YARGITAY 5. HUKUK DAIRESI

5. Hukuk Dairesi         2024/14207 E.  ,  2025/4981 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2551 Esas, 2024/2097 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... Aile Mahkemesinin 03.07.2024 Tarihli ve 2024/304 Esas Sayılı Ara Kararı
Davanın katılma alacağı davası olduğu, Mahkemece 14.05.2024 tarihli tensp zaptı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne, dava konusu Muğla İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 120 ada, 32 parselde bulunan taşınmaz üzerine takdiren teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, davacı vekilinin Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, Çayağzı mevkii, 120 ada, 31 parselde bulunan taşınmaz yönünden ihtiyati tedbir konulmasına yönelik talebinin reddine karar verilmiş, mahkemece 17.05.2024 tarihli ara kararıyla ise davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, dava konusu Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 120 ada 31 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına takdiren teminatsız ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş olup davalı vekili atarafından itiraz edilmesi üzerine Mahkemece davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebinin kabulüne; mahkemenin 17.05.2024 tarihli ara kararı ile dava konusu Muğla ili ... ilçesi ... mahallesi 120 ada 31 parsel sayılı taşınmaz üzerine, yine Mahkemenin 14.05.2024 tarihli tensip zaptının 26 numaralı ara kararı ile dava konusu Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 120 ada 32 parselde bulunan taşınmaz üzerine konulan ihtiyati tedbirlerin ayrı ayrı kaldırılmasına, harici esas dava değeri tedbirde orantılılık ilkesi ve ölçülülük ilkesi dikkate alınarak davalı adına kayıtlı ... plakalı, ... plakalı, .... plakalı, ... plakalı araçlar üzerine takdiren teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi 20.09.2024 tarihli ve 2024/1882 Esas, 2024/1394 Karar sayılı kararıyla Tarafların menfaat dengesi, orantılılık ilkesi ve ihtiyati tedbirin amacı birlikte düşünüldüğünde davacı vekilinin, biri davalının tek ortak olduğu şirketine ait, diğeri ise davalının şahsına ait olan taşınmazlar üzerine konulan ihtiyati tedbir kararının itirazen kaldırılmasına ilişkin istinaf talebinin bu aşamada

yerinde olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar verilmiştir.

Mahkemece 08.10.2024 tarihli ara kararıyla davacı vekilinin 23.09.2024 tarihli Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 120 ada 31 parsel ile 120 ada 32 parseldeki taşınmaz mallar üzerine ihtiyati tedbir konulmasına yönelik talebinin reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

D. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 10.12.2024 Tarihli ve 2024/338 Esas, 2024/181 Karar Sayılı Kararı
Dava dosyasının önceki aşamada istinaf incelemesinin 20.09.2024 tarih ve 2024/1882 Esas, 2024/1394 Karar sayılı kararı ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi tarafından yapılmış olduğu gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

E. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 23.12.2024 Tarihli ve 2024/2551 Esas, 2024/2097 Karar Sayılı Kararı
Olayda ara karar tarihi 28.06.2024 tarihli (gerekçesi 03.07.2024 tarihinde yazıldığı) olması nedeniyle geçici hukuki koruma niteliğindeki ara karar dairece (Denizli Bölge Adliye Mahkemesi faaliyete geçiş tarihi 02.09.2024 olsa bile) 20.09.2024 tarihinde geçici koruma kararı niteliğinde tedbire konu ara karar olması hasebiyle istinaf incelemesine konu yapıldığı; Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin kararında belirtildiği gibi bir kaldırma kararı olmayıp; istinafa konu 03.07.2024 tarihli ara kararın istinaf başvurusunun esastan reddine dair 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak verildiği, 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (694 Sayılı KHK) 136 ncı Maddesi ile 5235 Sayılı Kanuna eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 de belirtilen "istinaf incelemesinden geçen dosyalar" ifadesinden İlk derece mahkemesinden verilen nihai kararlara ilişkin istinaf incelemesi olarak anlaşılması gerektiği, geçici koruma kararı niteliğindeki tedbir ara kararlarını kapsamadığı, yanılgının "yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar..." ibaresi nedeniyle "geçici koruma kararı" niteliğindeki ara kararların istinaf incelemesinden geçen dosyalardan (nihai kararlardan) ayrı tutulması gerektiği, aksi düşüncenin yeni Bölge Adliye Mahkemelerinin kurulmasına ilişkin yasa koyucunun amacı ile bağdaşmayacağı ,diğer bir hususta 6100 Sayılı Kanun'un geçici 3/2 maddesinde "verilen kararlar" dendiği halde Yargıtay ile Bölge Adliye Mahkemelerinin kurulduğu döneme ilişkin; Yargıtay'ın 20.07.2016 tarihi öncesinde verdiği usule ilişkin (görevsizlik, yetkisizlik gibi) kararların esasa ilişkin olmadığı belirtilerek ilk derece mahkemesince verilen kararların kanun yolu incelemesinin Yargıtay tarafından değilde Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından yapılacağına ilişkin kararları ile de çeliştiği, olayda daire Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçme tarihi olan 02.09.2024 tarihinden sonra (ara karar tarihi 03.07.2024 olması nedeniyle verdiği geçici koruma kararı niteliğindeki) ara karar ile Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin verdiği de yargılama sürecindeki mahkemenin verdiği sonraki ara karara ilişkin olup; "istinaf incelemesinden geçen kararlar yerine istinaf incelemesinden geçen dosyalar" baz alınırsa gerek yargılaması devam eden ara karara yönelik dosyaların gerekse sonrasında esasa ilişkin karar verilen dosyaların istinaf inceleme yerinin İzmir Bölge Adliye Mahkemelerinin kabulü, Yeni Bölge Adliye Mahkemelerinin kuruluşu amacı olan kamu hizmetlerinin daha etkin bir şekilde yürütülmesi amacına aykırılık teşkil edeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, katılma alacağı istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk
1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:
“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme
Somut olayda, ... Aile Mahkemesinin 03.07.2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin ara kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 20.09.2024 tarihli ve 2024/1882 Esas, 2024/1394 Karar sayılı kararıyla esastan reddine verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,14.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.