YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/12412 E.  ,  2024/3220 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1883 Esas, 2023/1708 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 07.07.2023 Tarihli ve 2020/1762 Esas, 2023/1130 Karar Sayılı Kararı
Balıkesir 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.03.2017 tarih 2017/21 Esas, 2017/119 Karar sayılı kararına karşı , İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulduğu, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 21.06.2017 tarihli ve 2017/917 Esas, 2017/636 Karar sayılı kararı ile incelendiği ve karar verildiği; 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) Ek 1 inci maddesindeki yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır hükmü uyarınca; uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 27.11.2023 Tarihli ve 2023/1883 Esas, 2023/1708 Karar Sayılı Kararı
İstinaf incelemesine konu edilen Balıkesir 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 2017/312 Esas sayılı dosyasında verilen 16.03.2017 tarih ve 2017/119 Karar sayılı davanın yetki yönünden reddine ilişkin karar Dairenin 21.06.2017 tarihli ve 2017/917 Esas, 636 Karar sayılı kararı ile kaldırılmış ise de bu karar esasa ilişkin bir karar olmayıp, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararına karşı verilmiş bir karar olduğu, istinaf için gönderilen ilk derece mahkemesi kararı ise 30.06.2020 tarihli Balıkesir 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/312 Esas, 2020/107 Karar sayılı davanın esası hakkında verilen reddine ilişkin karar olduğu, davanın esasına ilişkin ve istinaf edilen karar tarihi itibarıyla Bursa Bölge Adliye Mahkemesi faaliyete geçmiş bulunduğu, Dairece verilen esasa ilişkin hiçbir karar bulunmadığı, kaldı ki, ilk derece mahkemesinin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi kurulduktan sonra 30.06.2020 tarihli esasa ilişkin kararının istinaf istemi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5.Hukuk Dairesi bu dosyanın ön incelemesini yapıp benimsemiş ve 2020/1762 Esas sayılı dosyasını almış olup, 3 yıl süre geçtikten sonra görevsizlik kararı vermiştir. Bu nedenle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinde ön incelemesi 2020 yılında yapılan dosya 3 yıllık süre içerisinde benimsenmiş bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, davalı bankanın Rekabet Kanunu'na aykırı hareket ettiği iddiasıyla uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:
“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme
1.Balıkesir 3. Asliye Hukuk ( Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince 16.03.2017 tarihli ve 2017/21 Esas, 2017/119 Karar sayılı kararıyla davanın yetki yönünden reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince 21.06.2017 tarihli 2017/917 Esas, 2017/636 Karar sayılı kararıyla; "Somut uyuşmazlıkta, sözleşme tarihindeki 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakeme Kanunu(1086 sayılı Kanun) hükümlerine göre taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan yetki şartı, yasal yetkili genel ve özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmadığından somut olayda, davaya konu işlemlerin davalı bankanın Balıkesir Şubesi tarafından yerine getirilmiş olması nedeniyle 1086 sayılı Kanunu'nun 17 inci maddesi uyarınca şubenin muamelesinden dolayı o şubenin bulunduğu mahalde de dava açılabileceğinden davanın açıldığı bankacılık işlemlerinin yapıldığı şubenin bulunduğu yer mahkemesi olan Balıkesir Mahkemeleri yetkili olmakla mahkemece davalı tarafın yetki itirazının açıklanan nedenlerle reddine karar verilerek işin esasına girilmesi gerekirken yazılı şekilde yetkisizlik kararı verilmesi yerinde görülmediği gerekçesiyle" davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

2. Balıkesir 3. Asliye Hukuk ( Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince 03.06.2022 tarihli ve 2017/312 Esas, 2020/107 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

3.Dosya kapsamından, istinaf incelemesine konu kararın Balıkesir 3. Asliye Hukuk ( Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince 03.06.2022 tarihli ve 2017/312 Esas, 2020/107 Karar sayılı kararı olduğu, bu dosyada mahkemece daha önce verilen yetkisizlik kararının istinaf incelemesinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesince yapıldığı anlaşılmaktadır. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağından uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11.Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.