YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/9291 E.  ,  2024/5835 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/199 Esas, 2023/273 Karar
DAVA TARİHİ: 27.10.2011
KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ...i Mahallesi 894 (yeni 110 ada 16) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılarca verilmiş cevap dilekçesine dosya içerisinde rastlanmamıştır.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemece 06.02.2009 tarihli ve 2007/1197 Esas, 2009/62 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; taşınmaza değer biçilmesi yerinde bulunmuş; ancak demiryolu güvenlik koridorunun 50 metre kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilerek kamulaştırma bedelinin eksik tespit edilmiş olması nedeniyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemece 07.03.2012 tarihli ve 2011/385 Esas, 2012/103 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; hattın sağı ve solu olmak üzere 35 metrede yapılaşma izni verilmeyeceğinin bildirilmiş olması nedeniyle, kamulaştırma sınırından itibaren sağı ve solundan 35'er metrenin yüzölçümü hesaplanıp bedelinin tespiti gerekli olduğundan, yeniden keşif yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar
Mahkemece 18.07.2014 tarihli ve 2014/60 Esas, 2014/202 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda;aynı amaçla yapılan kamulaştırmalar nedeniyle Dairemize intikal eden dosyalar dikkate alındığında, 50 metrelik güvenlik koridorunun hat ekseninden itibaren hesaplanması gerektiğinden, fazla alanın bedeline hükmedilmiş olması gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Dairemizin bozma kararına karşı davalılar vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.

4. Dairemizce yapılan karar düzeltme incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazın ilk kamulaştırma sahası ile 35 metrelik güvenlik koridorunun denetime olanak verecek şekilde belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bozma ilâmı kaldırılarak, kararın bu sebeple bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Dördüncü Karar
Mahkemece 26.05.2017 tarihli ve 2016/4 Esas, 2017/173 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

G. Dördüncü Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; yenileme öncesi kamulaştırılan alanın kesin olarak tespitinden sonra fazla ödenen bedelin iadesine karar verilmesi ve fazla yatırılan faiz miktarı var ise iade hükmü kurulması gerektiğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemece 04.05.2023 tarihli ve 2019/199Esas, 2023/273 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bedelin yüksek hesaplandığını, depo edilen bedellere göre az bedelin iadesine karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle uyulan; bozma kararının gereğinin yerine getirilmediğini, Harita Mühendisi raporunun hatalı olduğunu, iki tren yolu arasındaki bölümün de arsa değerini yitirmiş olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 rarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesi hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin ise aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; işbu dosya nedeniyle, acele kamulaştırma dosyasında depo edilmiş bedel dahil olmak üzere davacı idarece toplam 332.903,41 TL'nin depo edilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece son karar ile 140.522,85 TL hüküm altına alındığına göre, fark 192.380,56 TL davalı tarafından bankadan çekilmiş ise, varsa çekilme tarihinde işlemiş nemalarıyla birlikte davalı taraftan payları oranında alınarak davacı idareye verilmesine, çekilmemişse davacı idareye iadesine karar verilmesi gerekir.

4. Hüküm altına alınmış olan bedelin acele kamulaştırma dosyasında bloke edilmiş olan bedel dikkate alınarak, 40.564,67 TL'lik kısmına 14.04.2008 tarihinden ilk karar tarihi olan 06.02.2009 tarihine, bakiye 98.698,50 TL'lik kısmına ise 14.04.2008 tarihinden ikinci karar tarihi olan 07.03.2012 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, davalı idarece işbu dosya nedeniyle 137.941,01 TL faiz bedeli depo edilmiş olduğu gözetilerek, işbu faiz bedeli davalı tarafça bankadan çekilmiş ise hesaplanacak faiz bedelinden mahsubu ile bakiye faiz bedelinin çekilme tarihinde varsa işlemiş nemaları ile birlikte davalı taraftan payları oranında alınarak davacı idareye verilmesine, çekilmemişse davacı idareye varsa işlemiş nemaraları ile birlikte iadesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulduğundan kararın bozulması gerekir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin, ikinci paragrafında yer alan “önceki kararlar üzerine davalıya, depo edilen bedellerden ödenen 332.903,45 anapara ile 138.573,12 TL faizden, fazladan kamulaştırılan kısma ilişkin kamulaştırma bedelinin faizi ile birlikte mahsubu ile fazladan ödenen 272.460,31 TL'nin davalılardan hisseleri oranında (1/4) alınarak davacı kuruma VERİLMESİNE,” cümlesinin çıkartılması, yerine “ işbu dosya nedeniyle, acele kamulaştırma dosyasında depo edilmiş bedel dahil olmak üzere davacı idarece toplam 332.903,41 TL nin depo edilmiş olduğundan, 140.522,85 TL hüküm altına alındığına göre, fark 192.380,56 TL davalı tarafça bankadan çekilmiş ise, varsa çekilme tarihindeki işlemiş nemalarıyla birlikte davalı taraftan payları oranında alınarak davacı idareye verilmesine, çekilmemişse işlemiş nemalarıyla birlikte davacı idareye iadesine, hüküm altına alınmış olan bedelin acele kamulaştırma dosyasında bloke edilmiş olan bedel dikkate alınarak, 40.564,67 TL'lik kısmına 14.04.2008 tarihinden ilk karar tarihi olan 06.02.2009 tarihine, bakiye 98.698,50 TL'lik kısmına ise 14.04.2008 tarihinden ikinci karar tarihi olan 07.03.2012 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine, davalı idarece işbu dosya nedeniyle 137.941,01 TL faiz bedeli depo edilmiş olduğu gözetilerek, işbu faiz bedeli davalı tarafça bankadan çekilmiş ise hesaplanacak faiz bedelinden mahsubu ile bakiye faiz bedelinin çekilme tarihinde varsa işlemiş nemaları ile birlikte davalı taraftan payları oranında alınarak davacı idareye verilmesine, çekilmemişse varsa işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine, bu hususta ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

14.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.