YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/12695 E.  ,  2024/3424 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/392 Esas, 2023/188 Karar
KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 26.04.2016 tarihli ve 2015/137 Esas, 2016/197 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazlara gelir metoduna göre değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği; bu nedenle davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekilinin ise sair temyiz itirazları yerinde olmadığı, şöyle ki, dava konusu ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan fen bilirkişisi rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 407,72 m²lik bölümünün yüzölçümü ve geometrik durumuna göre işe yaramayacağı gözetilerek bedeline hükmedilmesi gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 18.05.2021 tarihli ve 2019/220 Esas, 2021/346 Karar sayılı kararı ile dava konusu ... ada ... parsel yönünden açılan davanın reddine, ... ada ... parsel yönünden ise verilen hüküm kesinleşmiş olduğundan yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; bozma sonrası oluşan fark bedelin bloke edilmesi için davacı idareye verilen süreler içerisinde fark bedel depo edilmemiş ise de karar tarihinden sonra dosyaya sunulan 01.07.2021 tarihli banka dekontuna göre davacı idarenin depo kararını yerine getirdiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilerek, tarafların da beyanı alınmak suretiyle sonucuna göre işin esasına girilip karar verilmesi gerektiği gibi, Mahkemece verilen hüküm Dairemiz bozma kararı ile ortadan kalktığından; ... ada ... parsel yönünden bozmadan önce verilen hükmün kesin olduğundan bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne kamulaştırma bedelinin tespitine, taşınmazların kamulaştırılan kısımlarının tapu kaydının iptali ile yol olarak tapudan terkinine karar vermiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın hüküm kısmının 1 nolu bendinde, bilirkişi Savaş Bümen tarafından hazırlanan 03.09.2015 tarihli rapor ve eki krokide ... ada ... parsel nolu taşınmazın A ve B harfi ile gösterilen 2.322,54 m²lik kısmının tapudan terkinine ibaresinin yer aldığını; ancak söz konusu rapor incelendiğinde, kamulaştırılan kısmın kamulaştırma plânlarında yer aldığı şekilde 1.914,28 m² olduğunun görüleceğini, ayrıca dava konusu ... ada ... parsel nolu taşınmaz, ... Kadastro Müdürlüğünce 3 parça olarak ifraz edilmiş olup, davaya konu olan 1.914,28 m²lik kısım ... ada 115 parsel nosu ile tapuda davalılar adına “yol” olarak tescil edildiğini, bu haliyle tescil işlemi gerçekleştirilemediğinden kararın tescile ilişkin kısmının düzeltilmesi gerektiğini, tespit edilen bedelin yüksek olduğunu, münavebe ürünlerin kilogram satış fiyatlarının gerçek durumundan yüksek gösterildiğini, tespit edilen kapitalizasyon faiz oranı da %4 olup bu oranın taşınmazın konumu ve nitelikleri itibarı ile yüksek olduğunu, objektif değer artış oranı uygulanmasının yerinde olmadığını, kamulaştırmadan arta kalan kısımda değer artışının tespit edilen kamulaştırma bedelinden düşülmesi ve idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2.2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmasından arta kalan (A) harfi ile gösterilen 407,72 m²lik kısmının tapusunun iptali ile davacı idare tesciline karar verilmesi gerekirken terkinine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "ve B harfiyle gösterilen 2322,54 m²lik" ibaresinin hükümden çıkartılmasına, yerine "harfi ile gösterilen 407,72 m²lik kısmın davalılara ait olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, B harfi ile gösterilen 1914,82 m²lik" ibaresi yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

20.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.