YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/7884 E.  ,  2024/963 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1694 Esas, 2023/1542 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/384 Esas, 2021/405 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, Sincan ilçesi, ... Mahallesi, eski 560 parsel(yeni 102189 ada 3 parsel ve 102169 ada 1 parsel) sayılı taşınmaz yönünden davalının proje ortağı Sincan Belediyesi tarafından Ankara Batı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/285 Esas sayılı dosyasında kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açıldığını, kamulaştırma bedeli ödenmeyip tescil davası sonuçlanmadığını ve acele el koyma yoluna başvurulmadığı halde dava konusu taşınmazda konut inşa edilmek suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırma işlemlerinin ... Belediyesince başlatıldığını, anlaşma sağlanamayan hissedarlara Ankara Batı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/285 Esas sayılı dosyasında bedel tespiti ve tescil davası açıldığını, taşınmazda kamulaştırma işleminin yapıldığını, davacıların hissesinin de bulunduğu kök parsel durumundaki 560 parselin kamulaştırılması için açılan bedel tespiti ve tescil davasında tebligatların tamamlanarak taraf teşkilinin sağlandığını, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanma aşamasına gelindiğini, derdestlik ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; idarenin Ankara Batı 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/285 Esas sayılı dosyasından açtığı kamulaştırma bedelinin tespiti davasının sonucu beklenmeden, acele kamulaştırma kararı doğrultusunda ve TOKİ’nin yaptığı imar planları doğrultusunda 2018 yılından itibaren imar yollarını açmak, inşaatlara başlamak sureti ile hem eski 560 parsele hem de şuyulandırılan imar parsellerine fiilen el attığını, acele kamulaştırma kararının sadece muhtesatları kapsadığını, zemine yönelik verilmiş bir karar bulunmadığını,Cumhurbaşkanlığı Makamının 04.12.2018 tarihli ve 408 sayılı kararı ile kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasından sonra acele kamulaştırma kararı alındığını, dava konusu taşınmazın dava tarihindeki imar parseli değeri tespit edilip, davacılara ödenen kadastro parseli değerinin mahsubu ile kalan miktarın hüküm altına alınması için eldeki davayı açtıklarını, hak sahiplerinin büyük bir çoğunluğunun bu süreçte evlerini, arsalarını terk etmek zorunda bırakıldığını, mülkiyet hakkının özüne dokunur şekilde keyfi bir el atmanın olduğu dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu eski 560 parsel sayılı taşınmazın ... Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Bölgesi ilan edilen alanda kalması nedeniyle kamulaştırılmasına karar verildiği, bu kapsamda hazırlanan 88105 numaralı parselasyon planı içerisinde yer aldığı ve 102189 ada 3 parsel, 102169 ada 1 parsellere dağıtımı yapılarak tapuda tescillerin yapıldığı, dava konusu taşınmazların içerisinde bulunduğu kök 560 parsel için Ankara Batı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/285 Esas sayılı dosyasında ... tarafından davacılar dahil taşınmaz malikleri davalı gösterilmek suretiyle kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davası açılmış olup bu davanın derdest olduğu, eldeki davanın ise bedel tespit ve tescil davası devam ederken 16.12.2020 tarihinde açıldığı, idare tarafından bedel tespit davası sonuçlanmadan taşınmaza el atıldığı iddiası ile iş bu dava açılmış ise de kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun yürütüldüğü dikkate alındığında kamulaştırmasız el atmadan bahsedilemeyeceği, davacıların iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmış olup mahkemece davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.