YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ

5. Ceza Dairesi         2023/10300 E.  ,  2024/2658 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2023/29 Değişik iş
SUÇ : Hırsızlık ve edimin ifasına fesat karıştırma
İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vaki itirazın reddi
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

... Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.11.2022 tarihli ve 2022/2058 Soruşturma, 2022/3647 ... kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci ... Sulh Ceza Hakimliğinin, 09.01.2023 tarihli ve 2023/29 Değişik iş ... Kararının, 5271 ... Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 ... Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 09.01.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 ... Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 11.09.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.10.2023 tarihli ve KYB-2023/98901 ... yazısı ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.10.2023 tarihli ve KYB-2023/98901 ... kanun yararına bozma isteminin;
“5271 ... Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Dosya kapsamına göre, şikayetçi Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt İkmal ve Natopol Tesisleri İşletme Başkanlığı vekilinin şikayetinde özetle, Fsm Petrol Ltd. Şti ve Çallı Petrol Ltd. Şti. Ortaklığı ile müvekkili kurum arasında Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olan akaryakıtın kara yolu ile taşınmasına ilişkin sözleşme yapıldığı, Cimer üzerinden yapılan ihbarda, akaryakıt taşımasında kullanılan tankerlerin yakıt depolarında sözleşme kapsamında taşınan akaryakıtın kullanıldığının ifade edilmesi üzerine, akaryakıt taşımada kullanılan ..., ... VE ... plaka ... araçların yakıt tanklarından alınan numumelerin yapılan analizinde, sevkiyatı yapılan askeri yakıtlar ile uyumlu olduğu, söz konusu askeri akaryakıtın piyasadan temin edilmesi mümkün olmadığı iddiası ile yapılan şikayet üzerine yürütülen soruşturma neticesinde, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca şikayete konu araçlar tarafından ... Tank Çiftliğinden alınan akaryakıtın eksiksiz olarak teslim edildiği, şüphelilerin sevkiyat sırasında taşımış oldukları askeri yakıtı alıp kendi depolarında kullandıklarına ilişkin somut bir delilin mevcut olmadığı, ihbara istinaden numunelerin hortum vasıtasıyla askeri birlik görevlileri tarafından alındığı, numunelerin askeri yakıt ya da sivil yakıt olup olmadığı hususundaki karşılaştırılmasında sadece soğuk filtre tıkanma noktası kriterinin göz önünde bulundurularak değerlendirmenin yapıldığı, numune alma işlemi ve kriterlerinin hangi dayanak kanun ve yönetmelikte yer alan usul ve esaslara göre yapıldığının belirtilmediği, usulüne uygun bir numune alma işlemi gerçekleşmiş olsa bile sadece soğuk filtre tıkanma noktası kriterine göre değerlendirmenin yanı sıra görünüş ya da renk gibi başka kriterler bakımından da detaylı incelemesinin yapılıp yapılmadığının tespit edilemediğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,
Milli Savunma Bakanlığı Akaryakıt ve Madeni Yağlar Laboratuvar Müdürlüğünce düzenlenen analiz raporunda, ... ve ... plaka ... araçlardan alınan yakıt numunelerinin soğuk filtre tıkanma noktası değerinin askeri motorin (F-54) yakıtının değerinde olduğu, yoğunluk değerlerinin ise sivil motorin standart değerleri dışında olup askeri motorin değerleri içerisinde yer aldığı, ... plaka ... araçtan alınan yakıt numunelerinin ise tüm değerlerinin askeri motorin (F-54) değerinde olduğunun belirtildiği, ... plaka ... araçtan alınan yakıt numunesi hakkında Odtü Petrol Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen raporda, numunenin yoğunluk değeri ile TS EN 590+A1 motorin standardına uygun olmadığının ifade edildiği nazara alındığında, ..., ... ve ... plaka ... araçların ticari faaliyet yürüttüğü, söz konusu araçlardan alınan numunelerin 03.03.2022 tarihinde alındığı gözetilerek, numune alma tarihinden önce araçların yakıt alma işlemlerini nereden sağladığının araştırılması, gerekli olması halinde fatura, fiş, vb. ticari kayıtların incelenmesi, akaryakıt temin edilen yerin tespiti halinde numune alınarak analiz yaptırılması, söz konusu araçlar tarafından taşınan akaryakıt nakline ilişkin Ant Başkanlığı akaryakıt tankeri çıkış fişleri, taşınır mal işlem belgeleri, kantar ölçüm fişleri ve akaryakıt teslim tesellüm tutanaklarının tamamının incelemeye tabi tutularak teslim alınan akaryakıt miktarı ile teslim edilen miktar arasında fark olup olmadığının belirlenmesi ile gerektiğinde durumun bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi, somut olayda analiz ölçümlerinin en önemli belirleyici kriterinin CFPP değeri olması nedeniyle, sivil motorin yakıtına haricen kullanılacak katkı maddesi ile soğuk filtre tıkanma noktası değerinin değiştirilip değiştirilemeyeceği hususunda uzman görüşüne başvurulması suretiyle yapılacak incelemenin sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği cihetle, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi nedeniyle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
