YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2022/1618 E.  ,  2023/1895 K.
"İçtihat Metni"...
...
...

MAHKEMESİ : Ankara 11. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : ...
SAYISI : 2020/591 E., 2021/498 K.
...
...
...
...
...
Birleşen 15. AHM 2011/152 Esas 2011/421 Karar sayılı dosyasında:
...
...
...
Birleşen 18. AHM 2019/241 Esas 2020/313 Karar sayılı dosyasında:
...
...
...
HÜKÜM : Asıl davada karar verilmesine yer olmadığına, Birl. Davalarda Kısmen Kabul
...

Taraflar arasındaki asıl ve birl. alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın asıl davada karar verilmesine yer olmadığına, birl. davalarda kısmen kabul karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,17.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde duruşmalı temyiz talebinde bulunan asıl davada davacı birleşen davada davalı vekili Avukat ... ile temyiz talebinde bulunan asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

ASIL DAVA:
I. DAVA:
Davacı-birleşen dosya davalısı vekili, davalı idare tarafından Polis Akademisi Gölbaşı Kampüsü Eğitim ve Yurt Binası İnşaatı için 13.09.2005 tarihinde yapılan ihale sonucu taraflar arasında 31.01.2006 tarihli sözleşme imzalandığını, 03.02.2006 tarihinde de yer tesliminin yapılarak işe başlandığını, davalının ek iş talebi doğrultusunda 60 günlük ek süre eklendiği ve iş teslim tarihinin 15.05.2008 olarak belirlendiğini, inşaatın %95 oranında tamamlanması nedeniyle geçici kabulü hazır olduğunun bildirildiğini, müvekkilinin yokluğunda yapılan denetim nedeniyle işin kabule hazır olmadığı gerekçesi ile 30.05.2008 tarihli yazı ile 75 günlük cezalı süre verildiğini, yine müvekkilinin yokluğunda 04.08.2008 tarihli denetim ile işin geçici kabulü hazır olmadığı yönünde tutanak tanzim edildiğini, yapılan görüşme sonucu 23.02.2009 tarihli kararı ile inşaattaki eksikliklerin tamamlanması için sözleşme eki niteliğinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 48. maddesi gereği 31.03.2009 tarihine kadar süre verildiği ve belirtilen eksikliklerin tamamlandığı sırada 16.04.2009 tarihinde sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, fesih ihbarının 22.04.2009 tarihinde tebellüğ edildiğini, sözleşmenin 19/4 maddesine göre 08.02.2006-02.05.2006 arasında 84 gün artı ilave süre ile 30 gün ile birlikte 114 gün yasal sürenin verilmesi gerekirken idarece bu sürenin sözleşme sonuna eklenmediği ve cezalı süre uygulandığını, idare tarafından yapılan tespit sunucu işin %98'inin bitirildiğini, haksız fesih nedeniyle müvekkili alacağının şimdilik 8.000,00 TL'sinin fesih tarihinden itibaren ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı birleşen dosyada davacı idare vekili; hiçbir ihtar yapılmaması ve ek sürenin verilmemesinin söz konusu olmadığını, aksine fesih kararından önce 20 gün değil 75 günlük ek cezalı süre verildiği ve işin tamamlanmaması halinde feshedileceğinin bildirildiğini, ek süreye rağmen işin bitirilmemesi nedeniyle fesih işlemi yapıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

BİRLEŞEN 2011/152 ESAS SAYILI DAVADA:
I. DAVA
Birleşen dosyada davacı idare vekili; Polis Akademisi Gölbaşı Kampüsü Eğitim ve Yurt Binası İnşaatı işi için davacı tarafından yapılan ihale sonucunda taraflar arasında sözleşme imzalandığını, davalının işi süresinde bitirememesi nedeniyle sözleşmenin 10. maddesi gereği 15.05.2008 tarihinde verilen cezalı 75 gün ile 26.01.2009-31.03.2009 tarihleri arası 65 gün olmak üzere toplam 140 gün cezalı sürenin, sözleşme bedelinin %004,5 (onbinde dörtbuçuk) çarpımı sonucu ulaşılan 664.174,00 TL hazine zararının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Birleşen dosyada davalı yüklenici vekili, davanın reddini savunmuştur.

