YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2024/1363 E.  ,  2024/3315 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/229 - 2021/238
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : 2021/İHK-8607
HÜKÜM/KARAR : Başvurunun usulden reddi/ İtirazın kabulü ile başvurunun kabulü
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2021/526

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 30.05.2019 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalı ...Ş.’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı motosiklet ile diğer davalı ...Ş.’ye ZMSS sigortalı otomobilin karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 89.663,02 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, davalı ... şirketinin davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında tazminattan sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, davalı ... şirketinin davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında tazminattan sorumlu olduğunu, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dosyaya sunduğu Midyat Devlet Hastanesi’nin 30.01.2020 tarihli raporuna göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 8 oranında olduğunun tespit edildiği, dosya kapsamında adli tıp uzmanı bilirkişiden alınan 05.11.2020 tarihli rapora göre davacının kazadan kaynaklanan yaralanmasının femur kırığına ilişkin olduğu, davacının dosyaya sunduğu raporun kazadan 7 ay sonra hazırlandığı, femur kırığından kaynaklanan yaralanmanın tespit edilebilmesi için 18 aylık stabilizasyon süresinin beklenmesi gerektiği gerekçesiyle başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri
Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davacının dosyaya sunduğu Midyat Devlet Hastanesi’nin 30.01.2020 tarihli raporuna göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 8 oranında olduğunun tespit edildiği, söz konusu raporun hüküm kurmaya elverişli olduğunu, başvurunun usulden reddinin hatalı olduğunu belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının dosyaya sunduğu Midyat Devlet Hastanesi’nin % 8 oranlı 30.01.2020 tarihli raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacı vekilinin itirazının kabulünün gerektiği, kaza tespit tutanağına göre, davalı ...Ş.'ye sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde % 75, davalı ...Ş.'ye sigortalı aracın sürücüsünün % 25 oranında kusurlu olduğu, ancak davalıların zarardan müteselsilen sorumlu olduğu, davacının dosyaya sunduğu maluliyet raporundaki % 8 oranına, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile % 100 kusur oranına göre toplam 89.663,02 TL sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplandığı gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulüne, kararın kaldırılmasına, başvurunun kabulü ile 89.663,02 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 02.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş, davacı lehine 12.456,00 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; ıslah dilekçesi ile hesap ve kusur bilirkişi raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini, başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, davalının temerrüde düşmediğini, müterafik kusur indirimi yapılması, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre yapılması, ıslahla artırılan kısım için ıslah tarihi itibariyle faize hükmedilmesi, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin hatalı olduğunu, davalı ... şirketinin, davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında tazminattan sorumlu olduğunu, ceza dosyası kapsamında taraflar arasında uzlaşmanın sağlanıp sağlanmadığının tespiti gerektiğini, uzlaşma sürecinde anlaşılması durumunda tazminat davası açılamayacağını, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 27, 177, 280, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, Anayasa'nın 36 ıncı maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
1. Anayasa'nın 36 ıncı ve 6100 sayılı HMK'nın 27 nci maddesi uyarınca, taraflar dinlenmeden iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden hüküm verilemez. Yine HMK'nın 280 inci maddesi hükmüne göre "bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir." Bilirkişi rapor örneğinin taraflarca okunup değerlendirilebilmesi, varsa itirazlarını dile getirebilmeleri ya da belirsizlik gösteren hususlar hakkında açıklama yapılmasını temin amacıyla veya yeni bilirkişi incelemesini talep edebilmeleri için taraflara tebliğ edilmesi zorunluluğu öngörülmüştür.

Somut olayda, hükme esas alınan 20.03.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporu davalı ...Ş. vekiline tebliğ edilmemiştir. Bilirkişi raporuna itiraz etme veya beyanda bulunma hakkı verilmeden Anayasa ve HMK ile koruma altına alınan hukuki dinlenilme ve savunma hakkı kısıtlanarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Bu nedenle, anılan aktüer bilirkişi raporunun davalı ...Ş. vekiline tebliği ile davalı tarafça raporun incelenmesine ve beyanda bulunulmasına olanak sağlanması gerekirken, davalı vekiline bilirkişi raporu tebliğ edilmeden aleyhine hüküm tesisi doğru görülmemiş ve İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.

2. 6100 sayılı HMK'nın 177 nci maddesinin 3 üncü fıkrasında yer alan ıslah dilekçesinin tebliği konusundaki düzenleme, adil yargılanma hakkı kapsamında bulunan savunma hakkının etkin biçimde kullanılmasını teminen konulmuş olup hassasiyetle üzerinde durulmalıdır. Bu yasal düzenlemede, davada taraf olanların haklarının korunması amaçlanmış olup tarafların yargılama süreçlerine etkin bir şekilde katılımı ise yapılan tüm tebligatların usulüne uygun olması ile sağlanabilecektir.

Somut olayda; İtiraz Hakem Heyeti yargılaması sırasında davacının sunduğu 22.03.2021 tarihli ıslah dilekçesinin davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekiline tebliğ edildiğine dair herhangi bir belgenin dosyada bulunmadığı; davalıların ıslaha karşı cevap verme, savunmalarını yapma imkanından yoksun bırakıldığı görülmektedir.

Yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereği, davacı tarafın ıslah dilekçesinin davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekili tebliğ edilmesi gerekirken, usulünce yapılmış tebligat olmadan ve davalıların savunma hakkı ile hukuki dinlenilmesi hakkını kısıtlar biçimde yargılamaya devam edilip yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş ve İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.

3. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR
1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin, (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı ...Ş. vekili ve davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

15.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.