YARGITAY 6. HUKUK DAİRESİ

6. Hukuk Dairesi         2022/1241 E.  ,  2023/1971 K.
"İçtihat Metni"
...
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/2901 E., 2022/50 K.
...
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Marmaris 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/153 E., 2018/108 K.

Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 23.05.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacı vekili Avukat ..., davacı şirket yetkilisi ... ile davalı vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı yüklenici vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında imzalanan 16.06.2016 tarihli sözleşme ile 50 adet çelik döküm silindir kapağı alımına dair sözleşme imzalandığını, sözleşmeye konu parçanın parça numarası ile ihaleye çıkıldığını, bu haliyle anılan parça numarasına sahip şirket dışında kimsenin bu parçayı üretmesinin mümkün olmadığını, bu haliyle davalının ihale hükümlerine aykırı davrandığını, bu nedenle davalının sözleşmeye aykırı şekilde numune verilmemesine ilişkin işlemlerinin geçersizliğinin tespiti ile sözleşmenin ifası için davalı idare tarafından numune verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçelerinde özetle; ihale şartnamesinde değişiklik yapılmasının müvekkilinin yetkisinde olmadığını, numune verme taahhüdünde bulunulmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Marmaris 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/153 Esas, 2018/108 Karar ve 27.03.2018 tarihli kararı ile; davacının katılmış olduğu dava konusu ihale şartnamesinde çelik silindir kapağı temin edileceğinin hükme bağlandığı, ihale evrakının katılımcılar tarafından görülmesinin temin edildiği, teklif verilme usul ve tarzının hüküm altına alındığı, şartname ekindeki ek-b adlı belgede ihaleye konu malzemenin parça numarasının belirtildiği, davacının iddiası olduğu üzere ihaleye konu malzemenin parça numarasının ihaleye giren diğer firmaya ait olduğu ve bu firmanın piyasadaki tek yerli üretici olduğu, ihale şartnamesine parça numarası ile çıkıldığının davacının da kabulünde olduğu, bu haliyle anılan parça numarası üzerinden davacının üretim yapmasının baştan imkansız olduğu, davacının bunu bildiği halde şartnamenin iptali yoluna gitmediği, ayrıca şartnamede davacıya numune verilmesi yükümlülüğü olmadığı gibi bu numunenin piyasadaki yerli-yabancı diğer firmalardan satın alınması yoluyla temininin mümkün olduğu, davacının parçayı ne şekilde temin edeceği, temin ettikten sonra kendi patenti altında parça numarası alıp üretim yapmasının tamamen kendisinin üstlendiği ticari bir risk olduğu, davalı idarenin sözleşmeye aykırı bir davranışı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili istinaf başvurusunda özetle; davalı idare ile yapılan şifahi görüşmelerde, davalının ürünün numunesinin verilebileceği ve daha önceki yıllarda ilgili firmalara örnek numune verildiğinin belirtildiği, bütün istekliler için rekabet ve fırsat eşitliğini engelleyici şekilde belirli bir firmaya ait parça numarası verilerek açık ihale usulü ile alım yapılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge adliye mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; ihale şartnamesine parça numarası ile çıkıldığının davacının da kabulünde olduğu, bu haliyle anılan parça numarası üzerinden davacının üretim yapmasının baştan imkansız olduğu, davacının bunu bildiği halde şartnamenin iptali yoluna gitmediği, ayrıca TBK’nın 138 inci maddesi uyarınca, sözleşme koşullarını değiştiren ve aşırı ifa güçlüğüne dayalı bir durumun da olmadığı, sözleşme ve şartnamede davacıya numune verilmesi yükümlülüğü olmadığı gibi bu numunenin piyasadaki yerli-yabancı diğer firmalardan satın alma yoluyla temininin de mümkün olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge adliye mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesinde belirtilen gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı idarenin, şartnameye konu parça numunesini vermeye icbar davasıdır.

2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 inci maddesi ve ihale mevzuatı.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı yüklenici, davalı idarenin sözlü olarak sözleşme eki idari şartnamede belirtilen parça numarası belirli üründen numune verileceğini iddia etmiş ise de, bu iddiasını kanıtlayacak dosyaya delil ibraz etmediği anlaşıldığından bunla ilgili temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

Ayrıca davacı yüklenici, bütün istekliler için rekabet ve fırsat eşitliğini engelleyici şekilde belirli bir firmaya ait parça numarası verilerek açık ihale usulü ile alım yapılmasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiş ise de, ihale öncesinde tüm evrakların isteklilerin incelemesine açık olduğu, davacı hukuka aykırı bir durum iddiasında ise ihale aşamasında ihaleye itiraz edebileceği ve yargı yolunu kullanabileceği, ancak bu yolları kullanmadığı anlaşıldığından temyiz itirazları bu yönden de yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle

Temyiz olunan İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi’nin 2019/2901 Esas, 2022/50 Karar ve 14.01.2022 tarihli kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.