YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2024/3390 E.  ,  2024/4176 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/439 D.İş - 2021/441
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : 2021/İHK-18644
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2021/22765

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile ile vekalet ücretinin düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sevk ve idaresindeki motosiklet ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası bulunmayan aracın karıştığı 20.09.2018 tarihli çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve maluliyet oluştuğunu belirterek, sürekli iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik taleplerine ilişkin olarak fazlaya dair hakları saklı kalarak 50,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile toplam talebini 117.088,00 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalıya usulüne uygun başvuru yapılmadığını, asıl kusurun davacıda olduğunu, maluliyet raporunun yetersiz olduğunu, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını belirterek, talebin usulden ve esastan reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tarihi ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporuna/raporlarına dayanılarak, "...başvurunun kabulü ile 101.030,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 12.435,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 3.044,00 TL geçici bakıcı gideri, 579,00 TL adli tıp rapor bedeli olmak üzere toplam 117.088,00 TL tazminatın 13.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine,..." ve nispi tarifeye göre hesaplanan 15.073,36 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV.İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvuru şartı yerine getirilmeden tahkim komisyonuna başvuru yapıldığını, başvuran tarafından yönetmeliğe uygun rapor sunulmadığını, Güvence Hesabının geçici bakıcı giderinden sorumlu tutulamayacağını, geçici bakıcı giderinin net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, Güvence Hesabının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu tutulamayacağını, maluliyet raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerektiğini, ceza soruşturması sırasında alınan kusur raporunun kabul edilmemesi gerektiğini ve yeni bilirkişi raporu aldırılması gerektiğini, maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca düzenlenmediğini, bu nedenle hükme esas alınamayacağını, davacının müterafik kusurlu olduğunu, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, tazminat hesaplamasının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, rapor ücretinden Güvence Hesabının sorumlu tutulamayacağını, temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini, başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirtmiştir.

B. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararıyla; dosyada mevcut rapor, bilirkişi raporu ve hesaplamaların mevzuat ve içtihatlara uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi ile davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazlarının kabulüne ve davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan 4.080,00TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; başvuran lehine nispi tarifeye göre hesaplanan tam vekalet ücreti verilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tahkim öncesinde davalıya usulüne uygun başvuru yapılmadığını, başvuran tarafından yönetmeliğe uygun maluliyet raporu sunulmadığını ve raporun yetersiz olduğunu, Güvence Hesabının geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumlu olmadığını, geçici bakıcı giderinin net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini, Güvence Hesabının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu tutulamayacağını, maluliyet raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerektiğini, ceza soruşturması sırasında alınan kusur raporunun kabul edilmemesi gerektiğini ve yeni bilirkişi raporu aldırılması gerektiğini, davacının müterafik kusurlu olduğunu, bu nedenle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, tazminat hesaplamasının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, rapor ücretinden davalının sorumlu tutulamayacağını, temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini ve faiz başlangıcının tahkime başvuru tarihi olması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı TBK'nın 54 üncü maddesi, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90 ve 91 inci maddesi, ... Yönetmeliğinin 9 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gereklidir. Söz konusu belirlemenin ise Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda kaza tarihi 20.09.2018 olup Uyuşmazlık Hakem Heyetince adli tıp uzmanı bilirkişilerden oluşan üçlü bilirkişi heyetinden alınan 24.12.2020 tarihli bilirkişi raporunda, davacının sözkonusu yaralanmasına bağlı sürekli iş göremezlik oranı kaza tarihinde yürürlükte olmayan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre % 25,2 olarak belirlenmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu rapor hükme esas alınmıştır. Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince; davacıda oluşan sürekli iş gücü kaybının davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp davalının usulî kazanılmış hakları da gözetilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme dayanak alınan aktüer bilirkişi raporunda ZMSS'si bulunmayan araç sürücüsünün Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığınca alınan 17.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda %75 oranın kusurlu olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle bu oran üzerinden hesaplama yapıldı anlaşılmaktadır. Oysa aynı soruşturma dosyası kapsamında açılan ceza dava dosyasında hükme dayanak alınan bilirkişi raporunda ise ZMSS'si bulunmayan araç sürücüsünün tali kusurlu, davacının ise asli kusurlu olduğunun belitildiği anlaşılmıştır. Bu haliyle dosyada mevcut raporlar arasında çelişki oluştuğundan bu çelişkinin giderilmesi gerekmektedir.

İtiraz Hakem Heyetince, ceza dosyası ile birlikte, dosyanın Adli Tıp Kurumu, İTÜ Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek konusunda uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile kaza tespit zaptı ve dosyada mevcut kusur raporları birlikte irdelenerek tüm dosya kapsamı ile oluş şekline göre olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması ve dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.

4. Ceza Mahkemesi karar suretinin incelenmesinden, sanık sürücü hakkında katılan davacının zararını giderdiği gerekçesiyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği anlaşılmakta olup, dava dışı araç sürücüsü tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa ne kadar ödendiği araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu durumun gözetilmemesi de kararın bozulmasını gerektirmiştir.

VI. KARAR
1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı Temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine

06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.