YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2024/835 E.  ,  2024/5851 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/8 Esas, 2023/362 Karar
DAVA TARİHİ: 18.10.2012
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın artırılması istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle...Mahallesi 1532, 1533, 1534, 1535, 1543, 1544, 20 ada 1, 22 ada 1, 25 ada 2, 27 ada 1, 28 ada 1, 46 ada 1, 63 ada 1, 221 ada 1, 224 ada 2, 234 ada 5, 55 ada 1 parsel sayılı taşınmazların imar uygulamasına tabi tutularak, taşınmazda bulunan hisselerinin bedele dönüştürüldüğünü, bedele dönüştürülen kısma idarece yaptırılan kıymet takdirinin düşük olduğunu, bedele dönüştürülen hisseler için takdir edilen bedelin artırılmasını, belirlenecek bedelin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle görev ve süre aşımı yönünden reddine, aksi halde haksız davanın esastan reddine istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 25.12.2014 tarihli ve 2012/693 Esas, 2014/577 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; hükmün düzeltilerek onanmasına karar verildiği ancak davalı idare vekilinin karar düzeltme talebinde bulunması üzerine; 20.08.2016 tarihinde kabul edilerek 07.09.2016 tarihli ve 29824 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6745 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) eklenen geçici 12 nci maddesi ile; "24.02.1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılan imar uygulamalarından doğan idarelerin taraf olduğu her türlü alacak ve bedel artırım davalarında taşınmazın değeri; uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınmak ve o tarihteki nitelikleri gözetilmek suretiyle tespit edilir. Tespit edilen bu bedel, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihi itibarıyla güncellenir ve ortaya çıkan gerçek bedel hak sahibine ödenir. Bu Kanunun geçici 6 ncı maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci ve onbirinci fıkra hükümleri, bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleri için de uygulanır. Devam eden dava ve icra takipleri ise, bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır.” hükmü uyarınca kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemenin 14.01.2021 tarihli ve 2017/484 Esas, 2021/22 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

C.İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazların diğer paydaşları tarafından açılan ve Dairemizin 2018/10168 Esas, 2019/7164 Karar sayılı dosyası ile denetiminden geçerek onanmak suretiyle kesinleşen, İstanbul Anadolu 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/146 Esas, 2017/205 Karar sayılı dava dosyasında imar uygulamasının tapuda tescil edildiği 10.08.2000 tarihi değerlendirme tarihi olarak esas alınmak suretiyle taşınmazlara 55,00 TL/m² değer biçildiği gibi, eldeki dava dosyasında da, bozma ilâmı sonrası düzenlenen 12.11.2018 tarihli ve 09.12.2019 tarihli bilirkişi kurulu raporlarında uygulama tescil tarihi olan 10.08.2000 tarihi itibari ile dava konusu taşınmazların metrekare birim fiyatının 45,00 TL olarak belirlendiği gözetildiğinde ve her ne kadar Mahkemece Dairemizin 2018/20359 Esas sayılı dosyası ile onanmak suretiyle denetimden geçen dava konusu taşınmazların diğer paydaşları tarafından açılan, İstanbul Anadolu 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/261 Esas sayılı dosyasına atıf yapılarak alınan ek rapor doğrultusunda, metrekare birim fiyatı 22,00 TL belirlenmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de bu paydaş dosyasının davalı idare temyizi ile onandığı anlaşıldığından, temyiz eden taraflar gözönünde bulundurulduğunda, iş bu paydaş dosyasının eldeki dava dosyasında güçlü delil kabul edilerek hüküm kurulması inandırıcı bulunmadığından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinden ve kendisini vekille temsil ettiren davacı taraf lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin 11.05.2023 tarihli ve 2022/8 Esas, 2023/362 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük ve bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin yüksek olduğunu, lehlerine vekâlet ücreti takdiri gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın artırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 17/son maddesi.

3. 6745 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen geçici 12 nci maddesi.

4. 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki İstanbul ili, Sancaktepe ilçesi, Yenidoğan Mahallesi 1532, 1533, 1534, 1535, 1543, 1544, 20 ada 1, 22 ada 1, 25 ada 2, 27 ada 1, 28 ada 1, 46 ada 1, 63 ada 1, 221 ada 1, 224 ada 2, 234 ada 5, 55 ada 1 parsel sayılı taşınmazlara 6745 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen geçici 12 nci maddesi uyarınca uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

14.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.