YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/12359 E.  ,  2024/5602 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2885 Esas, 2023/1769 Karar
DAVA TARİHİ : 01.03.2017
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Mudanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/85 Esas, 2018/489 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... Mahallesi 713 parsel sayılı taşınmaza yol yapılmak suretiyle el atıldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 250.000 TL tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, davanın haksız, yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu taşınmaza hangi tarihte el atıldığının, 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) eklenen geçici 6 ncı maddesi gereğince davalı tarafın uzlaşma yoluna gidip gitmediğinin araştırılması gerektiğini, açılan davada öncelikle uzlaşma yoluna gidilmesinin esas olduğunu ve dava açma ön şartı olduğunu; ayrıca husumet itirazlarının bulunduğunu, sorumluluğun ilçe belediye sınırları içerisinde olduğunu, bu nedenle de husumet yokluğu nedeni ile davanın reddi gerektiğini belirterek müvekkili belediye aleyhine haksız ve yersiz ikame olunan davanın öncelikle usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmaz için belirlenen tazminat bedelinin 250.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren, bakiye bedelin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Belediyesinden alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun iptali ile davalı ... Belediyesi adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; el atma tarihi 1983 öncesi olup uzlaşma şartının yerine getirilmediğini, bedel belirlenirken taşınmazın tarla niteliğine göre değerlendirme yapılması gerektiğini, taşınmazın arsa olarak değerlendirilerek hüküm kurulmasının kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmadığını, bilirkişi heyetinin %250 oranında objektif değer artışı uygulamasının kanuna aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan Bölge Adliye Mahkemesi denetiminden geçen 2020/2127 Esas, 2022/2767 Karar sayılı dosyada ...Mahallesi 899 parsel sayılı taşınmaza 2019 yılı değerlendirme tarihi itibarıyla 1.348,00 TL/m² değer biçildiği, dava konusu taşınmaza ise el atma önce tarihindeki niteliğine göre arazi olarak 173,25 TL/m², dava tarihindeki niteliğine göre ise arsa olarak 2019 yılı itibarıyla 330 TL/m² değer biçildiği, Bölge Adliye Mahkemesinden geçen dosyadaki metrekare birim değeri ve istinafa sadece davalı tarafın gelmiş olması birlikte değerlendirildiğinde davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 150 inci maddesi.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararı.

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı

4. 2942 sayılı Kanun'un 11 inci ve Geçici 6 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Bursa ili, Mudanya ilçesi, Göynüklü Mahallesi 713 parsel sayılı taşınmaza el atma tarihindeki niteliğine göre değer biçilmesi doğru olduğu gibi alınan rapor uyarınca bedelinin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı kalan harcın davalı idareden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.