1.Şikayetçi vekilinin, Fsm Petrol Ltd. Şti. ve Çallı Petrol Ltd. Şti. Ortaklığı ile müvekkili kurum arasında Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olan akaryakıtın kara yolu ile taşınmasına ilişkin sözleşme yapıldığı, CİMER üzerinden, yüklenici firmanın tankerlerinin yakıt depolarında sözleşme kapsamında taşınan akaryakıtın kullanıldığının ihbar edilmesi üzerine akaryakıt taşımada kullanılan ..., ... ve ... plaka ... araçların yakıt depolarından alınan numumelerin yapılan analizinde, depodaki yakıtın sevkiyatı yapılan askeri yakıtlar ile uyumlu olduğu, söz konusu askeri akaryakıtın piyasadan temin edilmesi mümkün olmadığı iddiası üzerine şüpheliler hakkında başlatılan soruşturma sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.11.2022 tarihli ve 2022/2058 Soruşturma, 2022/3647 ... Kararı ile sözleşme uyarınca ... Tank Çiftliğinden alınan akaryakıtın eksiksiz olarak teslim edildiği, şüphelilerin sevkiyat sırasında taşımış oldukları askeri yakıtı kendi depolarında kullandıklarına ilişkin somut bir delilin mevcut olmadığı, ihbara istinaden numunelerin hortum vasıtasıyla askeri birlik görevlileri tarafından alındığı, numunelerin askeri yakıt ya da sivil yakıt olup olmadığı hususundaki karşılaştırılmasında sadece soğuk filtre tıkanma noktası kriterinin göz önünde bulundurularak değerlendirmenin yapıldığı, numune alma işlemi ve kriterlerinin hangi dayanak kanun ve yönetmelikte yer alan usul ve esaslara göre yapıldığının belirtilmediği, usulüne uygun bir numune alma işlemi gerçekleşmiş olsa bile sadece soğuk filtre tıkanma noktası kriterine göre değerlendirmenin yanı sıra görünüş ya da renk gibi başka kriterler bakımından da detaylı incelemesinin yapılıp yapılmadığının tespit edilemediğinden yeterli delil bulunmadığı gerekçeleriyle kovuşturmaya yer olmadığına dair Karar verilmiştir. Şikayetçi vekilinin itirazı üzerine merci ... Sulh Ceza Hakimliğinin, 09.01.2023 tarihli ve 2023/29 Değişik iş ... Kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.
2.5271 ... Kanun'un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve ... bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172 nci maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz ..., süresi ve mercii gösterilir...", 173 üncü maddesi“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir.
3.Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 ... Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
4.Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; merciince, nakil yapan araçların numunelerin alındığı 03.03.2022 tarihinden önce yakıtlarını nereden sağladığının araştırılması, gerekli görülmesi halinde yakıt alımına ilişkin faturaların ve şirketin ticari kayıtlarının incelenmesi, analiz ölçümlerinin en önemli belirleyici kriterinin CFPP değeri olması karşısında sivil motorin yakıtında haricen katkı maddesi kullanılması halinde soğuk filtre tıkanma noktası değerinin değiştirilip değiştirilemeyeceği hususunda uzman görüşüne başvurulması, 22.08.2022 tarihli araştırma tutanağının yeterli görülmemesi halinde taşınan akaryakıt nakline ilişkin Ant Başkanlığı akaryakıt tankeri çıkış fişleri, taşınır mal işlem belgeleri, kantar ölçüm fişleri ve akaryakıt teslim tesellüm tutanaklarının incelenerek teslim alınan akaryakıt miktarı ile teslim edilen miktar arasında fark olup olmadığının belirlenmesine ilişkin bilirkişi raporu alınması sonrasında şüphelilerin hukuki durumlarının değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
III. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2.... Sulh Ceza Hakimliğinin, 09.01.2023 tarihli ve 2023/29 Değişik iş ... Kararının 5271 ... Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 ... Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca gerekli işlemin yapılması için soruşturma dosyasının Mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
07.03.2024 tarihinde karar verildi.