YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/9347 E.  ,  2024/2963 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/430 Esas, 2023/285 Karar
KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gümüşhane ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi 115 ada 15 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 05.11.2015 tarihli ve 2015/642 Esas, 2015/917 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 05.11.2015 tarihli ve 2015/642 Esas, 2015/917 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; 24.04.2017 tarihli ve 2016/ 11264 Esas, 2017/11570 Karar sayılı ilamı ile kararın onanmasına karar verilmiştir.

3. Dairemizin yukarıda belirtilen karara karşı davalı idare vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

4. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmazdan farklı yer ve özellikte olduğundan emsal olarak alınması doğru olmadığı gibi dava konusu taşınmaz ile emsalin asgari vergi değerleri karşılaştırması yapılmadan düzenlenen bu rapor hükme esas alınacak nitelikte olmadığından kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 14.01.2021 tarihli ve 2018/64 Esas, 2021/28 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 14.01.2021 tarihli ve 2018/64 Esas, 2021/28 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; ilk karara esas raporda dava konusu taşınmazın metrekare bedelinin 450,00 TL olarak belirlendiği, bozma sonrası hükme esas alınan raporda emsal alınan taşınmazın kadastral parsel mi imar parseli mi olduğu ilgili belediye başkanlığı imar müdürlüğünden sorulup, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların 2015 yılında, Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu tarafından resen belirlenen emlak vergisine esas olan m² değerleri ilgili Belediye Başkanlığı Emlak Müdürlüğünden getirtilip, denetlenmeden dava konusu taşınmaza 789,02 TL/m² değer biçilmesi doğru olmadığı gibi aynı bölgeden intikal eden ve dava konusu taşınmaz ile yakın ve bitişik konumda bulunan 117 ada 13 parsel sayılı taşınmaza aynı değerlendirme tarihi itibarıyla Gümüşhane Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/464 Esas, 2019/237 Karar sayılı dosyasında 617,96 TL/m², 118 ada 3 parsel sayılı taşınmaza Gümüşhane Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/117 Esas, 2019/293 Karar sayılı dosyasında 539,33 TL/m², 118 ada 8 parsel sayılı taşınmaza Gümüşhane Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/103 Esas, 2019/120 Karar sayılı dosyasında 600,96 TL/m² değer biçildiği ve bu bedellerin Dairemiz denetiminden geçerek onandığı anlaşıldığından, bilirkişi kurulundan yakın ve bitişik konumda bulunan parseller için tespit edilen m² birim değerinden ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınması gerektiğinden ve faiz bitiş tarihi hatalı gösterildiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma sonrası aynı metrekare bedeli üzerinden karar verilmesinin hatalı olduğunu, belirlenen kamulaştırma bedelinin fahiş olduğunu, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, bilirkişi raporunda emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmazla mukayese kriterleri hatalı belirlendiğinden belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, dava konusu taşınmazla benzer konumda olan taşınmazlara göre bedelinin düşük belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.