YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2023/10831 E.  ,  2024/3309 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2143 Esas, 2023/359 Karar
KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/745 Esas, 2021/636 Karar

Taraflar arasındaki 6830 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (6830 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vd. vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Trabzon ili, Akçaabat ilçesi, ... Mahallesi 861 ada 9 parsel sayılı taşınmazın yol, inşaat ve emniyet sahasına rastlaması nedeniyle müvekkili idarenin 16.07.1973 tarihli ve 1973/134 sayılı kamu yararı kararı ile kamulaştırılmasına karar verildiğini ve taşınmazın kamulaştırma bedelinin bankaya bloke edildiğini, Trabzon 2. Noterliği aracılığıyla taşınmaz maliklerine 18.01.1974 tarihinde 747 yevmiye numaralı tebligat yapıldığını, kamulaştırma sahasına isabet eden 1.080 m² yüzölçümündeki taşınmaza takdir edilen 16.200,00 TL'nin hak sahipleri adına bankaya yatırıldığını ancak gayrimenkulün müvekkili idare adına tapuya yol olarak terkin ve tescilinin yapılmadığını, dava konusu taşınmazın tamamının, davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile ... adına tapudan yol olarak terkinine karar verilmesini talep etmiştir

II. CEVAP
Davalı ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idarenin kamulaştırma işleminin kanunun öngördüğü usul ve esaslara uygun yapılmadığını, tapu maliklerine usulüne uygun tebligat yapılmadığını, tebligat işlemlerinin usulsüz ve geçersiz olduğunu, müvekkillerin kamulaştırma işleminden haberdar olmadığını, davacı idare tarafından adlarına yatırılan kamulaştırma bedelini bugüne kadar çekmediklerini, davacı idarenin kamulaştırma tarihi itibarıyla 6830 sayılı Kanun'un 17 nci maddesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak tescil talebinde bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın yol, inşaat ve emniyet sahasına rastlaması nedeniyle müvekkil idarenin 16.07.1973 tarihli ve 1973/134 sayılı kamu yararı kararı ile kamulaştırılmasına karar verildiğini ve kamulaştırma bedelinin bankaya bloke edildiğini, Trabzon 2. Noterliği aracılığıyla taşınmaz maliklerine 18.01.1974 tarihinde 747 yevmiye numarası tebligat yapıldığını, kamulaştırma tarihinde yürürlükte bulunan 6830 sayılı Kanun hükümleri uyarınca kamulaştırma usulü işletilerek tamamlandığını, davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile müvekkili idare adına tapuya yol olarak terkin ve tesciline karar verilmesi gerekirken aksi yönde hüküm kurulmasının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada mevcut bulunan bilgi ve belgeler incelendiğinde dava konusu taşınmazın tapu kaydının ilk oluşumunda ... oğlu ... adına 3/4 oranında hisse ile ... oğlu ... adına 1/4 oranında hisse ile kaydedildiği, 16.07.1973 tarihli ve 1973/134 sayılı kamu yararı kararı ile kamulaştırılmasına karar verildiğinde taşınmazın kamulaştırma bedeli olan 16.200,00 TL'nin bankaya bloke edildiğinin tespit edildiği, 14.04.1975 tarihinde ... hissesinin ... lehine terkin edildiği, tapuda ... hissesinin kaldığı, kalan 1/4 oranındaki Mehmet ... hissesi yönünden ölü olduğundan mirasçıları olan, o dönem hayatta bulunan eşi ..., oğlu ..., oğlu ..., oğlu ..., kızı ... adına Trabzon 2. Noterliği aracılığıyla 18.01.1974 tarihinde 747 yevmiye numaralı tebligat çıkartıldığı, tebligatın ..., ... ve ...'a usulüne uygun olarak bizzat kendilerine yapıldığı, Mehmet ...'ın diğer mirasçıları olan ... ..., ... ile ...'a hiç tebligat çıkartılmadığı, ... ve ...'a çıkarılan tebligatların ise evde bulunmama nedenlerinin gösterilmemesi nedeniyle usulüne uygun olarak yapılmadığı anlaşılmış, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 25 inci maddesine göre hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesi bakımından kamulaştırma işlemi mal sahibi açısından usulüne uygun olarak yapılan tebligatla başlayacağı, dava konusu Trabzon ili, Akçaabat ilçesi, ... Mahallesi 861 ada 9 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma işlemlerinin yapıldığı bir kısım davalılara Mehmet ... mirasçıları eşi ..., oğlu ..., kızı ...'a Trabzon 2. Noterliği aracılığıyla 18.01.1974 tarihinde 747 yevmiye numaralı usulüne uygun tebligatlarında yapıldığı kamulaştırma bedelinin de bankaya yatırıldığı anlaşılmıştır. Dolayısı ile bu şahıslar yönünden yapılan kamulaştırma işleminin kamulaştırma tarihinde yürürlükte bulunan 6830 sayılı Kanun'un hükümleri uyarınca kamulaştırma usulü işletilerek tamamlandığı, o dönemde hayatta olan diğer davalılar yönünden ise usulüne uygun tebligat yapılmadığından tamamlanmadığı ancak kamulaştırma işlemi tamamlananlar yönünden tescil kararı verilmesi gerekirken tüm şahıslar yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; tebligatların usulüne uygun olmadığını, tebligatların köy muhtarına usulsüz şekilde yapıldığını, adres araştırmasının yapılmadığını, ayrıca dosyada bulunan tebligatların incelenmesinde ..., ... ve ...’a yapılan tebligatların tamamında aynı el ürünü imzanın mevcut olduğunu bu durumun dahi tek başına tebligatların geçersiz olduğunu gösterdiğini, davacı idarenin 6830 sayılı Kanun dikkate alındığında 17 nci maddede belirtilen usul ve esaslara göre tescil talebinde bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak 6830 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesine dayanan tapu iptal ve tescili hususundadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Kanun'un 312 inci maddesinin ikinci fıkrası, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6830 sayılı Kanun'un mülga 17 nci maddesi ile 24.04.2001 tarihli 4650 sayılı Kanun’un 21 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen ana kanuna işlenemeyen geçici 1 inci maddesi.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vd. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... vd.den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.