YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2022/1806 E.  ,  2023/2991 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1319 E., 2021/1241 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/315 E., 2021/413 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Jandarma Bölge Krıminal Labovatuar Amirliği Binası" yapım işine ilişkin 17/11/2011 tarihinde müvekkillerinin oluşturduğu iş ortaklığı ile davalı idare arasında sözleşme akdedildiğini, Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığının 25/01/2017 tarihli yazısı ile iş ortaklığının taahhüdünü sözleşme ve ihale dökümanına uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle sözleşmenin feshedildiğini, fesih kararı haksız olup bu kapsamda keşif neticesinde aldırılacak bilirkişi raporları ile müvekillerin oluşturduğu iş ortaklığının iş taahhüdü ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirdiğinin netlik kazanacağını, iş bu sebeple davalı idarenin sözleşmenin feshine yönelik iradesinin haksız ve geçersiz olduğunun tespitine, feshin iptaline ve sözleşme konusu işin kesin kabule hazır olduğunun tespitine, haksız fesihten dolayı nakde çevrilen 114.500,00 TL kesin teminat mektubu bedelinin, nakde çevrildiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sözleşmeye ve şartnameye uygun davranmayarak eksik ve kusurlu imalat sebebiyle işi tamamlamadığını, idarenin 04/04/2017 tarihli dilekçesiyle mahkemeye sunduğu ihalelere katılmaktan yasaklama kararında idarenin teklifi ile davalı idarenin haklı görülerek ... A.Ş nin 2 yıl süreyle ihalelerden yasaklandığını, eksik ve kusurlu imalatın tespiti amacıyla Van Sulh Hukuk Mahkemesinde delil tespiti davası açıldığını, geçici kabulün yapılmasının kesin kabul anlamına gelmediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri ve ihale dökümanında yer alan belgeler uyarınca davacının yapması gereken eksik iş bedelinin toplam sözleşme bedeline oranının yüzde 1,434632 olduğu ve yüzde 5 den daha az olduğu anlaşıldığından, davalı idare tarafından yapılan feshin haklı olmadığı değerlendirilerek, davacı tarafından teminat olarak yatırılan 114.500,00 TL den eksik iş bedelinin mahsubu sonucunda kalan 57.168,26 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle, sözleşme kapsamında kalmayan işlerin eksik iş olarak kabul edilmesi ve bedelinin yüklenicinin teminatından tenzil edilmesinin doğru olmadığını, kesin kabul eksikliği olarak kabul edilen iş ve işlemlerin sözleşme kapsamında kalıp kalmadığı, iş ortaklığının giderilmesi gerektiği iddia edilen eksik ve ayıplı işleri gidermekle yükümlü olup olmadığı hususları değerlendirilmeksizin karar verildiğini, müvekkilinin işi fen ve sanat kuralları ile sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlayarak teslim ettiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından sözleşmenin feshinin haklı olmadığının tespitine karar verilmişse de fesih işlemi sonrasında davalı şirket hakkında alınan kamu ihalelerine katılmasının yasaklanmasına dair işleme karşı Ankara 18. İdare Mahkemesi'nin 2017/1043 Esas sayılı dosyasından açılan davanın reddine karar verilmiş olduğunu, verilen kararın İdare Mahkemesince verilen karar ile çeliştiğini, mahkemece alınan ek bilirkişi raporuna yaptıkları itirazın değerlendirilmediğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; eksik işlerin sözleşme fiyatlarına göre tutarının toplam sözleşme bedeline oranının yüzde 1,434632 olduğu, buna göre eksik iş bedelinin sözleşme bedeline oranı %5 den az olduğu için yapılan feshin haksız olduğu, davacı tarafından teminat olarak yatırılan 114.500,00 TL den eksik iş bedelinin mahsubu sonucunda kalan 57.168,26 TL alacağının olduğu, alınan raporlar ile davacı ve davalı vekillerinin itirazlarının karşılandığı, bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu raporun usul ve yasaya uygun olduğu, hükme esas alınabileceği anlaşılmakla davacı ve davalı yanın tüm istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Taraf vekilleri temyiz dilekçelerinde, istinaf dilekçelerinde ileri sürdükleri sebepleri temyiz nedeni olarak ileri sürmüşlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinin feshinin haksız olduğunun tespiti ile irat kaydedilen kesin teminat mektubun bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470 ve devamı maddeleri.
3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Taraflar arasında 17/11/2011 tarihli Jandarma Asayiş Kolordu Komutanlığı Jandarma Bölge Kriminal Laboratuvar Amirliği Binası Yapım işine ilişkin 3.633.000,00 TL götürü bedelli sözleşme imzalandığı, sözleşmenin 8. Maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin eki olduğu ve sözleşme hükümleri ile ihale dokümanları arasında ihtilaf olması halinde ihale dokümanlarının esas alınacağının kararlaştırıldığı görülmüştür.

3. Sözleşmenin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin geçici kabulü düzenleyen 41/4. maddesinde; "Kabul komisyonunun oluşturulması ve işyerine gönderilebilmesi, yapılan işin kusurlu ve eksik kısımlarının bedelleri toplamının işin sözleşme bedelinin yüzde beşinden fazla olmamasına bağlıdır. Bu oranı geçmeyen kusur ve eksiklikler, aynı zamanda işin idareye teslimine ve kullanılmasına ve/veya işletilmesine engel olmayacak ve herhangi bir tehlikeye meydan vermeyecek nitelikte olmalıdır." şeklinde düzenleme mevcut olup, buna göre eksik iş bedelinin sözleşme bedeline oranı %5 den azsa idare sözleşmeyi feshedemez. Ancak sözleşme haksız olarak da haklı olarak da feshedilse eksik imalat bedelinin sözleşme fiyatlarına göre belirlenerek irat kaydedilen teminattan, bu bedel düşülmek suretiyle yüklenicinin alacak talebi değerlendirilmelidir.

4. Bu açıklamalar ışığında; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, davacı yüklenici tarafından yapılması gereken eksik işlerin sözleşme fiyatlarına göre toplam 57.331,74 TL olduğu, mahkemece davacı tarafından teminat olarak yatırılan 114.500,00 TL den eksik iş bedelinin mahsubu sonucunda kalan alacak üzerinden davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

5.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.