere, sözleşmeye göre her katta iki daire olmak üzere toplamda 10 dairelik bir bina yapılması gerekirken davalı yüklenici tarafından 15 adet dairenin yapıldığı, davacıların arsa payı oranlaması gereği aldıklarının dışında davalıdan iki daire daha almalarının gerektiği, yine alınan son ek bilirkişi raporunda belirtildiği üzere bu iki dairenin 7 ve 9 no.lu bağımsız bölümler olmasının taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olduğu, her ne kadar davalı vekilince sözleşmede metrekare taahhüdü belirtilerek de itirazda bulunulmuş ise de alınan kök bilirkişi heyeti raporunun 5. sayfasındaki değerlendirmeden anlaşılacağı üzere, davacılara fazladan verilmesi gereken iki adet daire belirlenirken daire alanlarıyla ilgili bir temele dayanılmadığı, aksine sözleşmede bu yönde bir açıklama bulunmadığının belirtildiği, hesaplamanın tamamen yapılan binanın sözleşmeye göre olması gereken paylaşım oranı ile fiili olarak mevcut olan paylaşım oranının karşılaştırmasına dayalı olduğu, bu dairelerden 9 no.lu dairenin tapusunun davalı adına olması nedeniyle iptali ile davacılar adına tescilinin gerektiği, her ne kadar dava açıldıktan sonra dahili davalı ... tarafından tapu kaydındaki şerhe rağmen 7 no.lu bağımsız bölüm satın alınmış olsa da, dava açıldıktan sonra ve tapudaki şerhe rağmen 7 no.lu bağımsız bölüme malik olan dahili davalı ...'in iyiniyetli sayılamayacağı, bu nedenle 7 no.lu bağımsız bölüm tapu kaydının da iptali ile davacılar adına tescilinin gerekeceği, mahkemece de bu doğrultuda yapılan değerlendirmeler neticesinde davacıların tapu iptali ve tesciline yönelik taleplerinin kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığı,

Davalı .. vekilince, İstanbul Anadolu 2. (doğrusu 22.) Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/218 E. Sayılı dosyasının bu dava bakımından bekletici mesele yapılması talep edilmiş ise de, o davanın UYAP sistemi üzerinden alınan dava ve cevap dilekçeleri göz önünde bulundurulduğunda,bahsi geçen dosyanın bu dava bakımından bekletici mesele yapılmasını veya hadise şeklinde incelenmesini ya da birleşme yoluna gidilmesini gerektirir bir durum olmadığı anlaşıldığından bu yöndeki istinaf itirazı yerinde görülmemiş,

Her ne kadar mahkemece, kaldırma kararının aksine bir şekilde, davacı tarafın dilekçe bütünlüğü içinde davalı taraftan oluşan zararları istediği ve sonrasında ise açıklık getirerek kira parası olarak da 3.915,00 TL talep ettiği, davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı gerekçesiyle, davacıların ıslah dilekçesiyle talep etmiş oldukları kira bedeli bakımından da davanın kabulüne karar verilmiş ise de, kaldırma kararımızda belirtildiği üzere, ıslah dilekçesiyle, dava dilekçesinin netice ve talep kısmında yer almayan, ancak kök raporda hesap edilen 3.915,00 TL'lik kira bedelinin talep edilmesinin mümkün olmadığı, Yerleşik Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere, dava dilekçesinde yer almayan bir talebin kısmi ıslah dilekçesiyle davaya eklenemeyeceği, bu nedenle, ilk derece mahkemesince 3.915,00 TL'lik kira bedeli hakkında bir karar verilmiş olmasının HMK'nın 26.maddesinde düzenlenen taleple bağlılık ilkesi gereğince usul ve yasaya aykırı bulunduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmüş,

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, davalı ve dahili davalı vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak, davanın 7 ve 9 no.lu bağımsız bölümlerine ilişkin tapu iptali ve tescil talebi yönünden kabulüne, 3.915,00 TL'lik kira bedeli bakımından dava dilekçesinde bir talep olmadığından esas hakkında bir karar verilmesine yer olmadığını dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş, ayrıca davalının 72.500,00 TL'lik ödemeye ilişkin savunmasının değerlendirme gerekçesi de düzeltilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili; Bölge Adliye Mahkemesince 3.195,00 TL kira tazminatı talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararı temyiz ettiklerini, bununla birlikte ıslahla arttırılan miktar dikkate alınmadan yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu hususlara ilişkin hükmün de bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili; Davacıların talebi ile inşaat yapılacak taşınmazın müvekkilince satın alınması üzerinde taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin hükümsüz hale geldiğini, İstanbul Anadolu 15. Asliye Hukuk Mahkemesinde müvekkilince açılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi istemli davanın dikkate alınmadığını ve bekletici mesele yapılmadığını, taşınmaz bedelinin 72.500,00 TL olarak davacılara ödendiğini ve dekontlarının sunulduğunu ancak mahkemece bunun dikkate alınmadığını, taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinde teslim edilecek olan bağımsız bölümlerle ilgili bir m² verilmediğini, davacılar vekilinin iki kez ıslah yolu ile taleplerini genişlettiğini, kararın bozulmasını talep etmiştir.

