YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/11054 E.  ,  2024/4051 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/38 Esas, 2023/4 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/398 Esas, 2021/18 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle;... Mahallesi 3806, 3808, 3810, 3832 ve 3834 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili ile yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların arsa vasfında olduğunu, arta kalan kısımlar için değer kaybı hesaplanması gerektiğini, ecrimisil talepleri olduğunu, ret olan davanın dosya içine alınması gerektiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artış oranının, kapitalizasyon faiz oranının ve üretim masraflarının hatalı uygulandığını, lehlerine vekâlet ücreti takdiri gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa vasfında olduğunu, objektif değer artış oranının düşük uygulandığını, verilerin hatalı olduğunu, gerçek değerin bulunmadığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, arta kalan kısımlarda değer kaybı olduğunu, ecrimisil talebinin olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas tespit edilen bedelin uygun olduğu belirtilerek İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı istinaf başvurularının esastan reddine kararı verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla, belirlenen bedelin fahiş olduğunu ileri sürerek resen gözetilecek sebepler de dikkate alınarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki...Mahallesi 3806, 3808, 3810, 3832 ve 3834 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi raporunda belirtilen özelliklerine göre uygulanan objektif değer artışı uygun görülmüştür.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Tarafları, dava konusu aynı olan Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/248 Esas, 2018/239 Karar sayılı kararında acele kamulaştırma dosyasında bloke edilen bedelin mahsubu ile 186.144,73 TL bedelin ödenmesine karar verildiği, kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 2018/1910 Esas, 2019/1058 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine ve davalılara ödenmesine karar verilen bedelin davacı idareye iadesine karar verildiği ve kararın istinaf edilmeden kesinleştiği, eldeki davada bu dosyada bloke edilen bu bedel dikkate alınarak bedel bloke edildiği UYAP üzerinden temin edilen belgelerden anlaşılmış ve buna göre hüküm kurulmuş ise de; Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi dosyasının eldeki davadan bağımsız bir dosya olduğu ve o dosyada ödenen bedelin iadesine ilişkin İlk Derece Mahkemesince hüküm kurulduğu, iade hususunda idarenin kesinleşen karara binaen hukuki süreç işletme hakkı olduğu ve eldeki davada davalı vekilinin ilk davadaki bedeli tahsil edip etmediklerine dair bir beyanının olmadığı gözetildiğinde, ilk davada belirlenen bedelin davalılara ödenip ödenmediği, akabinde davalı idareye iade edilip edilmediği tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bu husus bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.