YARGITAY 5. CEZA DAİRESİ

5. Ceza Dairesi         2022/4863 E.  ,  2024/737 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2020/361 Esas, 2021/520 Karar
SUÇLAR : Rüşvet alma (sanıklar ... ve ... hakkında), rüşvet verme (sanıklar ... ve ... hakkında)
HÜKÜMLER : Mahkûmiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Düzeltilerek onama

Sanıklar hakkında bozma üzerine kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 ... Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 ... Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 ... Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 ... Kanun) 305 inci maddesince temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 ... Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 ... Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrasınca temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 ... Kanun’un 310 uncu maddesi uyarınca temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereğince temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.
Tayin olunan cezanın miktarına nazaran yasal koşulları bulunmadığından sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin 1412 ... Kanun'un 318 inci maddesi gereği reddine karar verildikten sonra gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1.Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.04.2014 tarihli ve 2012/608 Soruşturma, 2014/1311 Esas, 2014/72 numaralı İddianamesiyle rüşvet verme suçundan, sanıklardan ... ve ... hakkında 4'er kez, rüşvet alma suçundan, ... ve ... hakkında ise 2'şer kez 5237 ... Türk Ceza Kanunu'nun (5237 ... Kanun) 252 nci maddesinin birinci fıkrası ve 53 üncü maddesi uyarınca ayrı ayrı cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açılmıştır.
2.Trabzon 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.01.2015 tarihli ve 2014/84 Esas, 2015/6 ... Kararı ile sanıklar hakkında rüşvet alma ve rüşvet verme suçlarından, 5271 ... Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine karar verilmiştir.
3.Bahse konu kararların katılan ve suçtan zarar gören vekilleri tarafından temyizi üzerine Dairemizin, 29.09.2020 tarihli ve 2018/12833 Esas, 2020/12439 ... Kararı ile suçtan zarar gören Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün kanun yoluna başvurma hakkının bulunduğu ve bu sıfatının gereği olarak 5271 ... Kanun'un 233 ve 234 üncü maddeleri gereğince kovuşturma evresinde sahip olduğu davaya katılma ve öteki haklarını kullanabilmesi için duruşmadan haberdar edilmesi gerektiği halde, usulen dava ve duruşmalar bildirilmeden, davaya katılma ve 5271 ... Kanun'un mağdur ve katılanlar için öngördüğü haklardan yararlanma olanağı sağlanmadan yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hükümler kurulması nedeniyle sair yönleri incelenmeksizin bozulmasına karar verilmiştir.
4.Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde Trabzon 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.12.2021 tarihli ve 2020/361 Esas, 2021/520 ... Kararı ile sanıklar ... ve ... hakkında zincirleme rüşvet verme suçundan, 5237 ... Kanun'un 252 nci maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi gereğince 4 yıl 5 ay 10'ar gün hapis cezası, sanık ... hakkında rüşvet alma suçundan, 5237 ... Kanun'un 252 nci maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi gereğince 3 yıl 4 ay hapis cezası, sanık ... hakkında zincirleme rüşvet alma suçundan, 5237 ... Kanun'un 252 nci maddesinin birinci fıkrası, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi gereğince 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına ve aynı Kanun'un 53 üncü maddesi gereğince hak yoksunluklarına karar verilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A.Katılan Hazine vekilinin temyizi vekalet ücretine,
B.Sanık ... müdafiinin duruşma istemli temyiz talebi, suçun unsurları itibarıyla oluşmadığına, sanığın üzerine atılı suçu işlediğini gösterir yeterli delil bulunmadığına,
C.Sanık ... müdafiinin temyizi, delillerin hukuka aykırı olarak elde edildiğine ve suçun sübut etmediğine,
D.Sanık ... müdafiinin temyizi, somut olayda rüşvet anlaşması bulunmadığına ve rüşvet alma suçunun oluşmadığına,
E.Sanık ... müdafiinin temyizi, delillerin hukuka aykırı olarak elde edildiğine, rüşvet anlaşmasının yapılıp yapılmadığı ve menfaat temin edilip edilmediği de kesin olarak belirlenemediğinden suçun sübut etmediğine,
İlişkindir.