Dahili Davalı ... vekili; Davacıların talebi ile inşaat yapılacak taşınmazın ... tarafından satın alınması üzerinde taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin hükümsüz hale geldiğini, taşınmaz bedelinin 72.500,00 TL olarak davacılara ödendiğini ve dekontlarının sunulduğunu ancak mahkemece bunun dikkate alınmadığını, taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinde teslim edilecek olan bağımsız bölümlerle ilgili bir m² verilmediğini, davacı tarafın talebini 8 numaralı taşınmaz yerine 9 numaralı taşınmazın kendi adına tescili olarak değiştirmesinin hukuka aykırı olduğunu ve muvafakatleri bulunmadığını, taleple bağlılık ilkesi ve ıslahın bir kez yapılabileceği kuralının çiğnendiğini ve müvekkilinin zarara uğradığını, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil mümkün olmaz ise bedel istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK 470-486 maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı arsa sahipleri ile davalı yüklenici ... arasında Kartal .... Noterliğinin 26/03/2013 tarih ve 06191 yevmiye numaralı kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmeye göre, belediyenin vereceği imar iznine bağlı olmak üzere yüklenici tarafından 5 katlı ve toplam 10 adet bağımsız bölümden oluşacak bir bina yapılacak, 6 ,7, 8 numaralı bağımsız bölümler arsa sahiplerine ait olacak, kalan bağımsız bölümler ise arsa yükleniciye ait olacaktır.

2.1. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları, keşif ve 03/03/2014 tarihli yapı ruhsatında yapının 6 katlı ve 15 bağımsız bölümlü olduğu belirtilmiştir.

2.2. 10,11,12 numaralı bağımsız bölümler davacı ... adına 10/12/2014 tarihinde tescil edilmiştir. Bağımsız bölümler 14/200 arsa paylı olup sırası ile 80,76 m², 67,00 m² ve 73,00 m²’dir.
- Yerel mahkemenin 30/03/2015 tarihli yazısına istinaden Tuzla Tapu Müdürlüğü’nün 03/04/2015 tarihli yazısı ile 2,7,8,9,14,15 no.lu bağımsız bölümlere davalıdır şerhi işlenmiştir.

- Tuzla Tapu Müdürlüğünün 15/04/2015 tarihli yazısına göre 7 no.lu bağımsız bölüme davalıdır şerhinin işlenmiş olduğunu, ancak bu bağımsız bölümün ... tarafından 15/04/2015 tarih ve 6399 yevmiye numaralı işlem ile ...’e satıldığı, ...’in davalıdır şerhinin bütün hukuki vecibeleriyle satın aldığı belirtilmiştir. Bu hali ile ...’in iyiniyetli olduğu ve iktisabının korunmasına yönelik temyiz itirazları kabul edilmemiştir.

2.3. Paylaşıma esas 18/02/2016 tarihli kök bilirkişi raporunda, arsa sahiplerine verilen dairelerin net kullanım alanlarının 220,76 m², yükleniciye ait olan dairelerin net kullanım alanlarının 1003,58 m² olduğu, sözleşmeye göre fazladan yapılan dairelerden ortalama olarak yüklenici adına kayıtlı olan 1. normal kattaki 7 ve 8 olmak üzere toplam 2 adet dairenin tapusunun iptal edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Davacı tarafın tapu iptal tescil istemine konu bağımsız bölümün 8 ya da 9 no.lu bağımsız bölümün hangisi olduğu, Bölge Adliye Mahkemesinin ilk kaldırma kararı sonrası davacı tarafça belirli hale getirildiği, davalı yüklenici vekilinin ikinci kez ıslah yapıldığı iddiasının ise bu anlamda kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

2.4. Taraflar arasındaki bila tarihli muvafakatnameye göre davalı yüklenicinin, sözleşme gereği üstlendiği edimin yanında davacılara nakit para ödeme taahhüdünde bulunduğu, davalı yüklenicinin davacılara gönderdiği paranın, davacılara ait taşınmazın satış bedeli olduğunu iddia etmiş ise de taraflar arasındaki muvafakatname ve davalı yüklenicinin iddiasını ispata el verişli başkaca bir delil sunamaması karşısında kabul edilemeyeceği anlaşılmıştır.

2.5. Davacının kira tazminatına ilişkin temyiz itirazının incelenmesinde ise, davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde kira tazminatına ilişkin bir talebin bulunmadığının anlaşılması karşısında, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden (davacılardan) alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalı yararına duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,19/09/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.