YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/9259 E.  ,  2024/2060 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/653 Esas, 2023/497 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mut 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/330 Esas, 2021/332 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, Mut ilçesi, ... Mahallesi 101 ada 2753 parsel (eski 1540 parsel) sayılı taşınmazın 77,79 m²sinin kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kıymet takdir komisyonu tarafından teklif edilen bedelin son derece düşük olduğunu, dava konusu taşınmazın Mut-Karaman yolunda Sertavul geçidine yakın lokantaların bulunduğu bölgede olduğunu ve kamulaştırma işlemi nedeni ile yıkılacak dükkan olduğunu beyan ederek kamulaştırma bedelinin emsal taşınmazlar göz önüne alınarak tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin bir önceki kararı ile vekâlet ücretine hükmedilmiş iken ikinci karar ile hükmedilmemesinin usulü kazanılmış hak kuralına aykırılık teşkil ettiğini, istinaf kaldırma kararından sonra bilirkişi raporuna yapılan itirazların dikkate alınmadığını, emsal seçiminin doğru şekilde yapılmadığını, taşınmaz için hesaplanan m² değerinin çok yüksek olduğunu, kıymet takdir komisyonunun belirlediği bedel ile yerel mahkemece hükme dayanak yapılan bilirkişi raporu arasında orantısızlık bulunduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince, Dairenin kaldırma kararından sonra fen bilirkişisinden ve bilirkişi heyetinden ayrı ayrı taşınmaz üzerinde bulunan yapının ne kadarının kamulaştırma işlemiyle zarar göreceği hususunda rapor alındığı, alınan raporlara göre taşınmazın betonarme olan ve kamulaştırmadan arta kalan 2752 parseldeki kısmının herhangi bir zarar görmeyeceği, dava konusu betonarme kısma birleşik olan çelik profil kısmın ise hem kamulaştırma koridorundaki 66,17 m²lik hem de arta kalan parseldeki alan olmak üzere toplamda tek katta 110 m²sinin zarar göreceğinin belirtildiği, idarece düzenlenen kıymet takdir raporunda da, kamulaştırma nedeniyle her biri 132,90 m² olan iki kat için hesaplama yapıldığından, nizalı bina alanı bakımından istinaf isteminde bulunan idare aleyhine bir durum tespit edilmediğinden; binanın cinsi, yaşı ve yıpranma payı hususunda da ayrıca ve açıkça istinaf isteminde bulunulmadığından İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığı, Mahkemece arsa niteliğindeki taşınmaza emsal kıyaslaması yöntemine göre hükmedilen 347,00 TL/m² birim bedel, daha önce aynı mahalden Yargıtaya intikal eden dosyalardaki bedellerle uyum içinde olduğu anlaşıldığından davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Mersin ili, Mut ilçesi, ... Mahallesi 101 ada 2753 parsel (eski 1540 parsel) sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak üzerindeki yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı da düşülmek suretiyle değer biçilmesi ve bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.