YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ

5. Ceza Dairesi         2024/2641 E.  ,  2024/4338 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2023/799 Değişik iş
SUÇ : Görevi kötüye kullanma
İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vaki itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Tokat Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.04.2023 tarihli ve 2023/2527 Soruşturma, 2023/2073 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci Tokat 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 16.06.2023 tarihli ve 2023/799 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 16.06.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 10.01.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.02.2024 tarihli ve KYB-2024/9150 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.02.2024 tarihli ve KYB-2024/9150 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, meçhul şüpheli hakkında atılı suçun işlediği iddiası ile başlatılan soruşturmada Tokat Cumhuriyet Başsavcılığınca müştekinin daha önce aynı iddialar sebebiyle şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonunda, Tokat Cumhuriyet Başsavcılığının 21.02.2023 tarihli ve 2022/10990 soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen karara karşı yapılan itirazın Tokat 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 16.06.2023 tarihli ve 2023/799 değişik iş sayılı kararı ile reddine karar verilmiş ise de;
Tokat Cumhuriyet Başsavcılığının 21.02.2023 tarihli ve 2022/10990 soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı incelendiğinde, incelemeye konu dosya müştekisinin anılan dosyada müşteki şüpheli sıfatında olduğu ve şüphelilerin birden fazla kişi olup kimlik bilgilerinin yer aldığı ve suçların hakaret, tehdit ve kasten yaralama suçları olduğu, incelemeye konu dosyaya konu suçun görevi kötüye kullanma ve şüphelisinin de meçhul şüpheli olduğu anlaşılmakla farklı olay ve kişilere konu müştekinin şikayeti ile ilgili gerekli araştırma yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, hiçbir delil araştırılmadan eksik inceleme ve yanlış gerekçeye dayalı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1.Şikayetçinin dilekçesinde belirttiği; Tokat Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/10990 soruşturma numaralı dosyasına konu olaya müdahale eden polislerin görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri isnadına yönelik 18.04.2023 tarihli ve 2023/2527 Soruşturma, 2023/2073 sayılı Karar ile Tokat Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/10990 numaralı soruşturmasının aynı iddialara ilişkin olduğu ve soruşturma sonucunda verilen ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz edildiğinden isnatların bahsi geçen dosya üzerinden değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek kovuşturmaya yer olmadığına dair Karar verilmiştir. Şikayetçinin itirazı üzerine merci Tokat 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 16.06.2023 tarihli ve 2023/799 Değişik iş sayılı Kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın usul ve yasaya uygun olduğu, itiraz nedenlerinin yerinde olmadığı belirtilerek vaki itirazın reddine karar verilmiştir.
2.5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172. maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir...", 173. maddesi “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir.
3.Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
4.Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; merci Tokat 2. Sulh Ceza Hakimliğince, Tokat Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/10990 soruşturma sayılı dosyasındaki isnatlar ile incelemeye konu dosyadaki isnatlar farklı olduğundan şikayetçinin iddialarına ilişkin gerekli araştırma yapılarak etkin bir soruşturma yürütülmesi gerektiğinden bahisle soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. Tokat 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 16.06.2023 tarihli ve 2023/799 Değişik iş sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
18.04.2024 tarihinde karar verildi.