YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/12373 E.  ,  2024/5216 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/67 Esas, 2023/133 Karar
KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde;... köyü 147 parsel sayılı taşınmazın ve üzerinde bulunan davalılara ait muhdesatların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; idarenin takdir ettiği bedelin düşük olduğunu, taşınmaz üzerindeki muhdesatların eksik tespit edildiğini, kamulaştırma belgelerinin uydu görüntülerinden hazırlandığını, yerinde inceleme yapılmadığını ileri sürerek maddi hataların düzeltilmesini, muhdesatların keşif ve bilirkişi incelemesinde dikkate alınmasını talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 04.03.2013 tarihli ve 2011/393 Esas, 2013/99 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 04.03.2013 tarihli ve 2011/393 Esas, 2013/99 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmaz üzerindeki yapılar ve seraların nitelikleri ayrı ayrı belirlendikten sonra değerlendirme tarihi olan 2011 yılına ait Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Bakanlığınca yayımlanan yapı birim fiyat listesine göre ve bu listede plastik örtülü seraların 1. sınıf A grubu, dört kata kadar (dört kat dahil- asansörsüz ve kalorifersiz) konutların 3. sınıf A grubu yapılara dahil edildiği dikkate alınarak; ayrıca yıpranma payı düşülmek suretiyle değerlendirme yapılması gerekirken, davalılara ait konutların 2. sınıf B grubu olarak değerlendirilmesi ve yapılar için asgari levazım bedelinin düşülmesi, seralar ile ağaçlar içinse İl, Tarım ve Orman Müdürlüğü birim fiyatları ve mahalli rayiçlere göre belirlenen bedele hükmedilmesi, dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaçların yaş ve cinslerine göre 2011 yılı itibarıyla rayiç fiyatlarını gösterir listenin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirtilip bilirkişi raporunun denetlenmemiş olması, yargılama aşamasında davalıların enkazı kabul etmediklerine dair beyanları dikkate alınarak Mahkemece bilirkişi kurulundan bu hususta ek rapor alınması gerekirken, yapı, sera ve ağaçların değerinden enkaz bedelini düşen bilirkişi raporuna göre karar verilmesi, tapuda muris Mehmet Koca hissesinde bulunan Ziraat Bankası lehine ipoteğin bedele yansıtılmaması ve dava tarihinden itibaren dört aylık sürenin bittiği tarihten, karar tarihine kadar tespit edilen kamulaştırma bedeline faiz uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; ağaçlara yüksek değer belirlendiğini, ağaçlar için sadece kesim bedeli verilmesi gerektiğini,seralara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Yapı Yaklaşık Birim Maliyetlerine İlişkin Tebliğine göre değer biçilmesinin hatalı olduğunu, seraların yıpranma payının çelik karkas nevinde değerlendirilmesinin yerinde olmadığını, basit inşaat olarak değerlendirilmesi gerektiğini, muhdesatlar için belirlenen bedelin yüksek olduğunu, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava tarihi ile karar tarihi arasında geçen süre nazara alındığında yüksek enflasyon nedeniyle para alım gücünü kaybettiğinden mülkiyet haklarının ihlal edildiğini, dava tarihi itibarıyla değer biçilmesinin hatalı olduğunu ve uzun yargılama nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1.Mahkemelerin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi, üzerindeki yapılara ise aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek ve ağaçlara yaş, cins, verim durumu dikkate alınarak maktuen değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

02.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.