YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/10900 E.  ,  2024/5176 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/229 Esas, 2023/119 Karar
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki zemini Hazineye ait olan taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;...köyü 101 ada 1 parsel sayılı taşınmazda bulunan fıstık bahçesindeki fıstık, badem v.b. fidanların zarar gördüğünü, bu zarar nedeniyle Pervari Sulh Hukuk Mahkemesince 2011/14 D.iş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, müvekkiline ait meyve ağaçlarına yapılan bu müdahalenin herhangi bir hakka dayanmadığını, mülkiyet hakkına müdahale oluşturduğunu, müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek belirlenecek tazminatın davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın devlet ormanı olduğunu ve yolun tamamının devlet ormanı içinden geçtiğini, bu hususta yol olarak kullanılabilmesi için 49 yıllığına gerekli izinlerin alındığını ve söz konusu yolda kalan kesimlerin kamu yararı kararına istinaden kamulaştırıldığını, bu nedenle taşınmaza haksız el atma söz konusu olmadığını, ormanlar üzerinde tapu ve zilyetlik yoluyla taşınmaz kazanımına olanak sağlayan kararın Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiğini, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 08.10.2015 tarihli ve 2015/54 Esas, 2015/350 Karar sayılı ilamı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; taşınmazın zemin bedelinin tespitinde münavebe ürünü olarak alınan buğday ve mercimeğin verim miktarlarının İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden gelen resmî verilerin ortalamasının altında alınmak suretiyle muhdesat bedelinin fazla hesaplanması hatalı olduğu gibi, davalı idare harçtan muaf olduğundan davacı tarafça yatırılan peşin harcın davacı tarafa iadesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılan muhdesatın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 439 uncu maddeleri.
2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

4. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanun'nun 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Mahkemelerini nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 437 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmış olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.