YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/12458 E.  ,  2024/5819 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2777 Esas, 2023/2533 Karar
DAVA TARİHİ: 09.03.2021
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Eskişehir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/127 Esas, 2022/41 Karar

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın artırılması istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın, davacı ... yönünden dava şartı yokluğundan reddine, diğer davacılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisi adına hisseli olarak kayıtl...Mahallesinde 1526 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan muris hissesinin 5.265,23 m²sinin yapılan şuyulandırma işlemi sonrası bedele dönüştürüldüğünü, takdir edilen bedelin artırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacılar murisi İbrahim Özdeş'e ait hissenin 5.265,23 m²sinin bedele dönüştürüldüğünü, 2981 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin (b) fıkrası uyarınca davanın reddi gerektiğini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, uzlaşma talebinde bulunulması gerektiğini, davayı kabul etmemekle birlikte uygulamanın tapuda tescil edildiği tarihin değerlendirme tarihi olarak esas alınarak, bedelin, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) tablosuna göre dava tarihine güncellenerek bedelin belirlenmesi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davacı ... yönünden dava şartı yokluğundan reddine, diğer davacılar yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen değerin gerçek değerin çok altında olduğunu, dava konusu taşınmazın emsalden çok daha değerli olduğunu, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesi ve ek beyan dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazları olduğunu, 2981 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin (b) fıkrası uyarında davanın reddi gerektiğini, uzlaşma usulünün yerine getirilmediğini, bilirkişiler tarafından yeterli inceleme ve emsal araştırması yapılmadığını, kıyaslamanın uygun olmadığını, tek emsal ile değerlendirme yapıldığını, yüksek bedel takdir edildiğini, davacı ... yönünden lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6745 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kaumlaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) eklenen geçici 12 nci maddedeki düzenleme doğrultusunda arsa niteliğindeki taşınmaza imar uygulamasının tapuya tescil edildiği tarih esas alınarak ve emsal karşılaştırması yapılarak değerinin tespit edilmesinde ve bulunan miktara aynı kanun gereğince TÜİK tarafından yayımlanan ÜFE artış katsayısı uygulanarak dava tarihindeki bedeli tespit edilmek suretiyle davacılara ödenmesine karar verilmesinde, davanın niteliğine göre maktu harç ve vekâlet ücretine karar verilmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığından, istinaf başvuralarının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesi ve ek beyan dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacılar murisi payına takdir edilen karşılığın artırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 3194 sayılı İmar Kanun'un 17/son maddesi.

3. 6745 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen geçici 12 nci maddesi.

4. 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 6745 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen geçici 12 nci maddesi uyarınca uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınıp tespit edilen bedelin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosuna göre dava tarihine güncellenmesi suretiyle değer biçilmesi yerindedir.

3. ... davacı gösterilmek suretiyle dava açılmış ise de dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının vekilini dava tarihinden önce azletmiş olması nedeniyle, işbu davacı yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi sonucu itibarıyla doğru olup davalı idare yararına işbu davacı yönünden lehe vekâlet ücretine hükmedilmemesi de yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.