YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/9489 E.  ,  2024/4457 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1901 Esas, 2023/395 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/38 Esas, 2020/534 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 16.04.2024 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacılar vekili Avukat ... ve aleyhine temyiz olunan davalı Hazine vekili Avukat ... gelmiş, diğer davalı idare vekilleri duruşmaya katılmamıştır.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle... Mahallesi 11965 parsel sayılı taşınmazda müvekkillerinin malik olduğunu, tapuda 4.134,00 m² yüzölçümlü olan bu parselin 1.354,50 m²sinin yola terk edildiğini, ancak davalı belediyeler aynı parselde 457,50 m²lik alanın yeşil alana, 110,40 m²lik alanın da park alanına terk edilmesini talep ettiğini ve davacıların da toplam 558 m²lik bu alanın bedelsiz olarak bu amaçla terk edildiğini, bu terk ve şartlı bağışlardan sonra taşınmazın 2.211,60 m² haline dönüştüğünü, müvekkillerinin bu parseli bilahare 21.06.2013 tarihinde ...Unlu Mamulleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’ne sattığını, bilahare davalı kurumlar müvekkilinin yeşil alan olarak bedelsiz terk ettiği alanın 424,70 m²lik kısmını parselin yeni maliki ...Unlu Mamulleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’ne sattığını, bu satış işleminden sonra ilgili parsel 2.635,72 m²ye çıktığını, müvekkilinin davalı belediyelere bedelsiz terk ettiği bu alandan davalı kurumlar satış sureti ile haksız bir kazanç elde ettikleri gibi yeşil alan amaçlı olarak terk edilen alanı amacı dışında kullandıklarını ileri sürerek belirlenecek bedelin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; yapılan imar uygulaması sonucu taşınmazın maliki ...Unlu Mamüller Gıda San. Tic. Ltd. Şti'nin payının aynı kaldığını, belediyeleri tarafından satış işlemi yapılmadığını, 11965 parsel sayılı taşınmazın 4.134 m² alanlı iken 15.12.2007 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol, park ve günübirlik tesis alanında olduğunu, davacı tarafın dilekçesi üzerine taşınmazın bir kısmının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun (3194 sayılı Kanun) 15 inci ve 16 ncı maddeleri uyarınca yola ve parka terklerin yapıldığını, işleme dair davacıların 11.11.2008 tarihli noterde verdikleri taahütname ile yapılan kesintiye rıza gösterdiklerini ve bundan dolayı talepte bulunmayacaklarını taahhüt ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

3. Davalı DSİ Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde;kamulaştırmasız el atmalarının olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

4. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın 12,87 m²lik kısmının Kağıthane Belediye Başkanlığının yaptığı imar uygulaması sonucu Hazine adına tescil olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların yapılan imar uygulaması sonucu parselde herhangi bir zararlarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı idarelere geçirilen 424,70 m² alanlı davacıların yol ve yeşil alan amacıyla terk ettikleri arazinin terk amacına uygun olmayan şekilde davalı idarelerce satılmış olması nedeniyle davacıların mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, davalı ... Belediyesinin dosyada mübrez 28.09.2019 tarihli dilekçesiyle taşınmazın 215,33 m²'lik kısmının daha önce belediyeye terk edilmişse de imar uygulaması sonrası oluşan 7028 ada 1 parselde tescilli kaldığının itiraf edildiğini, davalı idarelerin yola ve park alanına bedelsiz terk edilen arazinin 424,70 m²lik kısmını satarak haksız kazanç elde ettiği, imar uygulaması yapılacağı zorlamasıyla davacılardan alınan taahhütnamenin tarihinin 11.11.2008 olup, tapu kayıtlarından anlaşıldığı üzere ilk imar uygulaması 01.11.2013 tarihinde yapılmışsa da, bu düzenlemenin 2015 yılında iptal edildiğini, kamuya terk edilen arazilere ilişkin idarece kamulaştırma ve devir amacına uygun hiçbir işlem veya tesisat yapılmaz ise mal sahiplerinin geri alma hakkı olduğunu veya eski maliklerin tazminat talep edebileceğini, bilirkişi raporuna itibar edilemeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalılar lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararında vekil isimlerinin yazılmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın noterde yaptığı resmi taahhütnamede açıklandığı üzere terkinini kayıtsız, şartsız olduğu bağıştan rücu koşullarının oluşmadığı belirterek İlk Derece Mahkemesi kararında isabetsizlik görülmeyerek davacılar vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu malikler ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 35 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre, davacıların malik olduğu eski 11965 parsel 4134 m² iken davacıların 3194 sayılı Kanun'un 15 ve 16 ncı maddeleri uyarınca taşınmazın bir kısmını yola, bir kısmını parka ve yeşil alana terk ettiği, kalan 2.211,60 m²lik kısmı dava dışı ...Unlu Mamüller Gıda San. Ve Tic.Ltd. Şti'ne sattıkları, dosyada mevcut şuyulandırma cetveline göre 11965 sayılı parselin 2211.60 m² alanla uygulamaya girdiği, uygulama sonucunda oluşan yeni parselde ...Unlu Mamüller Gıda San. Tic. Ltd. Şt.'nin hisse miktarının 2.211.60 m² olarak kaldığı, uygulama ile yeni parsele 11986 ve 11964 parsellerden 411,25 m² DSİ Genel Müdürlüğü hissesi ile 12767 parselden 12,87 m² ... hissesi eklenerek 2.635,72 m² alanlı 7028 ada 1 parsel sayılı taşınmazın oluştuğu, ... tarafından kamuya terk edilen kısımlardan tapu ihdas ettiğine dair bilgi olmadığı gibi, yeni parselde davacıların terkleri sonucu eklenen kısımların diğer paydaşlar Hazine ve DSİ Genel Müdürlüğünün başka parsellerden gelen payları olduğu ve sonrasında bu paylarını sattıkları, davacıların mevcut durumda zararlarının bulunmadığı, kaldı ki davacıların ... 43. Noterliğinde düzenlenen 11.11.2008 tarihli taahhütname ile tevhit, ifraz, sınır düzeltilmesi, bila bedel yola ve parka terk benzeri işlemlerde muvafakatlerinin bulunduğunu, belediye tarafından yapılacak olan işlemlere hiçbir şekil ve şartta itiraz etmeyeceklerini, imar istikameti dışında kalan bila bedel terk etmeye rıza gösterdiklerini yola ve parka terk edilen kısımlar için ileride Kağıthane Belediyesinden hiçbir hak talep etmeyeceklerini taahhüt ettikleri anlaşılmıştır.

3. 2942 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi uyarınca "imar mevzuatı gereğince düzenlemeye tabi tutulan parsellerden düzenleme ortaklık payı karşılığı olarak bir defaya mahsus alınan yol, yeşil saha ve bunun gibi kamu hizmet ve tesislerine ayrılan yerlerde, özel parselasyon sonunda malikinin muvafakatı bulunan yerler için eski malikleri tarafından mülkiyet iddiasında bulunulamaz ve karşılığı istenemez" hükmü de gözetildiğinde davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı Hazine kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 21.09.2023 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacılardan alınarak davalı Hazineye ödenmesine,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.