YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/7886 E.  ,  2024/1500 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2967 Esas, 2023/1046 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/22 Esas, 2022/169 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile ilk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, İzmit ilçesi, ... Mahallesi 1761 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; acele el koyma kararları sonunda düzenlenen bilirkişi raporlarındaki bedellerin fahiş olmayıp, aksine hak ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davaya konu taşınmazın belediye imar planında ticari depolama alanı olarak görüldüğünü, buna dair resmi belgeyi dilekçe ekinde sunduklarını, ayrıca aynı ada içinde belediyenin mezbaha, asfalt şantiyesi, İSU deposunun da olduğunu, tüm bunların taşınmazın m² birim fiyatını olumlu olarak etkileyeceğini, taşınmazın yola cepheli olduğunu, yargılama sırasında dosyaya girecek belgeler ve bilirkişi raporu da gözetilerek hak ve hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedeli tespit edilmesi suretiyle davaya konu taşınmazın yola terki ve idare lehine tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arazi vasfında olduğunu, dava konusu taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilmesi doğru değilse de raporda kıyasi emsal olarak Ş. ... Mahallesi 141 ada 9, 10, 11 parsellerin kıyasi emsal olarak taşınmaza ait 22.06.2016 tarihli satışın ele alındığını, bu satışın eski tarihli olduğunu, Kocaeli ili, Ş. ... Mahallesi 183 ada 11 ve 12 nolu parsellerin ve Arızlı Mahallesi 1880 nolu parselin kıyasi emsal olarak alındığını, bu taşınmazların satış tarihlerinin eski tarihli ve oldukça küçük yüzölçümlü olduklarını dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların vergi beyan değerleri arasındaki oranlamanın yapılmadığını belirterek, yerel mahkeme kararının bedel yüksekliği taşınmazın vasfının hatalı bir şekilde arsa olarak tespiti sebebiyle kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak itirazları göz önünde bulundurularak davanın kabulüne, müvekkili idarenin her türlü harçtan muaf olması sebebiyle teminatsız olarak icranın ertelenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... Büyükşehir Belediyesi tarafından müvekiline verilen yazı cevabında dava konusu yerin sanayi depolama alanı olduğu belirtildiği hâlde, diğer iki yazı cevaplarında bu konudan hiç bahsedilmediğini ve çelişkinin giderilmediğini, bu çelişki giderilmeden taşınmazın gerçek değeri belirlenmemiş olacağından müvekkilinin çok büyük maddi kaybının olacağını, emsal seçimlerinin hatalı olduğunu, önceki rapor ile aynı rapor alındığını belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda rapor alınarak davanın yeniden kabulüne, dava yeniden görülmesi mümkün değilse yerel mahkeme kararının bedel yönünden kaldırılarak, yeniden karar verilmek üzere mahkemesine iadesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi heyetince taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapılmak suretiyle değerini belirlemeleri ve buna göre dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibarıyla karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek suretiyle kıyaslayarak dava konusu taşınmazın değerinin belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi dava konusu taşınmaz 1761 parsel iken ifrazen 10024 parsel numarasını almış olup hüküm fıkrasında 10024 parsel numarası yerine eski parsel numarası olan 1761 parsel üzerinden hüküm kurulması hatalı ise de bu husus mahallinde düzeltilebilir hata olduğunan bu husus eleştirilmekle yetinilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak üzerindeki yapılara aynı Kanun'un (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yaşına göre yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmaz 1761 parsel iken ifrazen 10024 parsel numarasını almış olup hüküm fıkrasında 10024 parsel numarası yerine infazda tereddüt yaratacak şekilde eski parsel numarası olan 1761 parsel üzerinden hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Taraf vekillerinin temyiz isteminin kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde bulunan "1761 parsel" ibaresinin çıkartılmasına yerine " 1761 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 10024 parsel " ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.