BİRLEŞEN 2019/241 ESAS SAYILI DAVA:
I. DAVA
Birleşen dosyada davacı yüklenici vekili; asıl davada talep edilen alacak bakımından yapılacak olan götürü bedel hesaplaması neticesinde belirlenecek alacağın kalan kısmının işbu dava ile talep edildiğini belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmak kaydı ile 1.450.000,00 TL alacakalrının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Birleşen dosyada davalı idare vekili; sözleşmenin 15/04/2009 tarihli olur ile feshedildiğini ve 16/04/2009 tarihinde yükleniciye tebliğ edildiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini ve yüklenicinin bir alacağının bulunmadığını, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 23/02/2016 tarihli ve 2010/196 Esas, 2016/92 Karar sayılı kararıyla; asıl davanın kabulüne, birleşen davanın 347.834,25 TL üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi (kapatılan) 2017/429 Esas, 2018/5235 Karar sayılı ve 24/12/2018 tarihli ilamı ile; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin birim fiyat esaslı olmayıp götürü bedelli olduğu, yapılan hesaplamanın birim fiyata göre yapılması doğru olmamış ise de; asıl davada talep ve hüküm altına alınan miktara göre yüklenici tarafından açılacak yeni bir davada hesaplamanın buna göre yapılacacağı ve her halde talep ve hüküm altına alınan miktar kadar alacağını bulunduğunun sabit olmasına göre davalı-birleşen dosya davacısı iş sahibi vekilinin asıl ve birleşen davaya yönelik tüm, asıl davada davacı-birleşen dosya davalısı yüklenici vekilinin birleşen davaya yönelik sair temyiz itirazlarının reddi ile, sözleşmenin iş sahibi tarafından feshedilmesi nedeniyle ifaya ekli cezanın istenebilmesi için sözleşmede bu yönde bir kararlaştırma mevcut olmadığından iş sahibi ancak feshedilemeyen süreye ilişkin cezayı isteyebileceği, bu nedenlerle mahkemece yapılması gereken işin, bilirkişiden ek rapor alınarak açıklanan sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca fesihle ilgili bulunan bu hükümleri incelemek, feshedilemeyen süreye ilişkin olarak denetleme yapma ve buna göre davalı birleşen dosyada davacı iş sahibinin cezai şarta ilişkin alacağını hesaplatmak ve sonucuna uygun hüküm kurmaktan ibaret olduğu gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden 8.000 TL nin dava tarihinden itibaren avans faiziyle davalıdan anılanarak davacıya ödenmesine ilişkin 23/02/2016 tarihli karar temyiz itirazlarının reddiyle miktarı nedeniyle kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, birleşen 18 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/241 esas sayılı dosyasında yüklenici alacağı olarak hesaplanan 1.412.919,97 TL (KDV dahil) bedelden asıl davada talep tutarı olan 8.000,00 Tl nin tenzil edilmesiyle kalan 1.404.919,97 TL (KDV dahil) üzerinden davanın kısmen kabulüne, birleşen 15 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/152 esas sayılı dosyasında ise davanın kısmen kabulü ile 75 günlük gecikme cezası olan 293.118,75 TL nin davacı/birleşen davada davalı yükleniciden tahsili ile davacı idareye verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı birleşen davalı yüklenici vekili; İdare tarafından tek taraflı tutanaklar ile yapılan feshin haksız olduğunu, 119 gün yasal süre bulunmasına rağmen idarece 75 günlük cezalı çalışma süresi verildiğini, bilirkişi raporu ile işin %98,57’sinin tamamlandığının belirtildiğini, bu aşama itibarı ile işin feshedilemeyeceğini, işin haksız feshedilerek teminatların irat kaydedildiğini, davacı oldukları asıl ve birleşen davada tam kabul kararı verilmesi gerektiğini, idarenin açmış olduğu davanın ise reddedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı birleşen davacı idare vekili; Birleşen Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/241 Esas sayılı davasında 16/04/2009 tarihinde feshedilen sözleşmeden kaynaklanan alacak ileri sürülmüş ve cevap süresi içerisinde zamanaşımı definde bulunmalarına rağmen zamanaşımı definin reddedilmesinin hatalı olduğunu, yüklenicinin açtığı davalarda herhangi bir alacağının bulunmadığını, alacağın yanlış hesaplandığını, alacağın neyden kaynaklandığının anlaşılamadığını, cezalı çalışma süresinin 75 gün üzerinden değil 140 gün üzerinden hesaplanması gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, yüklenicinin yapmadığı imalatların dava dışı şirkete yaptırıldığını ve buna ilişkin ödemelerin yükleniciye yapılmasının hatalı olduğunu, raporlara itirazlarının dikkate alınmadığını, alacağın çok yüksek hesaplandığını, asıl ve birleşen davalarda aleyhlerine verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl ve birleşen 2019/241 Esas sayılı dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedelinin tahsili, birleşen 2011/152 Esas sayılı dava ise ceza-i şart alacağının tahsili talebinden ibarettir.

2. İlgili Hukuk
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 436, 437. maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanununun 355-371 . maddeleri

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanunun 437 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı yüklenici ile davalı idare arasında 31/01/2006 tarihinde Polis Akademisi Gölbaşı Kampüsü Eğitim ve Yurt Binası inşaatı yapımı konulu sözleşme imzalanmıştır. Sözleşme idare tarafından 16/04/2009 tarihinde feshedilmiştir.

2.1. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin (kapatılan) 2017/429 Esas, 2018/5235 Karar sayılı ve 24/12/2018 tarihli bozma kararı ile asıl davaya ilişkin verilen karar kesinleşmiş, birleşen 2011/196 Esas sayılı davada ise istenebilecek olan cezai şart alacağının feshedilemeyen süreye ilişkin olduğu belirtilmiştir. Bozma ilamından sonra ise yüklenici tarafından 15/04/2019 tarihinde birleşen 2019/241 Esas sayılı ek dava açılmıştır.

2.2. Dosya kapsamında hükme esas alınan 16/08/2021 tarihli ek raporun Yargıtay denetimine el verişli olduğu, birleşen 2011/196 Esas sayılı davada feshedilemeyen 75 günlük süre için ceza-i şart hesaplandığı, birleşen 2019/241 Esas sayılı dava bakımından ise işin tamamlanma oranı ve pursantaj yüzdelerine göre hesaplama yapıldığı, her ne kadar davalı idare vekili tarafından zaman aşımı def'inde bulunulmuş ise de sözleşme konusu işe ilişkin kesin hesabın ve kesin hak edişin mahkeme eli ile çıkarıldığı gözetildiğinde dava tarihi itibarı ile zaman aşımı süresinin dolmadığı anlaşılmış, verilen kararda hukuka aykırı bir yön bulunmamıştır.

3. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, asıl ve birleşen 2011/152 Esas sayılı davalarda bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenden alınmasına,

Asıl Davada Davalı-birl. Davada davacı İçişleri Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,

Karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine,

8400,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan karşılıklı alınarak Yargıtay duruşmasında temsil olunan taraflara karşılıklı olarak verilmesine,

17/05/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...
...
...