YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ

4. Hukuk Dairesi         2023/6636 E.  ,  2024/3615 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/332 E., 2023/70 K.
HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın davacıların desteği bisiklet sürücüsüne çarpması nedeniyle ...’un vefat ettiğini bu nedenle destekten yoksun kaldıklarını beyanla baba ... için 1.000,00 TL, anne ... için 1.000,00 TL ve kardeş ....., için 500,00 TL olmak üzere toplam 2.500,00 TL maddi tazminat ile....., için 10.000,00 TL,........., için 10.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ...için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı ... şirketini poliçe ile sorumlu tutarak davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini ... için 26.725,82 TL, ... için 26.725,82 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; maddi tazminata ilişkin talebin ispat edilmesini ve bu olay nedeniyle davacı tarafın Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan aldığı ödemelerin mahsubu gerektiğini, kusurun ispatı gerektiğini, aktüer hesabı yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; kazada davalıların kusuru olmadığını, kusurun bisiklet sürücüsünde olduğunu, görüntü kayıtları ve tanık beyanları ile bu durumun açığa çıkacağını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 01.03.2016 tarihli ve 2012/419 Esas, 2016/147 Karar sayılı kararıyla; ceza dosyasında davalı sürücünün kusursuz olması nedeniyle beraatine karar verildiğini, kararın Yargıtayca onanması ve kesinleşmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 08.10.2019 tarih 2016/19674-20199108 sayılı kararı ile; ''...6098 sayılı TBK’nun 74 üncü maddesine (818 Sayılı BK’nun 53 üncü maddesi) göre hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Buna göre, hukuk hakimi kural olarak ceza hakiminin belirlediği kusur oranı ile bağlı değil ise de, kesinleşen maddi olgu ile bağlıdır.(H.G.K. 06.02.2002 gün 2002/19-16, 2002/47 sayılı kararı)
Somut olayda, davaya konu trafik kazasına ilişkin olarak ceza dosyasında aldırılan trafik bilirkişisi raporuna göre bisiklet sürücüsü desteğin asli kusurlu, davalı sürücü ise tali kusurlu bulunmuş, ATK ve İTÜ heyetinin düzenlediği raporlarda bisiklet sürücüsü desteğin asli kusurlu, davalı sürücü ise kusursuz bulunmuş, mahkemece sanığın beraatine karar verilmiş, hüküm temyiz incelemesinden geçerek onanmış ve kesinleşmiştir. Mahkemece alınan 29.01.2013 tarihli kusur raporuna göre ise; bisiklet sürücüsü desteğin %80 oranında kusurlu, davalı sürücü ise %20 oranında kusurlu bulunmuştur. Mahkemece ceza dosyasındaki beraat kararı esas alınarak davalı sürücünün kusurunun olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru değildir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda mahkemece HMK. 266 ncı maddesi hükmüne göre kusurun belirlenmesi hukuki bir konu olup; alınan ve oluşa uygun olarak düzenlenen 29.01.2013 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda esastan inceleme yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1. Bozmaya uyan mahkemece davanın kısmen kabulüne, davacı ... yönünden 5.345,16 TL maddi tazminatın ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (davalı ... yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) ile davacı ...'a verilmesine, davacı ...yönünden 5.345,16 TL maddi tazminatın ve 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (davalı ... yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... yönünden maddi tazminat talebinin reddine, 4.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (davalı ... yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) davacı ...'a verilmesine, davacı ... yönünden maddi tazminat talebinin reddine, 4.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (davalı ... yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) davacı ... ...'a verilmesine karar verilmiş, karara karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairenin 22.12.2021 tarih 2021/23208-2021/10911 sayılı kararı ile; ''..1-Dosyadaki yazılara,mahkeme kararının bozmaya uygun olmasına, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar ..., ... vekilinin tüm, davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazının reddi gerekmiştir.
2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacılar vekili tarafından dava dilekçesinde maddi ve manevi tazminata ilişkin zararlarını kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Mahkemece hükmedilen maddi ve manevi tazminata ilişkin olarak faize hükmedilmemiştir.
Buna göre davacı vekili her ne kadar dava dilekçesinde kaza tarihinden itibaren yasal faiz talep etmişse de temyiz dilekçesinde dava tarihinden itibaren faiz talep ettiği anlaşıldığından talep gibi dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faize göre karar verilmesi gerekirken faize hükmedilmemesi bozmayı gerektirmiştir.
3-Davacılar vekili dava dilekçesinde manevi tazminata ilişkin taleplerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Ş. desteğe çarpan aracın zorunlu trafik sigortacısıdır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'na göre davalı ... manevi tazminattan sorumlu değildir.
Mahkemece davalı ... şirketinin yalnızca maddi tazminata ilişkin sorumlu tutulması gerekirken, manevi tazminattan sorumluluğuna karar verilmesi doğru görülmemiştir.'' gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tüm dosya kapsamı ve Yargıtay Bozma ilamı göz önünde bulundurularak davacı vekilinin temyiz dilekçesinde dava tarihinden itibaren faiz talep ettiği, taleple bağlılık ilkesi gereği dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütüldüğü, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'na göre davalı ... manevi tazminattan sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacı ... yönünden 5.345,16 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 19.06.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (davalı ... yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... yönünden 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 19.06.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta dışındaki davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ...yönünden 5.345,16 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 19.06.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (davalı ... yönünden poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) ile davacı ...'a verilmesine, davacı ...yönünden 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 19.06.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta dışındaki davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... yönünden maddi tazminat talebinin reddine, 4.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 19.06.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta dışındaki davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davacı ... yönünden maddi tazminat talebinin reddine, 4.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihi olan 19.06.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta dışındaki davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı süresi içinde davalı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; davalı ...'nın kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığının ceza dava dosyası ile tespit edildiği ve beraat kararı verildiğini, kararın kesinleştiğini, maddi vakıa tespiti yapılan beraat kararı ile hukuk mahkemesi hakiminin de bağlı olacağını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun teknik ve bilimsel incelemeden uzak olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe:
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu aracın karıştığı kaza sonucu davacılar desteğinin vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 saylı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53, 56 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme
Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalı ... ve ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ... ve ...'a yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.