YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/7852 E.  ,  2024/1741 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2950 Esas, 2023/921 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manavgat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/119 Esas, 2022/270 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi 145 ada 1 parsel sayılı taşınmazın uygulama imar planında Hastane Alanı olarak kamu hizmetine ayrıldığını, müvekkillerinin mülkiyet haklarının kısıtlandığını, taşınmazın davalı tarafça kamulaştırılmadığını belirterek, şimdilik 1.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir

II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın müvekkili idarenin bilgisi dışında Belediye tarafından sağlık alanı olarak ayrıldığını, husumetin belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, davacı tarafın imar planının düzeltilmesi için belediyeye başvurması gerektiğini, Bakanlığın kamulaştırma yetkisi bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli İmar Planında "Hastane Alanı'' içerisinde kaldığı, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 tarihli ve 1/6 sayılı kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.12.2010 tarihli ve 2010/5-662 Esas, 2010/651 Karar sayılı kararı da gözetildiğinde, uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle İdarenin eyleminin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve onu ortadan kaldıran bir niteliğe sahip olduğu, bu şekilde kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin anlaşıldığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/5-2679 Esas, 2021/1393 Karar sayılı kararı gereği adli yargının görevli olduğu, emsal karşılaştırması yapılarak dava konusu taşınmazın değerinin belirlenmesinin yerinde olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle: fiili el atma olmadığından davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, Manavgat 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/51 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık tesis alanlarının düzenleme ortaklık payından ayrılması ilkesine riayet edilmediğini, davacı tarafından imar planının düzeltilmesi için ilgili belediyelere başvurulması gerektiğini, belediye imar planının düzeltilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmaza davalı idarenin ihtiyacı bulunmadığını, Bakanlığın sağlık ocağı yeri için kamulaştırma yetkisinin bulunmadığını, husumetin belediyeye yöneltilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi 145 ada 1 parsel sayılı taşınmaza futbol sahası ve kaldırım yapılmak suretiyle Manavgat Belediyesince el atıldığı, dava konusu taşınmazın imar planında sağlık tesis alanı olarak ayrıldığı, dava konusu taşınmazın fen bilirkişi raporunun krokisinde A ve B olarak belirtilen ve Manavgat Belediyesi tarafından futbol sahası ve kaldırım yapılmak suretiyle el atılan kısımları dışındaki kısımlarda, 2001 yılından beri taşınmazın imar planına ayrılış amacına uygun olarak kamulaştırma işleminin yapılmadığı, bu kısımlar yönünden hukuki el atmanın mevcut olup, davacıların mülkiyet hakkının kısıtlandığı, bu nedenle davacıların tazminat etme haklarının bulunduğu, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli imar planı içerisinde kalması nedeniyle arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırma yöntemi ile dava konusu taşınmazın değerinin tespiti yoluna gidilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 1 inci maddesi.

3. 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, dava konusu taşınmazın mülga ... Belediye Meclisinin aldığı 14.11.2001 tarihli kararla 1/1000 ölçekli imar planında hastane alanı olarak ayrıldığı, İl Sağlık Müdürlüğünün ve Sağlık Bakanlığının dava konusu taşınmazın da aralarında bulunduğu bir kısım taşınmazlar ile ilgili olarak Belediye ile yazışma yapılarak imar planı tadilatı yapılmak suretiyle sağlık alanından çıkartılması ve maliklerin tasarruflarına bırakılmasını talep ettiği dosya kapsamında muhtelif yazıların bulunduğu, yine İl Sağlık Müdürlüğünce davacılar vekiline verilen 12.03.2021 tarihli cevapta taşınmazın hangi tarihte Hastane olarak planlandığı ve onaylandığı hususlarında müdürlüklerine herhangi bir bilgi ve belge gönderilmediğinin belirtildiği anlaşıldığından, ayrıca Manavgat Belediye Başkanlığının dava konusu taşınmazın fiilen futbol sahası olarak el atılan bölümlerine paydaşlarca açılan kamulaştırmasız el atma davaları sonucu hissedar olduğu da gözetilmek suretiyle Belediyece dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli imar planında sağlık alanından çıkartılmasına ilişkin olarak plan tadilatı yapılıp yapılmadığı, plan tadilatı neticesinde taşınmazın konut kullanımına tahsis edilip edilmediği araştırılarak, sorumlu idare belirlendikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.