YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/8190 E.  ,  2024/2446 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1766 Esas, 2023/1142 Karar
KARAR : Esastan ret

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesince 05.07.2022 tarihli ek karar ile istinaf harcı ve masraflarının verilen süre içerisinde yatırılmaması nedeniyle davalılar vekilinin istinaf isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili, ek kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili, ..., ... Mahallesi 169 ada 8 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekilinin cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; münavebeye alınan ürünlerin verim ve fiyat verilerinin yüksek, maliyetlerinin düşük alındığını, kapitalizasyon faiz oranının %5 olarak kabul edilmesi suretiyle yüksek bedel biçildiğini, kapitalizasyon faiz oranının tespitinde dikkate alınan unsurların mükerrerlik oluşturacak şekilde objektif değer artış oranının tayininde de esas alınmak suretiyle objektif değer artış oranının yüksek uygulandığını, yargılamanın uzamasına müvekkili idare sebebiyet vermediği halde kamulaştırma bedeline faiz uygulanmasının doğru olmadığını, müvekkili idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede önceki yıllarda alınmış olan bilirkişi raporlarında belirtilen kapitalizasyon faiz oranı ile metrekare birim fiyatı gözetilerek daha makul bir bedele hükmedilmesini, istinaf harç ve masraflarının yatırılması yönünde muhtıra tebliğ edilmişse de yurt dışında bulunduğu ve Barokart, UYAP ve UETS işlemcilerinin zaman zaman cevap vermemesi nedeniyle harç ve masrafları yatıramadığını, istinaf isteminden vazgeçilmiş sayılmasına kararı verildiğini haricen öğrendiğin, müteakiben Türkiye’de bulunan bir başkasına ait hesap ile istinaf başvuru harcını yatırdığını, bu nedenle istinaf isteminden vazgeçilmiş sayılmasına kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar vekilince Diyarbakır 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/44 Esas, 2022/143 Karar sayılı asıl kararına karşı süresi içerisinde istinaf yoluna başvurulmuş ise de istinaf başvuru harcı ve karar harcının yatırılmadığı, davalılar vekiline usulüne uygun muhtıra tebliğ edilmesine rağmen verilen kesin süre içerisinde harcın tamamlanmadığı, İlk Derece Mahkemesinin 05.07.2022 tarihli ek kararında istinaf harç ve masraflarının yatılmaması nedeniyle davalılar vekilinin istinaf isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verildiği ve İlk Derece Mahkemesinin bu ek kararına karşı davalılar vekilince istinaf başvurusu yapıldığı, dosya ve UYAP sisteminde yapılan incelemeye göre davalılar vekiline usulüne uygun muhtıra tebliğ edilmesine rağmen verilen kesin süre içerisinde istinaf başvuru ve karar harcının tamamlanmadığı, İlk Derece Mahkemesinin "davalılar vekilinin istinaf isteminden vazgeçmiş sayılmasına" dair 05.07.2022 tarihli ek kararından sonra 18.07.2022 tarihinde sadece istinaf başvuru harcının yatırılmış olduğunun tespit edildiği, bu halde İlk Derece Mahkemesinin ek kararı ile "davalılar vekilinin istinaf isteminden vazgeçmiş sayılmasına" karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, Dairenin kaldırma kararı kapsamında dosya içindeki bilirkişi raporu ile bilgi ve belgelere göre dava konusu taşınmazın kuru tarım arazisi niteliğinde olduğunun anlaşıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmaza net gelir yöntemine göre değer biçilmesinde ve dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak gelir metoduna göre belirlenen metrekare birim fiyatına uygun objektif değer artış oranı uygulanarak kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki Diyarbakır ili, ..., ... Mahallesi 169 ada 8 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.