YARGITAY 5. HUKUK DAİRESİ

5. Hukuk Dairesi         2022/13443 E.  ,  2023/4517 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 194 ada 16 (194 ada 9 parselden ifrazlı) parsel, 194 ada 13 (194 ada 10 parselden ifrazlı) parsel, 194 ada 19 (194 ada 11 parselden ifrazlı parsel, 195 ada 36 (195 ada 7 parsellden ifrazlı) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: dava konusu taşınmazların davacı kurum tarafından işgal edildiğini, kanalların geçirildiğini müvekkillerinin bilgisi dışında kanal geçirme gerekçesi ile 2004 yılında 400 adet zeytinin tahrip edildiğini, zeytinlerin tamamının kuruduğunu halen kuru vaziyette taşınmazda olduğunu, müvekkillerinin zeytinlerden gelir kaybına uğradığını, kamulaştırma kararı verilirken uğranan zararın hesaplanmasını talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa derhal ödenmesine, dava konusu taşınmaz davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; münavebe deseninin uygun oluşturulmadığını, ürün fiyatlarının gerçeğini yansıtmadığını, münavebe desenine kavun ürününün alınmasının kamulaştırma bedelinin yüksek belirlenmesine neden olduğunu, taşınmazın değerinin yüksek belirlendiğini, 194 ada 14 parsel için 87 adet zeytin ağacı bedelinin kamulaştırma bedeline eklendiğini, zeytin ağaçlarının taşınmaza kapama niteliği kazandırdığı göz önüne alınarak hesaplamanın kapama zeytin gelirine göre yapılması ve ağaç bedellerinin kamulaştırma bedeline eklenmemesi gerektiğini, yine 194 ada 19 parselde 243 adet zeytin ağacı bedelinin kamulaştırma bedeline eklendiğini, zeytin ağaçlarının taşınmaza kapama niteliği kazandırdığı göz önüne alınarak hesaplamanın kapama zeytin gelirine göre yapılması ve ağaç bedellerinin kamulaştırma bedeline eklenmemesi gerektiğini, ürün zararlarının kamulaştırma bedeline eklenmesinin hatalı olduğunu, zarar ziyan taleplerinin ayrı bir dava konusu yapılması gerektiğini, kurumlarınca 1.275.965,86 TL bedelin bloke edildiğini kamulaştırma bedeli olarak 1.202.976,12 TL'ye hükmedildiğini, aradaki fark olan 72.989,74 TL'nin idareye iadesine karar verilmediğini, lehlerine vekâlet ücret takdir edilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; arazi niteliğindeki taşınmalara net gelir metoduna göre değer biçilmesinin ve belirlenen bedelin bloke ettirilerek davalıya ödenmesine karar verilmesinin doğru olduğunu, bu hususta tarafların istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü hususların yerinde görülmediğini, böylece mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunu, ancak belirlenen kamulaştırma bedelinin derhâl ödenmesi, faiz, vekâlet ücreti yönünden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iki numaralı alt bendi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen belirlenecek nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 194 ada, 16 (194 ada 9 parselden ifrazlı) parsel, 194 ada, 13 (194 ada 10 parselden ifrazlı) parsel, 194 ada, 19 (194 ada 11 parselden ifrazlı parsel, 195 ada, 36 (195 ada 7 parsellden ifrazlı) parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir esas alınarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile idare adına tesciline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.