YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/12357 E.  ,  2024/5013 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/743 Esas, 2023/1755 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/155 Esas, 2022/82 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davacı idare vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle... mevki 362 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın tapusunun iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın kıymetli bölgede yer aldığını, emsal taşınmaz bilgilerini sunduğunu, sunulan emsaller ve başkaca emsallerin kıyaslanması ile çok kıymetli olan dava konusu taşınmazın gerçek bedelinin bilirkişi raporlarıyla belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın kıymetli bölgede yer aldığını, emsal taşınmaz bilgilerini sunduğunu, sunulan emsaller ve başkaca emsallerin kıyaslanması ile çok kıymetli olan dava konusu taşınmazın gerçek bedelinin belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; metrekare birim değerinin düşük hesaplandığını, ikinci kez değer düşüklüğü hesabının yapılmasının mükerrer bir eksilme niteliğinde olduğunu, ödemenin yapıldığı tarih ile kamulaştırma bedelinin tespit edildiği tarih arasında çok uzun bir süre geçmiş olması, ekonomik koşullar karşısında 2019 yılında belirlenen bedelin bugünkü değerinin (alım gücünün) neredeyse üçte birine düşmüş olmasının hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, taşınmazın bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, dava konusu taşınmaza yakın ve benzer özellikler gösteren 7133 ada 3 parsel yönünden Mayıs 2018 itibarıyla belirlenen 1232 TL m² birim fiyatının ile idare temyizi sonrasında Yargıtay denetiminden geçerek onandığı, yine aynı değerlendirme tarihi itibarıyla 1302 parsel için 1000 TL/m² birim fiyatının taraf temyizi ile Yargıtay denetiminden geçerek onandığı nazara alındığında tespit edilen m² birim fiyatınında uygun olduğu, tapu kaydı üzerinde bulunan irtifak şerhi nedeniyle hesaplanan değer düşüklüğünün bedelden düşürülmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvurusunun unutularak değerlendirmeye alınmadan karar verildiğini ve ek olarak da istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyanın incelenmesinde Bölge Adliye Mahkemesince sadece davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun değerlendirildiği, davalıların istinaf istemi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği; hal böyle olunca Bölge Adliye Mahkemesince, taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 359 ncu maddesine uygun hüküm sonucu oluşturulmadığı anlaşılmakla; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalıların istinaf talebi de değerlendirilerek hüküm kurulması gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının bozma sebebine göre sair hususlar incelenmeksizin kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.