YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2024/2686 E.  ,  2024/4652 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2024/76 Değşik İş, 2024/70 Karar
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : KIT-2022-1728-2
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü/Davalı Vekilinin İtirazının Kabulü/ Başvurunun
Usulden Reddi
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2020/44542

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı vekilinin itirazının kabulüne, kararının kaldırılmasına, başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.12.2018 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi bulunan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını, davalının tahkimden önce davacıya 26.11.2019 tarihinde 49.013,41 TL kısmi ödeme yaptığını, ödemenin eksik olduğunu, bakiye tazminat talep ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıya başvuru tarihini takip eden 15 gün bitiminden itibaren işleyecek yasal veya ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 42.699,74 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının tahkimden önce davacıya ödeme yaptığını, davacının zararının karşılandığını, başvuruya eklenen maluliyet raporunu kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusuru olduğu, davacının dosyaya sunduğu rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 10 oranında olduğu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre aktüer bilirkişi tarafından tazminatın usulünce hesaplandığı, kısmi ödemenin yetersiz olduğunun tespit edildiği, kısmi ödemenin güncelleştirilmiş halinin hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi suretiyle bakiye tazminat miktarının belirlendiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 42.699,74 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 17.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin 07.10.2020 tarihli 2020/İHK-20182 sayılı kararı ile; davacının davalıya başvurusu sırasında sunduğu maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediği ve 2918 sayılı KTK'nun 97 inci maddesi ile ZMSS Genel Şartları gereği gerekli olan tüm belgeler ile başvuru yapılmadığı, tahkime başvurulmadan önce usulüne uygun yapılmış başvuru bulunmasının dava şartı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun başvuru şartı eksikliği sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.İtiraz Hakem Heyetinin 07.10.2020 tarihli 2020/İHK-20182 sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 02.03.2022 tarihli 2021/11107 Esas, 2022/3754 Karar sayılı ilamı ile; "...Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak Mersin Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nden alınan 22/04/2019 tarihli Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu’nda başvuranın engel oranının %10 olduğu belirlenmiştir. 06.12.2018 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlükte olup, hükme esas alınan Mersin Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi’nden alınan 14.10.2019 tarihli raporun hangi yönetmelik hükümlerine düzenlendiği belli olmadığı gibi, üniversitenin adli tıp anabilim dalı başkanlığı tarafından da düzenlenmemiştir. İtiraz Hakem Heyeti tarafından; davacının davalıya başvuru sırasında sunduğu maluliyet raporunun (yukarıda belirtilen raporun) usule uygun düzenlenmediği ve KTK'nın 97. maddesi ile ZMSS Genel Şartları gereği gerekli olan tüm belgeler ile başvuru yapılmadığı, tahkime başvurulmadan önce usulüne uygun yapılmış başvuru bulunmasının dava şartı olduğu gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir. Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. Bu nitelikleri gereği de eksiklik bulunması halinde tamamlanabilir olup olmadıklarına göre ve 6100 sayılı HMK'nın 114 ile 115. maddelerindeki düzenlemeler kapsamında ele alınmaları gerekir. Davanın esasına girilmesine engel olacak nitelikteki dava şartı eksiğinin giderilmesinin her zaman mümkün olduğu durumlarda, HMK'nın 115/2. maddesi gereği eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilip sonucuna göre karar verilmelidir. Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; İtiraz Hakem Heyetince, davacının yaralanmasına ilişkin tüm tıbbi belgeler dosyaya getirtilerek üniversitelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıklarından davacının maluliyet durumuna ilişkin kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan “Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun, davacıda meydana gelen maluliyet oranı ile kaza arasında illiyet bağının kurulduğu heyetten rapor aldırılarak karar verilmesi gerektiği..." gerekçesi ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İtiraz Hakem Heyetinin 27.09.2022 tarihli KIT/2022-1728 sayılı kararı ile; bozma ilamı uyarınca alınan maluliyet raporuna göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 6 oranında olduğunun tespit edildiği, güncel asgari ücret verileri ve progresif rant yöntemi uygulandığında Uyuşmazlık Hakem Heyetinin hükmettiği 42.699,74 TL’den daha fazla bir miktarın hesaplanacağı, davacı tarafın 42.699,74 TL tutarındaki tazminata itiraz etmediği, bu nedenle bu miktardan daha fazlasına hükmedilemeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. İtiraz Hakem Heyetinin 27.09.2022 tarihli KIT/2022-1728 sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 29.12.2022 tarihli 2022/15542 Esas, 2022/18091 Karar sayılı ilamı ile; "Davacı Suriye uyruklu olup, Hakem Heyetince davacının teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu re'sen gözetilmelidir. Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmamıştır..." gerekçesi ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiş, bozma neden ve şekline göre taraflar vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

D. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı uyarınca davacı tarafın usulüne uygun şekilde teminat yatırdığı, Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 29.12.2022 tarihli 2022/15542 Esas, 2022/18091 Karar sayılı ilamında her iki tarafın temyizi olmasına karşın sadece teminat yönünden bozma yapıldığı, tarafların temyiz itirazlarının incelenmediği, davacının teminat ödemesine ilişkin usuli eksikliğin giderildiği, bu nedenle İtiraz Hakem Heyeti'nin 07.10.2020 tarihli 2020/İHK-20182 sayılı kararının sonuç kısmının tekrarlanarak hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle Hakem Heyeti tarafından verilen karara yönelik davalı vekilinin itirazının kabulü ile ilk hakem kararının kaldırılmasına, başvurunun başvuru şartı eksikliği sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İtiraz Hakem Heyeti'nin 07.10.2020 tarihli 2020/İHK-20182 sayılı ilk kararında dosyadaki maluliyet raporu usulüne ugun olmadığı için başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle reddine karar verildiğini, söz konusu kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 02.03.2022 tarihli 2021/11107 Esas, 2022/3754 Karar sayılı ilamı maluliyet raporunun tamamlanabilir dava şartı olması sebebiyle İtiraz Hakem Heyeti'nin kararının bozulmasına karar verildiğini, anılan bozma ilamından sonra usulüne uygun hazırlanmış % 6 oranlı maluliyet raporunun dosyaya sunulduğunu, İtiraz Hakem Heyetinin 27.09.2022 tarihli KIT/2022-1728 sayılı ikinci kararında davalı vekilinin itirazının reddine karar verildiğini, tarafların temyizi üzerine Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 29.12.2022 tarihli 2022/15542 Esas, 2022/18091 Karar sayılı ilamı ile kararın sadece teminat nedeniyle bozulduğunu, bozma ilamı uyarınca davacı tarafın gerekli teminatı ödediğini, İtiraz Hakem Heyeti'nin 15.01.2024 tarihli KIT/2022-1728-2 sayılı son kararında başvurunun usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, İtiraz Hakem Heyetinin başvurunun usulden reddine ilişkin ilk kararının daha önce Yargıtay 4. Hukuk Dairesince bozulduğunu, tekrar aynı karara hükmedilmesinin doğru olmadığını, yeniden yapılan yargılamada davacının maluliyetinin %6 oranında olduğunun tespit edildiğini, devamında İtiraz Hakem Heyetince aktüer hesap raporu dahi alınmadığını, dosya kapsamında maluliyet raporu hususunda bir eksiklik bulunmadığını, maluliyet raporunun tamamlanabilir dava şartı olması ve dosya kapsamında davacının maluliyet oranının %6 olduğunu gösterir raporun mevcut olması sebebiyle başvurunun usulden reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 97 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
Dosyanın incelemesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 22.05.2020 tarihli K-2020/44542 sayılı kararı ile davacının dosyaya sunduğu % 10 oranlı maluliyet raporuna göre başvurunun kabulü ile 42.699,74 TL tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği; karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin 07.10.2020 tarihli 2020/İHK-20182 sayılı kararı ile, dosyadaki maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun başvuru şartı eksikliği sebebiyle usulden reddine karar verildiği; kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 02.03.2022 tarihli 2021/11107 Esas, 2022/3754 Karar sayılı ilamı ile; usulüne uygun hazırlanmamış raporun tamamlanabilir dava şartı olduğu, başvurunun usulden reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe göre yeni bir maluliyet raporu alınması gerektiği gerekçesiyle İtiraz Hakem Heyetinin kararının bozulmasına karar verildiği; İtiraz Hakem Heyetinin 27.09.2022 tarihli KIT/2022-1728 sayılı kararı ile, bozma ilamı uyarınca alınan maluliyet raporuna göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin %6 oranında olduğunun tespit edildiği, güncel asgari ücret verileri ve progresif rant yöntemi uygulandığında Uyuşmazlık Hakem Heyetinin hükmettiği 42.699,74 TL’den daha fazla bir miktarın hesaplanacağı, davacı tarafın 42.699,74 TL tutarındaki tazminata itiraz etmediği, bu nedenle bu miktardan daha fazlasına hükmedilemeyeceği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verildiği; kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 29.12.2022 tarihli ve 2022/15542 Esas, 2022/18091 Karar sayılı ilamı ile, davacının teminattan muaf olmaması halinde teminat yatırılması gerektiği gerekçesiyle İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verildiği, bozma neden ve şekline göre taraflar vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmediği; İtiraz Hakem Heyeti'nin 15.01.2024 tarihli KIT/2022-1728-2 sayılı son kararında ise bozma ilamı uyarınca davacı tarafın teminat yatırdığı, Dairenin 29.12.2022 tarihli ve 2022/15542 Esas, 2022/18091 Karar sayılı ilamında sadece teminat yönünden bozma yapıldığı, tarafların temyiz itirazlarının incelenmediği, davacının teminat ödemesine ilişkin usuli eksikliğin giderildiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, başvurunun başvuru şartı eksikliği sebebiyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İtiraz Hakem Heyetince; Dairenin teminat yatırılmasına ilişkin 29.12.2022 tarihli ikinci bozma ilamından sonra, Dairenin 02.03.2022 tarihli ilk bozma ilamı uyarınca dosyaya kazandırılan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 22.08.2022 tarihli rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 6 oranında olduğu, anılan raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararına karşı sunduğu itirazlar yönünden değerlendirme yapılıp dosyanın esasına ilişkin inceleme yapılması gerekirken, Dairenin 02.03.2022 tarihli ilamı ile bozulmasına karar verilen İtiraz Hakem Heyetinin başvurunun usulden reddine ilişkin 07.10.2020 tarihli 2020/İHK-20182 sayılı kararının tekrarlanarak hüküm kurulması doğru olmamış, bu haliyle İtiraz Hakem Heyetince her ne kadar bozma ilamına uyulmuşsa da bozmanın gereklerinin yerine getirilmediği ve hüküm tesis edilirken maddi hata yapıldığı anlaşılmıştır.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyeti'nce, davalı vekilinin Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararına ilişkin itirazları değerlendirilerek, dosyanın esasına ilişkin inceleme yapılması gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR
Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

13.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.