YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/7680 E.  ,  2024/1468 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/253 Esas, 2023/33 Karar
KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Yozgat ili, Çekerek ilçesi, ... köyü 158 ada 10 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 25.03.2013 tarihli ve 2012/447 Esas, 2013/285 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 25.03.2013 tarihli ve 2012/447 Esas, 2013/285 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın yeri, konumu ve köy yerleşim yerine uzaklıkları belirlenip, bu özelliklerine göre belirlenen metrekare birim bedellerine objektif değer artırıcı unsur ilave edilerek bedel tespit edilmesi gerektiği, kamulaştırma bedeline faiz yürütülmesi gerektiği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayınlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet bedellerinin hesabında kullanılacak 2012 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkındaki tebliğe göre, 1. Sınıf A grubu yapılar 3 m yüksekliğe kadar kagir ve betonarme istinat ve bahçe duvarları, basit kümes ve basit tarım yapıları vs yapılar olduğu, 1. Sınıf B grubu yapıların cam örtülü seralar, basit padok, büyük ve küçükbaş hayvan ağılları (ahır) vs oldukları, 2. Sınıf A grubu yapıların kuleler, ayaklı su depoları vb yapılar oldukları, 2. Sınıf B grubu yapıların pnömatik ve şişirme yapılar, tek katlı ofisler, dükkan ve basit atölyeler müştemilatları, depo ve atölyeler tesisat ağırlıklı ağıllar (ahırlar), fidan yetiştirme ve bekletme tesisleri vs yapılar olduğu göz önünde bulundurularak dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ahır niteliğindeki yapıların tamamının 2/B yapı grubunda kabul edildiği gözetildiğinde yapı sınıfları ve yaşları mahkeme gözlemi ve gerekçeleri ile belirlenip buna göre yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi gerektiği gözetilmeden bu yapılar için eksik inceleme ile değer tespit edilmiş olması ve davacı idarenin harçtan muaf olduğunun gözetilmemesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkeme 10.11.2020 tarihli ve 2019/11 Esas, 2020/132 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 10.11.2020 tarihli ve 2019/111 Esas, 2020/132 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın üzerinde yer alan ahır dışındaki yapılar bozma konusu yapılmadığı halde, davalı lehine oluşan usulî kazanılmış hak gözetilmeksizin bozma sonrası yıpranma oranı ve eksik imalat oranı değiştirilerek yapı değerinin eksik hesaplanması, mahkemece bloke edilen bedellerin tamamı dikkate alınarak fazla bloke edilen bedellerin davacı idareye iadesi yönünde hüküm kurulmaması, Mahkemece verilen hüküm, Dairenin bozma kararı ile ortadan kalktığı hâlde, yeniden tescil hükmü kurulmaması hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınmadan eksik inceleme ile yetersiz ve objektif değerlendirmeden, bilimsellikten uzak bilirkişi raporu esas alınarak çok yüksek bedel belirlendiğini, taşınmazın değeri belirlenirken olumsuz faktörlerin dikkate alınmayarak fahiş bedel belirlendiğini ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına aykırı olarak yapı bedelinin çok düşük belirlendiğini, taşınmaza ilişkin yıpranma payı düşük alındığından yapı bedelinin çok düşük belirlindiğini, yapı sınıfının hatalı belirlendiğini, bölgede aynı özellikte olan taşınmazlara aynı bilirkişiler tarafından daha yüksek bedel belirlendiğini, objektif değer artışının çok daha yüksek belirlenmesi gerektiğini, faizin eksik ve hatalı olduğunu, bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerektiğini, kamulaştırma bedelinin çok düşük belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı idarenin aynı temyiz sebeplerinin Dairemizin bozma ilamı öncesinde sunulan dilekçelerinde belirtildiği bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

12.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.