YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2024/3776 E.  ,  2024/7091 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/1493 Esas, 2023/1745 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Didim (Yenihisar) Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.06.2023 Tarihli ve 2023/671 Esas, 2023/568 Karar Sayılı Kararı
Mirasa ilişkin davaların, ölenin Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, son yerleşim yerinin Türkiye'de olmaması hâlinde terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiği, bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiği, murisin Türkiye'de ikametgahının bulunmadığı ve murise ait gayrimenkulün ... ili,... ilçesinde bulunduğu gözetildiğinde... Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B.... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 16.11.2023 Tarihli ve 2023/1493 Esas, 2023/1745 Karar Sayılı Kararı
Mirasçılık belgesi verilmesi davalarının çekişmesiz yargı işi olduğu, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu, mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, bu nedenle kesin yetki kuralının bulunmadığı ve dosyada yetki itirazı da olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 598 inci maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 384 üncü maddesi uyarınca mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Mirasçılık belgesi” başlıklı 598 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.”

3. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) “Miras” başlıklı 20 nci maddesinin 1 inci ve 2 nci fıkrası şöyledir:
“Miras ölenin millî hukukuna tâbidir. Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Mirasın açılması sebeplerine, iktisabına ve taksimine ilişkin hükümler terekenin bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.”

4. 5718 sayılı Kanun’un “Miras davaları” başlıklı 43 üncü maddesi şöyledir:
“Mirasa ilişkin davalar ölenin Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, son yerleşim yerinin Türkiye'de olmaması hâlinde terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görülür.”

C. Değerlendirme
Yabancılık unsuru taşıyan miras davalarında Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi 5718 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre mirasa ilişkin davalar ölenin Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, son yerleşim yerinin Türkiye'de olmaması hâlinde terekeye dâhil malların bulunduğu yer mahkemesinde görüleceğinden ve dosya kapsamından Norveç Krallığı vatandaşı olan murisin... ilçesinde terekeye dahil mallarının bulunduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince... 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.