YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/9281 E.  ,  2024/2745 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1266 Esas, 2023/1031 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Beykoz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/182 Esas, 2021/392 Karar (Birleştirilen dosya 2014/312 E.)

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin asıl dava ile 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine ilişkin birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın birleştirilen davada davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın birleştirilen davada davacı idare ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleştirilen davada davacı idare ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi 104 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın otoyol yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı ... Müdürlüğünden tahsilini talep etmiştir.

2. Birleştirilen davada davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi 104 parsel sayılı taşınmazın 7.180,09 m²lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; uzlaşma dava şartı yerine getirilmeden açılan davanın reddine karar verilmesini, dava konusu taşınmaz kısmen kamulaştırma koridorunda bulunmakla birlikte bugüne kadar taşınmaza müvekkili idare tarafından fiili olarak el atılmadığını, taşınmaz üzerindeki çalışmanın üçüncü kişiler tarafından Orman İdaresinden bedeli karşılığında nebati toprak alınmak suretiyle yürütüldüğünü ileri sürmüştür.

2. Birleştirilen davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın taşınmaza el atıldığını, bu sebeple açtıkları kamulaştırmasız el atma davasının derdest olduğunu, dava konusu taşınmaz için davacı idare tarafından teklif edilen bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

3. Birleştirilen davada davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kısmen orman sınırları içinde kaldığını, orman niteliğinde olan bu kısmın ancak ve ancak Hazine adına orman vasfıyla tescil edilebileceğini, taşınmazın orman vasfında olduğunun 1939 yılında kesinleşen orman kadastrosu ile tespit edildiğinden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, asıl davada talep edilen kamulaştırmasız el atma tazminatının muhatabının müvekkili idare olmadığını, müvekkili idare yönünden husumet yokluğu nedenyile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, birleştirilen davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen davada davacı idare ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Birleştirilen davada davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, taşınmaz için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, taşınmazın orman alanında kalan 898,36 m²lik kısmının kamulaştırma alanından düşürüldüğünü, ancak arta kalan kısım için yapılan değer azalışı bedeli hesaplamasında ormanlık alanda kalan bu kısmın da hesaplamaya dahil edildiğini ileri sürmüştür.

2. Birleştirilen davada davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem olarak doğru olduğu gibi tespit edilen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 25.10.2018 tarihli ve 2017/12650 Esas, 2018/18818 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi taşınmazın kesinleşen orman kadastro sınırları içinde kalan bölümü hakkında tapu iptal davası açılmadığı da gözetilip, mevcut tapu kaydı esas alınarak kamulaştırılan tüm taşınmaz bölümünün bedelinin tespiti, arta kalan tüm alan için değer azalışı verilmesi gerekirse de kamulaştırılan alanda bulunan orman tahdidi yapılan kısım düşülerek tespit edilen bölümün bedeline ve arta kalan alan için değer azalışı verilmesine davacı-davalı tapu malikince itiraz edilmediği gibi, kamulaştırılan kısımdan orman tahdidinde kalan kısmın düşülerek tapu iptal kararı verilmesini de kamulaştırmayı yapan idare vekilinin istinaf etmediği nazara alındığında mevcut kararda bir düzeltme/kaldırma yapılmasına gerek bulunmadığı, kamulaştırma nedeniyle tapu iptal ve tescil kararı verilen kısımdan arta kalan bölümün yözölçümü ve geometrik durumuna göre de belirlenen değer azalış oranının yerinde bulunduğu, Orman Genel Müdürlüğünün tapudaki şerh nedeniyle zorunlu olarak davaya dahil edildiği ve tapuda malik gözükmediği nazara alındığında lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, Orman Genel Müdürlüğü kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davasına dahil edilmiş olmasına rağmen karar başlığında kamulaştırmasız el atma davasında davalı olarak gösterilmiş ise de anılan hususun her zaman mahallinde giderilebilecek maddi hata niteliğini taşıdığı anlaşıldığından davalı-davacı ... vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleştirilen davada davacı idare ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş; ayrıca emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, emsal alınan taşınmaz satışının eski tarihli olduğunu ileri sürmüştür.

2. Birleştirilen davada davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi 104 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Birleştirilen davada davacı idare ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... Genel Müdürlüğü ve davacı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.