III. OLAY VE OLGULAR
Suç tarihinde sanıklardan ...'ın Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde rektör danışmanı, ...'nun da aynı üniversitede uzman olarak çalıştıkları, diğer sanıkların ise özel sektör firma sahibi ve çalışanı oldukları, sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan yürütülen soruşturma kapsamında Trabzon Sulh Ceza Mahkemesince verilen iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması kararlarına istinaden yapılan dinleme sırasında kamu görevlisi olan sanıkların özel firma sahibi olan sanıklarla görüşmelerinde, sanık ...'in sanık ...'dan notebook, masaüstü bilgisayar ve tablet talep ettiği, sanık ...'in ise Bilgehan isimli kişiye verilmek üzere İ-pad isimli cihazı istediği ve bu şekilde ihaleye fesat karıştırma suçundan yürütülen soruşturmada elde edilen tape kayıtlarına göre sanıkların rüşvet alma ve rüşvet verme suçlarını işlediklerinin iddia edildiği somut olayda mahkemece yapılan yargılama neticesinde; sanıklar ... ve ...'ın rüşvet verme sanıklar ... ve ...'in rüşvet alma suçlarını işledikleri kabul edilerek mahkumiyetlerine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
5271 ... Kanun'un 138 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme ile iletişimin denetlenmesi tedbiri sırasında, yapılan soruşturma veya kovuşturmayla ilgili olmayan, fakat aynı Kanun'un 135 inci maddesinde sayılan suç veya suçlardan birinin işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delilin elde edilmesi durumunda bu delilin kullanılabileceğinin kabul edilmiş olması, tedbirin uygulanması sonucu elde edilen delillerin 135 inci maddede sayılan suçlarla sınırlı olmak kaydıyla aynı soruşturma veya kovuşturmayla ilgili olan suçlar yönüyle kullanılabileceği kabul edilebilir ise de; suç tarihinde yürürlükte bulunan 5271 ... Kanun'un "Tesadüfen elde edilen deliller" başlıklı 138 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi sırasında, yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olmayan ve ancak, 135'inci maddenin altıncı fıkrasında sayılan suçlardan birinin işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde edilirse; bu delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet Savcılığına derhâl bildirilir" şeklindeki düzenlemeye uygun şekilde hareket edilmesinin zorunlu olduğu, telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi tedbiri uygulandığı sırada elde edilen tesadüfi delillerin hukuka uygun kabul edilip kullanılabilmeleri için, bu delilin elde edildiğine ilişkin derhal savcılığa bilgi verilmesi gerektiği, suç tarihi itibarıyla 5271 ... Kanun'un 135 inci maddesi kapsamında bulunmayan suçlara ilişkin dinleme kayıtlarının aynı Kanun'un 138 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu suçların delili olarak kullanılamayacağı, ceza muhakemesinde temel hak ve özgürlükleri sınırlayan kurallar ihlal edilerek toplanan delillerin hukuka aykırı sayılması, kanuna aykırılıktan daha geniş bir içeriğe sahip olan hukuka aykırılık kavramının kapsam ve çerçevesi belirlenirken, gerek pozitif hukuk metinlerine gerekse kişilerin temel hak ve hürriyetlerine ilişkin evrensel hukuk ilkelerine aykırılık bulunup bulunmadığının gözetilmesi ve aykırılığın varlığı durumunda "hukuka aykırılığın mevcudiyetinin" kabul edilmesi gerektiği, tesadüfi delil elde edildikten sonra dinlemenin bitirilmesi beklenerek veya dinlemeye devam edilip başka tesadüfi deliller de elde edildikten sonra bilgilendirilme yapıldığı takdirde de tesadüfi delillerin hukuka uygun olduğundan bahsedilemeyeceği,
Tüm bu bilgiler ışığında yapılan incelemede;
Sanıklar hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması tedbiri uygulanırken karar tarihlerinde yürürlükte bulunan 5271 ... Kanun'un 135 inci maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendindeki katalog suçlar arasında sayılan rüşvet suçunun işlendiği yönündeki tesadüfi görüşme kayıtlarına rastlanıldığında bu hususun Cumhuriyet başsavcılığına bildirilip bildirilmediği, bildirilmiş ise bildirilme şekli ve zamanı araştırılıp ilgili evrak aslının adli emanete aldırılması ile onaylı bir suretinin de dosya içerisine konularak kanıt değerinin bulunup bulunmadığının belirlenmesinden, şayet bildirilmemiş ise ve rüşvet suçundan alınmış bir tedbir kararı da yoksa ihaleye fesat karıştırma suçundan devam eden tedbir kararlarına konu tape kayıtlarının rüşvet suçunda kullanılamayacağı ve suçun sübutunda delil olarak değerlendirilemeyeceği nazara alınarak, hukuka aykırı deliller dışlandığında, rüşvet suçunun anlaşma da dahil tüm unsurlarını oluşturup oluşturmadığı, rüşvet anlaşmasına varılıp varılmadığı, bu suretle iddiada gösterilen delillerin ne şekilde kabul edildiği ya da reddedildiği hususlarına da yer verilerek karar yerinde denetime imkan verecek biçimde gerekçelerinin ortaya konulması gerektiği gözetilmeden, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hükümler kurulması,
Kabule göre de;
Sanıklar ..., ... ve ... hakkında ihaleye fesat karıştırma suçundan aynı iddianame ile açılan kamu davasında, Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 09.07.2015 tarihli ve 2014/209 Esas, 2015/371 ... Kararıyla sanıklar hakkında beraat kararları verildiği, katılan Hazine vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 05.04.2023 tarihli ve 2018/12676 Esas, 2023/4369 ... Kararıyla sanıklar ..., ... ve ...'in eylemlerinin sübutu halinde 5237 ... Kanun'un 235 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde düzenlenen suçu oluşturacağından ve 8 yıllık asli dava zamanaşımı süresi dolduğundan anılan suça ilişkin kamu davalarının düşmesine, sanık ... hakkında bu suçtan açılmış bir kamu davası bulunmadığından verilen beraat hükmünün bozulmasına karar verildiği, bu halde kamu görevlisi olan sanıklara isnat olunan fiillerin sübutu halinde suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 ... Kanun'un 257 nci maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen görevi kötüye kullanma suçunu oluşturacağı, kamu görevlisi olmayan sanıklara yönelik isnatların ise aynı Kanun'un 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca özgü suç niteliğindeki bu suça iştirak suçunu oluşturacağı gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ile rüşvet alma ve rüşvet verme suçlarından mahkumiyet hükümleri kurulması,
Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Kamu davasına katılma üzerine, mahkumiyete karar verilmiş ise vekili bulunan katılan lehine Tarifenin ikinci kısım ikinci bölümünde belirlenen avukatlık ücreti sanığa yükletilir" şeklindeki hüküm uyarınca, kendisini vekille temsil ettiren katılan Hazine lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,
Hukuka aykırı görülmüştür.
V. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Trabzon 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.12.2021 tarihli ve 2020/361 Esas, 2021/520 ... Kararına yönelik sanıklar müdafileri ile katılan Hazine vekilinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 ... Kanun'un 321 inci maddesi ve 326 ncı maddesinin son fıkrası gereği, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
24.01.2024 tarihinde karar verildi.