YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2024/3376 E.  ,  2024/6788 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/9 Esas, 2024/12 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Ömerli Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.10.2023 Tarihli ve 2023/180 Esas, 2023/183 Karar Sayılı Kararı
Davacının Türkiye'de yerleşim yeri olmadığı, davacı vekilinin sunduğu vekaletnamede davacının adresinin Almanya olarak yer aldığı, yapılan kolluk araştırması sonucunda davacının ... adresinde şahsa ulaşılamadığı ve şahsın Almanya ülkesinde yaşadığının bildirildiği, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 41 inci maddesi gereğince Ömerli Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 42. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.01.2024 Tarihli ve 2024/9 Esas, 2024/12 Karar Sayılı Kararı
Yapılan kolluk araştırmasına göre davacının Almanya ülkesinde yaşadığı, Türkiye'ye geldiğinde tutanak tanığının adresi olan Yeni Mahallesi 3022. Sokak No:4 Ömerli/Mardin adresinde kaldığı ve konakladığının bildirildiği, davacı vekilinin de 14.09.2023 tarihli dilekçesinde davacının zabıta araştırmasına yarar adresini bu adres olarak bildirdiği, dolayısıyla davacının Türkiye'de sakin olduğu yerin Ömerli/Mardin olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetksizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

4. 5718 sayılı Kanun’un “Türklerin kişi hâllerine ilişkin davalar” başlıklı 41 inci maddesi şöyledir:
“Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibarıyla yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür.”

C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin Hameln/Almanya Federal Cumhuriyeti olduğu, dosya kapsamından ise Türkiye'deki sakin olduğu yerin ise Ömerli/Mardin olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Ömerli Asliye Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ömerli Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.