YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2024/2320 E.  ,  2024/3961 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/286 Değişik İş, 2021/284 Karar
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : 2021/İHK-7415
HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü/ İtirazın Kabulü İle Başvurunun
Kısmen Kabulü
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2021/13636

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; 04.11.2018 tarihinde, davalının zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortaladığı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında yolcu konumunda bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını, davalı şirket tarafından 30.173,00 TL kısmi ödeme yapılmışsa da zararın karşılanmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 4.300,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 600,00 TL rapor ücreti olmak üzere 5.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, 26.01.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 104.178,61 TL sürekli iş göremezlik, 5.179,46 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 600,00 TL rapor ücreti olmak üzere 109.958,07 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun usulüne uygun yapılmadığını, eksik belgelerin olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, geçici iş görmezlik tazminatı talebinin teminat kapsamında bulunmadığından reddi gerektiğini, yeni Genel Şartlar gereğince %70 ve üzeri maluliyetler için Adli Tıp Kurumu (ATK) İhtisas Dairesinden rapor alınmak zorunluluğu olduğunu, maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, kusur durumunun ATK tarafından belirlenmesini, belirlenecek tazminattan hatır taşımacılığı nedeniyle indirim yapılmasını, teminat dışı olan delil ücreti, rapor ücreti gibi taleplerin reddi gerektiğini, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini ileri sürerek başvurunun reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosyaya sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun şekilde düzenlenmiş olduğu, ödeme tarihi itibariyle davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin karşılanmadığı, aktüer bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, davacının araç sürücüsünün arkadaşı olup, başka bir arkadaşlarını hastaneye götürürken kazanın meydana geldiği, hatır taşıması nedeniyle belirlenen tazminattan indirim gerektiği gerekçesiyle, PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği ile düzenlenen aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda başvurunun kısmen kabulü ile 83.342,88 TL sürekli iş göremezlik ve 4.143,57 TL geçici iş göremezlik tazminatının 02.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davalı vekili itiraz dilekçesinde; ödeme tarihi itibariyle zararın karşılanıp karşılanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacının maluliyet oranının yüksek hesaplandığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle hesaplama yapılmasını, geçici iş göremezlik tazminatının teminat kapsamında olmadığını ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; olay tarihi itibariyle TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanmak suretiyle yeniden hesaplama yapılması gerektiği, taraflar arkadaşsa da hatır taşımacılığının ispat edilemediği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak başvurunun kabulü ile 66.646,54 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 5.179,46 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere 71.826,00 TL'nin 02.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinin teminat dışı olduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini, avans faizine hükmedilemeyeceğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiği, İtiraz Hakem Heyeti kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliği'nin 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, başvurunun usulüne uygun olmasına, maluliyet raporunun usulüne uygun şekilde düzenlenmiş olmasına, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamında bulunmasına, yasal faize hükmedilmiş olmasına, faiz başlangıç tarihinin doğru şekilde belirlenmesi ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.
Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.
Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince hatır taşımacılığı yapıldığı kabul edilerek belirlenen tazminattan %20 oranında indirim yapılmasına karar verilmiştir. Davacı vekilince Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz edilmemiş ve hatır taşımacılığı yapıldığı hususu kesinleşmiştir. Şu halde İtiraz Hakem Heyetince TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3. Davacı vekili, davadan önce davalı tarafından bir kısım ödeme yapıldığını ancak tazminat miktarının yetersiz kaldığını ileri sürerek bakiye zararın tazminini talep etmiştir.
Zarar sorumlusu davalı ... şirketince ödenen bedellerin ödeme tarihi itibarıyla yeterli olup olmadığının belirlenmesi için öncelikle, ödeme tarihindeki verilere göre tazminat hesabının yapılması bozma ilamında belirtilen şekilde hatır taşımacılığı nedeniyle indirim yapılması, hesaplanan bu bedel ile davalı tarafından ödenen bedel arasında fahiş fark olup olmadığının saptanması; fahiş fark var ise zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince hesap raporunun düzenlendiği tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanmak suretiyle hesaplanan tutardan davalı tarafından yapılan ödeme mahsup edilerek bakiye zarar yönünden talebin kabulüne karar verilmesi gerekmektedir. Bu yönü gözetmeyen rapora göre verilen hükmün bozulması gerekir.

4. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin (13) numaralı fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 17 inci maddesinin (2) numaralı fıkrası bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT'de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.