YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/7978 E.  ,  2024/1673 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/2030 Esas, 2023/480 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 11. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/152 Esas, 2020/129 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine,Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, Akdeniz ilçesi, ... Mahallesi 5586 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın mülkiyetinin Belediye Başkanlığına ait olduğunu, kamulaştırma işlemleri için Belediyeye trafo binası yeri için 45.567,60 TL bedel üzerinden teklifle devir talebinde bulunulduğunu, belediye tarafından 77.268,25TL bedel ile anlaşma sağlanacağının bildirildiğini, davacı kurum tarafından bedel üzerinde anlaşma sağlanamaması nedeniyle 2942 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi gereği bedel ve tespiti ve tescil davasının açıldığını, davacı kurumun teklif ettiği bedelin çok düşük olduğunu, bu nedenle haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece bilirkişi raporlarına karşı itirazları dikkate alınmadan eksik inceleme ile salt hatalı bilirkişi raporları üzerinden karar verilmiş olduğunu, dava konusu taşınmaza emsal olarak alınan taşınmaz, dava konusu taşınmazla hiçbir ortak özelliği olmayan bir taşınmaz olduğundan belirlenen bedelin hatalı olduğunu, ek raporda da sadece davalı vekilinin itirazları dikkate alınarak hesaplamalar yapılmış olup, alınan bilirkişi raporları arasında da çelişkiler olduğunu, kıymet takdir raporu değerlendirmeye almaması olması sebebiyle bilirkişi raporuna itiraz etmiş olmalarına rağmen mahkemece eksik ve hatalı bilirkişi raporu doğrultusunda verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin hatalı olduğunu ayrıca taraflarına vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu hususta hüküm kurulmamış olduğunu, belirterek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal metoduna göre yapılan değer tespitinin yerinde olduğu ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesi kriterlerini karşıladığı görülmekle emsale yönelik itiraz yerinde bulunmamış, değerlendirme sonucu birim değer olarak tespit olunan 638,00 TL/m² bedelin bölge rayicini yansıtan hakkaniyetli bir bedel olduğu, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunun bilimsel ve yargısal ilkelere uygun olarak düzenlendiği ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı ve 2942 sayılı Kanun'un 29 ncu madde hükmü göz önüne alınarak davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi de doğru ve yerinde görülmekle birlikte, davalı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiği halde lehine vekâlet ücreti takdir edilmediği ve kamulaştırma bedelinin de derhal ödenmesi gerektiğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilileri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.