YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2022/4126 E.  ,  2024/271 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar ..., ... ve ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ... ve Site Vergi Dairesi Başkanlığının istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine, davalı ...'ın istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... vekili, ..., ..., ... vekili ve ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri arsa sahipleri ile davalı yüklenici ... arasında ... 2. Noterliğinin 20.09.2016 tarih ve 22346 yevmiye numaralı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, dava konusu taşınmazın bir kısım hissesinin 28.09.2016 tarihinde davalı ...'a devredildiğini, sözleşme gereğince inşaat ruhsatının en geç 31.12.2016 tarihine kadar alınıp, 30.11.2019 tarihine kadar dairelerin teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, ancak inşaata başlanmadığını, davalının borçlarından dolayı taşınmaza haciz konulduğunu ileri sürerek, sözleşmenin geriye etkili olarak feshine, dava konusu taşınmazdaki davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile haciz, ipotek ve tüm tayidatlarından arındırılarak müvekkilleri adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ...'ın vergi borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun uyarınca icra takibine başlandığını ve davaya konu edilen taşınmazlardaki davalı ... hisseleri üzerine haciz şerhi konulduğunu, borç ödenmediği takdirde haczin kaldırılmasının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline borcu bulunan dava dışı ...’nın davalı ...'ın borçlu olduğu 3 adet 15.000,00 TL'lik senetleri müvekkiline ciro ederek verdiğini, senetler vadesinde ödenmeyince borçlular ... ve ... hakkında icra takibi başlatıldığını, borçlulardan ...’nın 23/12/2019 tarihinde icra dosya borcunu ödediğini ve tapu hacizlerinin kaldırıldığını, müvekkilinin dava açılmasına sebep olmadığını savunarak, müvekkili yönünden davanın ayrılarak reddine karar verilmesini istemiştir.

3-Davalı ... Elek. Mak. Müh. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; davalı ...'ın müvekkili şirkete olan borcundan girişilen takibin kesinleştiğini, davacılar ile davalı ... arasında akdedilen kat karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin sadece sözleşmenin tarafları arasında hüküm ve sonuçlarını doğurmakta olup, sözleşmeye göre 3. kişi konumunda bulunan müvekkili şirket açısından herhangi bir sonucu bulunmadığını, kazanımın iyi niyetli olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

4-Davalı ... ... Beton Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...'dan alacağının olduğunu, yasal yol ile usulüne uygun şekilde takip başlatılıp bu takip neticesinde borçlu ve işbu davada da davalı olan ... üzerine tapuda kayıtlı olduğu tespit edilen taşınmazlara haciz konulduğunu, haciz tarihinde dava konusu taşınmazın borçlu üzerine kayıtlı olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

5-Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu kat karşılığı inşaat sözleşmesinden haberdar olmadığını, müvekkilin davalıdan alacakları mevcut olması nedeniyle takip başlattığını, bu takip neticesinde borçlu ve işbu davada da davalı olan ... üzerine tapuda kayıtlı olduğu tespit edilen taşınmazlara haciz konulduğunu, tapu siciline ... ilkesi gereğince iyi niyetli 3. kişi olan müvekkilinin haklarının korunması gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

