YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/9453 E.  ,  2024/3154 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/759 Esas, 2023/995 Karar
KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/27 Esas, 2023/44 Karar

Taraflar arasındaki icra takibine yönelik itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Sultangazi ilçesi, ... Mahallesi, Eski 1023 Parsel/Yeni 1053 parselde kain taşınmazın kamulaştırılması yönünde alınan karar uyarınca 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 8 inci maddesi kapsamında, taşınmazın davalı idarece uzlaşma ile 15.02.2021 tarihinde 13.055.150,00 TL kamulaştırma bedeli ile tapuya tescil edildiğini, kamulaştırma bedelinin 23.11.2021 ve 24.11.2021 tarihlerinde iki parça olarak ödendiğini, borcun muaccel hale geldiği tarih olan tescil tarihinden başlamak üzere, ödemenin yapıldığı tarihe kadar aradan geçen süre boyunca kamulaştırma bedeline işleyen faizin tahsili için Bakırköy 12. İcra Dairesinin 2021/17215 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, vadesinde ödenmeyen kamulaştırma bedellerine de işleyecek faizin kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz olduğunu ve davalı tarafça itiraz edildiğini, haksız ve hukuka aykırı itirazının iptali ile takip çıkışı miktarı olan 1.810.000,00 TL üzerinde % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı idare süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, Bakırköy 12. İcra Müdürlüğü 2021/17215 Esas sayılı takip dosyasında davalının asıl alacak borcuna yönelik itirazının 848.584,75 TL miktar üzerinden iptaline ve icra takibinin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Anayasa'nın 46 ncı maddesinde öngörülen taksitlendirmelerde ve herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır hükmü gereğince faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında uzlaşma sonucu oluşan kamulaştırma bedeline kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizin uygulanacağına yönelik talep kanun ve içtihatlar bakımından mesnetsiz olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, davanın kabulüne karar verilerek, davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı; ancak 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesine göre en geç tapuya resen tescil veya terkinden sonra kamulaştırma bedelinin kayıt malikine ödenmesi gerektiğinden faiz başlangıç tarihinin 15.02.2021 tarihi olarak belirlenmesi ve kamulaştırma alacağının 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereğince kesinleştiği 15.02.2021 tarihi olan, kesinleşme tarihinden sonraki dönem için ise 17.10.2001 tarihinde yürürlüğe giren 4709 sayılı Kanun'la değişik Anayasa'nın 46/son maddesi hükmü uyarınca, kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiğinden, davanın kabulu ile takibin devamına karar verilerek, icra inkar tazminatına hükmedilmesi ile yetinilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değil ise de bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden; idare vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile hüküm kaldırılarak, davanın kabulüne, takibin devamına, takip çıkışı üzerinden yüzde 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesine ilişkin düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, icra takibine yönelik itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi .

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu İstanbul ili, Sultangazi ilçesi, ... Mahallesi, (Eski 1023 Parsel) yeni 1053 parsel sayılı taşınmazın davalı idare tarafından kamulaştırılmasına karar verildiği, 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi kapsamında davalı idare ile davacı arasında 22.01.2021 tarihinde satın alma tutanağı düzenlendiği, 15.02.2021 tarihinde 13.055.150,00 TL kamulaştırma bedeli karşılığında dava konusu taşınmazın davalı idare adına tapuya tescil edildiğini, kamulaştırma bedelinin 23.11.2021 ve 24.11.2021 tarihlerinde iki parça olarak ödendiği anlaşılmıştır.

3. Davacı tarafça borcun muaccel hale geldiği tarihten başlamak üzere, ödemenin yapıldığı tarihe kadar aradan geçen süre boyunca kamulaştırma bedeline işleyen faizin tahsili için Bakırköy 12. İcra Dairesinin 2021/17215 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, yapılan takibe davalı tarafça süresinde itiraz edildiğinden takibin durduğu ve itirazın iptali için eldeki davanın açıldığı görülmüştür.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Davacının faiz talebinin yerinde ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda faiz başlangıç tarihinin 15.02.2021 olarak kabul edildiği; ancak 2942 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin altıncı fıkrasında idarenin bedeli uzlaşma tarihinden 45 gün içerisinde hazır etme yükümlülüğü bulunduğunun belirtildiği gözetildiğinde, bu maddeye göre açılan geç ödeme nedeniyle faiz alacağı davasında faiz başlangıç tarihinin uzlaşma tarihinden 45 gün sonrası olan 08.03.2021 tarihi olması gerektiğinden, faiz başlangıç tarihinin 15.02.2021 olarak kabul edilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.