YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/8169 E.  ,  2024/1844 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/82 Esas, 2023/1227 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Malatya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/20 Esas, 2022/479 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Malatya ili, Yeşilyurt ilçesi, ... Mahallesi 690 ve 1785 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ilgili hükümlerine aykırı olduğunu ve reddi gerektiğini, kamulaştırma kararının tek yanlı olarak verildiğini, ehil olmayan kıymet takdir komisyonunca kıymet takdir bedelinin çok düşük yapıldığını, kıymet takdir komisyonun dava konusu taşınmazların cins, nevi, yüz ölçümünü, emsal satış değerlerini dikkate almadan bedel belirlediğini, davacının bedelin yüksek tespit edildiği yönündeki beyanlarını kabul etmediklerini, dava konusu taşınmazlar ile üzerindeki tüm muhdesat bedelinin tespitinde ise yine kıymet takdir komisyonu tarafından tespit edilen raporda tespit ve maliyet değeri yapılırken hataya düşülmüş olup muhdesatın adeti, cinsi, yaşı, niteliğinin yanlış değerlendirildiğini, 2942 sayılı Kanun'a aykırı tespit yapıldığını ileri sürerek davanın reddini ve kıymet bedeli düşük gösterildiğinden bilirkişi raporu alınmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kıymet takdir komisyonu, kıymet takdiri yaparken taşınmazın tüm vasıf ve niteliklerini ve bunların ayrı ayrı değerlerini, taşınmazların bulunduğu mevkiye ve koşullarına göre olduğu gibi kullanılması durumunda getirdiği net geliri objektif ölçüleri göz önünde bulundurmadan yeterli inceleme yapmadan değer tespiti yaptığını, kamulaştırılan taşınmazların arsa niteliğini kazandığını, elektrik yol gibi hizmetlerden faydalandığını, şehir merkezine yakın olduğunu, taşınmaz üzerindeki meyve ağaçları ile kavak ağaçlarının sayısı ve yaşlarının eksik olarak tespit edilerek gelirlerinin de değerlendirilmediğini, gayrimenkullerin gerçek değerinin tespiti ile ücreti vekâlet ve yargılama giderlerinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda 2016 verim-maliyet cetveline uyuşmayacak şekilde ve ilk karara dayanak teşkil eden önceki raporlarla aynı şekilde hesaplama yapıldığını, kararın hatalı olduğunu, ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kısmen sulu kapama kısmen kapama kavaklık niteliğindeki taşınmazlara olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir metodu esas alınarak bedellerinin tespit edilmesinin doğru olduğu, taşınmazların özellikleri dikkate alınarak %100 oranında objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu anlaşılmakla davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kısmen kapama kavaklık kısmen sulu tarla niteliğindeki Malatya ili, Yeşilyurt ilçesi, ... Mahallesi 690 ve 1785 parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup,davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. İlk Derece Mahkemesince verilen tescil hükmünün Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı ile ortadan kalktığı gözetilmeksizin bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; (1) numaralı bendinin çıkartılması, yerine “Malatya ili, Yeşilyurt ilçesi, ... Mahallesi, 690 ve 1785 parsel sayılı taşınmazların davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacı Dsi Genel Müdürlüğü adına tapuya kayıt ve tesciline ” cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.