6-Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ...'ın kuruma olan borçlarından dolayı icra takibi yapıldığını, davaya konu taşınmazlar üzerindeki haczin kamu haczi olup ve bu yönü ile takyidatın kaldırılmasının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
7-Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; keşif sonucu inşaata başlanmadığının tespit edildiği, sözleşmenin geriye etkili feshinin şartları oluştuğu, her ne kadar arsa malikleri paylarını tapuda davalı ...'a devretmiş iseler de, davalı müteahhit sözleşmede üzerine düşen edimi yerine getirmediğinden hiçbir zaman ayni hak kazanamadığı, yükleniciden pay alan kişiler yahut paya haciz koyduran alacaklıların da iyiniyet iddiası dinlenmeyeceği gerekçesi ile; davanın kabulüne, sözleşmenin geriye etkili olarak feshine, ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi 2507 ada 19 parsel de kayıtlı taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile ...'ın payının 3/5'inin ... adına 2/5'inin ... adına kayıt ve tesciline, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı ... aleyhine diğer davalılar lehine konulan ipotek, haciz ve takyidatların kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalı SGK vekili, davalı ... Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline borcu bulunan dava dışı ...’nın davalı ...'ın borçlu olduğu 3 adet 15.000,00 TL'lik senetleri müvekkiline ciro ederek verdiğini, senetler vadesinde ödenmeyince borçlular ... ve ... hakkında icra takibi başlatıldığını, borçlulardan ...’nın 23/12/2019 tarihinde icra dosya borcunu ödediğini ve tapu hacizlerinin kaldırıldığını, müvekkilinin dava açılmasına sebep olmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiği halde davanın kabulüne ve aleyhine yargılama giderine hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ...'ın kuruma olan borçlarından dolayı icra takibi yapıldığını, davaya konu taşınmazlar üzerindeki haczin kamu haczi olup ve bu yönü ile takyidatın kaldırılmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, müvekkili kurumun harçtan muaf olmasına rağmen aleyhine harca hükmedildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ...'ın vergi borçlarından dolayı 6183 sayılı Kanun uyarınca icra takibine başlandığını ve davaya konu edilen taşınmazlardaki davalı ... hisseleri üzerine haciz şerhi konulduğunu, borç ödenmediği takdirde haczin kaldırılmasının mümkün olmadığını, sözleşmenin geçersizliğinin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, müvekkilinin dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının doğru olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taşınmaz başında yapılan keşifte davalı yüklenici tarafından inşaata hiç başlanılmamış olduğu tespit edildiğinden, sözleşmenin geriye etkili fesih koşullarının oluştuğu, bu nedenle feshe karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı, yine taşınmazın bir kısım hissesinin davacı arsa sahiplerince sözleşmeden hemen sonra 28/09/2016 tarihinde yükleniciye tapuda devrinin avans niteliğinde olduğu ve feshin geriye etkili olması durumunda, sözleşme hiç yapılmamış (yok) farz edilerek hüküm doğuracağından taraflar karşılıklı olarak birbirlerine verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerince geri alabileceğinden devredilen payın tapusunun iptali ile davacılar adına tesciline karar verilmesinde de isabetsizlik olmadığı, taşınmaz üzerinde bulunan tüm haciz şerhlerinin tesis tarihlerinin sözleşme ve pay devri tarihinden sonra olduğu, davacı ile ilgili olmayan bu borçlar nedeniyle sınırlandırmaların taşınmaz üzerinde bulunmasının hak ve adalet ilkelerine uygun düşmeyeceği, bu sınırlandırmalardan davacının sorumlu tutulmasının hakkaniyet ile bağdaşmayacağı, bu nedenle hacizlerin kaldırılmasına ve haciz alacaklıları davalılar aleyhine yargılama giderine hükmedilmesine yönelik kararda da isabetsizlik olmadığı, ancak davalı ... lehine işlenen haciz şerhinin hali hazırda tapuda yer almadığı, ancak dava tarihi itibariyle haciz şerhinin bulunduğu, davalının savunmasına göre de dava tarihinden sonra kaldırıldığı yönünde olduğu, mahkemece anılan davalı yönüyle davacı talebi konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği halde davanın anılan davalı yönüyle de kabulünün doğru olmadığı, dava tarihi itibariyle tapuda haciz şerhi olduğundan davalının yargılama giderlerinden sorumlu tutulması yönünde verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı, davalı SGK ve Site Vergi Dairesinin aleyhine harca hükmedilmediği gerekçesiyle, davalı SGK ve Site Vergi Dairesi Müdürlüğü vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabülüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, sözleşmenin geriye etkili olarak feshine, ... ili Merkez ilçesi ... Mahallesi 2507 ada 19 parsel de kayıtlı taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile ...'ın payının 3/5'inin ... adına 2/5'inin ... adına kayıt ve tesciline, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı ... aleyhine ve davalı ... dışındaki diğer davalılar lehine konulan ipotek, haciz ve takyidatların kaldırılmasına, davalı ... aleyhine açılan ipotek, haciz ve takyidatların kaldırılmasına yönelik dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalı SGK vekili, davalı ... Müdürlüğü vekili, davalı ... vekili, davalı ... ... Tes... Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili, davalı SGK vekili, davalı ... Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle temyiz yoluna başvurmuşlardır.
Davalı ... ... Tes... Ltd. Şti. temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin kat karşılığı inşaat sözleşmesinden haberdar olmadığını, borç nedeniyle icra takibi başlatıldığını ve haciz konulduğunu, yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağını belirterek, temyiz isteminde bulunmuştur.
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin kat karşılığı inşaat sözleşmesinden haberdar olmadığını, borç nedeniyle icra takibi başlatıldığını ve haciz konulduğunu, sözleşmenin geçerli olup olmadığının araştırılmadığını, müvekkilinin yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağını belirterek, temyiz isteminde bulunmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan fesih, tapu iptali ve tescil ile dava konusu taşınmazdaki haciz, ipotek ve tüm takyidatların kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı TBK'nın 470-486. maddeleri,
3. Değerlendirme
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun öngördüğü yargılama sistemine göre ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmayan davalı ... vekili, davalı ... ... Tes... Ltd. Şti. vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davalı ... vekili, davalı ... ... Tes... Ltd. Şti.’nin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekir.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı SGK vekili ve davalı ... Müdürlüğü vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Bölge Adli Mahkemesince davalı ... hakkındaki davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesinde “Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz.” düzenlenmesine yer verilmiştir. Buna göre, davalı ...’ın alacağı için tapu siciline işlenen haciz şerhi 24.12.2019 tarihinde kaldırılmış, ön inceleme duruşması ise 15.09.2020 tarihinde yapılmıştır. Mahkemece tarife gereğince hesaplanan vekâlet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerekirken tamamına hükmedilmesi isabetli olmamıştır.

4. Kararın 3 numaralı bentte belirtilen nedenlerle bozulması gerekir ise de; yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı ... vekili ve davalı ... ... Tes... Ltd. Şti.’nin temyiz dilekçelerinin reddine,
2.Davalı SGK vekili ve davalı ... Müdürlüğü vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
3.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının 3. bent uyarınca kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 2022/31 Esas ve 2022/257 Karar sayılı kararının hüküm kısmının “B-11” no.lu bendinin dokuzuncu satırında yer alan “4.525,2” rakamının çıkartılmasına, yerine “2.262,6” rakamının yazılmasına, kararın değiştirilmiş bu haliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davalılar ... ve ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılar ..., ... ve Aktaş ... Tesisat İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.