YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/12702 E.  ,  2024/3934 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Bakırköy 1. Tüketici Mahkemesinin 05.05.2023 Tarihli ve 2023/157 Esas, 2023/245 Karar Sayılı Kararı
Davacı dava dilekçesinde, davalılar ile arasındaki devremülk sözleşmesinin cayma hakkını kullanarak sözleşmenin iptalini ve tahsis edilen tapunun iptalini ve imzalamış olduğu değerli evrakların istenmesini ve iadesini ve ödemiş olduğu 120.000 TL'nin ticari faizi ile birlikte iadesini talep ettiği, 13.09.2022 tarihinde dava ve sözleşme konusu Bolu ili, Mudurnu ilçesi, Karacasumandıra köyü, 147 ada, 23 parselde kayıtlı 4/1042 arsa paylı, B-11 blok, Çatı Kat 12 nolu bağımsız bölümün 1/52 arsa payı davacı adına tapuya kaydedildiği,taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilliyetine yada alıkoyma hakkına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer kesin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Mudurnu Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 26.09.2023 Tarihli ve 2023/191 Esas, 2023/226 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda, yerleşim yeri Başakşehir/İstanbul olan davacının davayı, yetkisiz Bakırköy 1. Tüketici Mahkemesinde açtığı ancak davalıların yetki itirazında bulunmadığı, yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı, kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun bir yetki itirazı olmadığı durumlarda davanın ilk açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, devremülk sözleşmenin geçersizliğinin tespiti ile iptali, bedelin iadesi ve aidat için borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk
1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (6502 sayılı Kanun) 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:
“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme
1. Dosya kapsamından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki devremülk sözleşmenin geçersizliğinin tespiti ile iptali, bedelin iadesi ve aidat için borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Sözleşmenin iptali ve verilenlerin iadesi istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

3. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.

4. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

5. Somut olayda, yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı ve kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun bir yetki itirazı olmadığı anlaşılmakla davanın ilk açıldığı mahkeme yetkili hale geleceğinden bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan Bakırköy 1. Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Bakırköy 1. Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

01.04.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.