YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/7608 E.  ,  2023/12077 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2023/99 Esas, 2023/172 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Adana 3. Tüketici Mahkemesinin 13.12.2022 Tarihli ve 2022/332 Esas, 2022/633 Karar ... Kararı
Davacı tarafından açılan davanın, davalı hakkında Adana Genel İcra Müdürlüğünün 2021/43806 Esas ... dosyasıyla başlatılan takibin yasal ve hukuki gerekçesinin bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu, davalının Başak Mahallesi Dilruba Sokak No:15 Başakşehir/İstanbul adresinde ikamet ettiği, davalı vekilinin süresinde verdiği cevap dilekçesiyle yetki itirazında bulunduğu ve davalının adresinin İstanbul olup yetkili yerin davalı adresine göre Küçükçekmece Adliyesi olup Küçükçekmece'de tüketici mahkemesi olmadığından Bakırköy Adliyesini yetkili olarak gösterdiği, somut olay için özel yetki kuralı söz konusu olmadığı, icra takibine karşı yetki itirazında bulunulmamasının itirazın iptali davasında yetki itirazında bulunulmasına engel teşkil etmeyeceği, genel yetkili mahkeme kuralına göre de davanın genel yetkili mahkemede açılması gerektiği bu durumda davanın davalının ikametgah mahkemesinde açılması gerektiği ve davalının ikametgah adresinin Başakşehir ilçesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Bakırköy 12. Tüketici Mahkemesinin 18.05.2023 Tarihli ve 2023/99 Esas, 2023/172 Karar ... Kararı
Rücuya esas kazanın Adana ili Yüreğir ilçesinde gerçekleştiği, davacının da dava açarken seçimlik hakkını rizikonun gerçekleştiği yer mahkemesi olarak Yüreğir'in bağlı olduğu Adana Tüketici Mahkemelerinde açarak kullandığı, davalının yetki itirazı yetkisiz mahkemede açılmış bir dava olması halinde değerlendirilebileceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 ... Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 ... Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 ... Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 ... ... Borçlar Kanunu'nun 89 uncu maddesi ve 2004 ... İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi.

C. Değerlendirme
1. İtirazın iptali davasında usulüne uygun olarak başlatılmış ve itirazla ... bir takibin varlığı dava şartıdır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır.

2. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 ... Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 ... Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 ... Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden ... uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden ... davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden ... para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 ... Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

3. Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verecektir.

4. Dosya kapsamından, davacının alacağının tahsili için Adana İcra Müdürlüğünün 2021/43806 Esas ... dosyası ile takip başlattığı, davalının yetkiye, borca ve faiz talebine itiraz ettiği, takibin durduğu, itirazın iptali davasının takibin başlatıldığı yer olan Adana 3. Tüketici Mahkemesinde açıldığı anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden uyuşmazlığın Adana 3. Tüketici Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 ... Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 ... Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Adana 3. Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

11.12.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.