YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/12438 E.  ,  2024/5581 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2556 Esas, 2023/1658 Karar
DAVA TARİHİ: 09.11.2015
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 13. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/310 Esas, 2022/178 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin... Mahallesi 675 ada 1 parsel sayılı taşınmazın malikleri olduklarını, dava konusu taşınmaza davalı idarece kamulaştırma yapılmaksızın yol, kaldırım şekilde fiilen el atıldığını, İstanbul'un en prestijli ve kıymetli noktalarından birinde bulunduğunu belirterek dava konusu taşınmazın fiilen ve hukuken el atılan kısımlarının mülkiyet bedelleri ile arta kalan kısımda oluşan değer kaybı bedelinin şimdilik 10.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte davalı idareden tahsili ile davacılara ödenmesine, mülkiyet bedeline hükmedilecek kısımların davalı idare adına tesciline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça, dava konusu taşınmazın müvekkili idare tarafından bir kısmının yol olarak düzenlendiği iddia edilmiş ise de, müvekkilinin kamulaştırmasız el atma iradesi ile hareket ettiğinin ispatlanamadığını, dava konusu taşınmazın 1982 yılından beri hemen hemen hiçbir değişikliğe uğramadan varlığını sürdürdüğünü, söz konusu Üsküdar ilçesi, İcadiye Mahallesi 675 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastral parsel olduğunu, dava konusu parselde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci madde uygulaması yapılmamış olup %40 düzenleme ortaklık payı kesilmediğini, dolayısıyla davaya konu yol olarak kullanılan kısmın zaten kamuya bedelsiz terk edilecek düzenleme ortaklık payı alanında kaldığını savunarak davanın reddi ile yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasını istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen davacı payının tapusunun iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, dosyaya sunduğu emsal satışların gerekçesiz şekilde değerlendirilmediğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazdan düzenleme ortaklık payı kesilmediğinden el atılan kısmın kamuya bedelsiz terk edilecek düzenleme ortaklık payı alanında kaldığını, el atma tarihindeki nitelikleri dikkate alınmadan hesaplama yapıldığını, belirlenen değerin çok yüksek olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre 09.11.2015 dava tarihi itibarıyla 6.000,00TL/m² üzerinden belirlenen bedelinin uygun olduğu, davalı idare vekilinin istinaf talebinde belirttiği İstanbul Anadolu 11. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/163 Esas sayılı dosyasının farklı mahallede başka bir parsele ilişkin olup sadece idarenin talebiyle istinaf konusu edildiğinden bedele emsal teşkil edemeyeceği, böylece Mahkeme kararında usul ve kanuna aykırı bir husus bulunmadığı gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiş; ayrıca ekonomik şartlar nedeniyle 2015 yılına göre belirlenen değerin çok düşük kaldığını bu sebeple Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 ve 12 inci maddeleri ile Geçici 6 ncı maddesinin birinci, ikinci ve altıncı fıkraları.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu... Mahallesi 675 ada 1 parsel sayılı sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı idareden 427,60 TL temyiz harcının alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.