YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/9385 E.  ,  2024/4910 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 1997/633 Esas, 1998/407 Karar
KARAR : Ret

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 23 üncü maddesi uyarınca taşınmazın geri alınması, olmadığı takdirde 22 nci maddesine göre idarenin davacıya geri alım hakkının kullandırılmaması nedeniyle uğranılan munzam zararın tazmini davasında yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacının mirasçıları vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... Mahallesi 835 parsel sayılı taşınmazın 11.07.1986 tarihinde kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin 11.07.1995 tarihinde tahsil edildiğini, taşınmazın Karayolları 17.Bölge Müdürlüğünce Avrupa Otoyol Trafik Bakım İşletme ve Tesis Depo sahası olarak kullanılmak için kamulaştırıldığını, müvekkilinin yurt dışında yaşadığını ve Haziran 1997 ayı içerisinde Türkiye'ye geldiğinde kamulaştırılan yerin boş olarak durduğunu gördüğünü, kamulaştırılan alanda kamulaştırma amacına uygun bir tesis yapılmadığını ve kullanılmadığını, dolayısıyla kamulaştırılan taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini, bunun mümkün olmaması halinde kamulaştırma bedelinin ödenme tarihinde gerçek değerin 20 milyar TL olması nedeni ile aradaki fark olan 19.728.000.000 TL'nin munzam zarar olarak davacıya ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süresinde açılmadığını, dava konusu taşınmaz ile birlikte birden fazla taşınmazın Avrupa otoyol bakımı için kamulaştırıldığını, dava konusu yerin de kamulaştırılarak kamu hizmetine tahsis edildiğini, davacının bedel artırım davası açtığını, artırılan bedelin faizi ile birlikte ödendiğini, munzam zarar iddiasının haksız ve yersiz olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı mirasçıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı mirasçıları vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın süresinde açıldığını, taşınmazın kamulaştırılmasının üzerinden 11 yıl geçmiş olmasına rağmen davalı idare tarafından kamulaştırma amacına uygun herhangi bir işlem veya tesisat yapılmadığını, taşınmaz üzerinde geçici ve göstermelik tesisat bulunduğunu, davalı idarenin kamulaştırma amacına aykırı davrandığını, gerekçeli kararın 25 yıl boyunca tebliğ edilmediğinden kesinleşmediğini, eksik hatalı ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, 2942 sayılı Kanun'un 22 nci maddesine uygun olarak davanın açıldığını, dava konusu taşınmazın kamulaştırma amacına uygun kullanılmadığını, atıl bırakıldığını, bilirkişi tarafından bu konuda yeterli araştırma yapılmadığını, davacıların mülkiyet hakkının ihlal edildiğini öncelikle taşınmazın iadesine bunun mümkün olmaması halinde ise mülkiyet hakkının açık ihlali nedeniyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı ile davalı idare arasındaki taşınmazın öncelikle geri alım istemine, olmadığı takdirde dava konusu taşınmazın kamulaştırma amacına uygun kullanılmaması nedeniyle oluşan munzam zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 22 nci ve 23 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan bilgilerin tetkiki sonucu; dava konusu... Mahallesi 835 parsel sayılı taşınmazın 11.07.1986 tarihli ve 1986/52 karar sayılı kamulaştırma kararı ile taşınmazın Avrupa Otoyol Trafik Bakım İşletme ve Tesis Depo sahası olarak kullanılmak için kamulaştırıldığı, taşınmazın kamulaştırma bedelinin Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.02.1991 tarihli ve 1989/963 Esas, 1991/37 Karar sayılı kamulaştırma bedelinin artırılması davası sonrasında kamulaştırma bedelinin davacıya ödendiği, taşınmazın davalı ... adına 18.07.1989 tarihinde tescil edildiği, aynı kamulaştırma kapsamında kamulaştırılan diğer parsellerle birlikte Kozyatağı-Edirne arası otoyolun bakımı için dava konusu taşınmaz üzerinde prefabrik işçi koğuşları ve asfalt şantiyesinin bulunduğu, kamulaştırılan diğer taşınmazlarla birlikte dava konusu taşınmazın kamulaştırma amacına uygun olarak kullanıldığı anlaşılmıştır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı mirasçıları vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.